Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego (1919)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy naczelnego dowództwa z lat 1919–1921. Zobacz też: Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego – stronę ujednoznaczniającą.
Odznaka NDWP

Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego (NDWP) – naczelna instytucja dowódcza Wojska Polskiego w latach 1919–1921.

Za początek Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego uznaje się 13 lutego 1919, kiedy to oddziały SGWP rozkazem L.70 szefa Sztabu Generalnego zaczęły używać w korespondencji nagłówka Naczelne Dowództwo. W czasie swojego istnienia NDWP było wielokrotnie reformowane (w marcu i maju 1919, styczniu 1920 i po zawarciu rozejmu z bolszewikami), a podlegał mu obszar wojenny ziem pod kontrolą wojsk polskich. Rozwiązane zostało 3 kwietnia 1921 roku, po zakończeniu wojny polsko-bolszewickiej. Przez cały okres funkcjonowania kierował nim Marszałek Polski Józef Piłsudski.

Struktura organizacyjna i obsada personalna w marcu 1919[edytuj | edytuj kod]

Naczelny Wódz Marszałek Polski Józef Piłsudski

Oddział I Operacyjny

Oddział II Służby Łączności

  • szef oddziału – kpt. Stefan Rotarski
    • Sekcja I Telefonii i Telegrafii Polowej
    • Sekcja II Radiotelegrafii
    • Sekcja III Telegrafii Etapowej
    • Adiutantura

Oddział III Kolejowy

  • szef Oddziału – ppłk Jan Brzozowski-Haluch
  • zastępca szefa – ppor. Marian Przybylski
  • Sekcja I Wojskowo-Kolejowa
  • Sekcja II Transportowa
  • Sekcja III Kolej Wojskowa
  • Adiutantura Techniczna
  • Adiutantura Personalna

Oddział IV Kwatermistrzowski

  • szef oddziału – mjr Stanisław Starzewski
  • Sekcja I Ogólna – kpt. Stanisław Kwaśniewski
  • Sekcja II Broni i Amunicji – kpt. Ludwik Gerstman
  • Sekcja III Techniczna – mjr Jan Jeleń
  • Sekcja IV Samochodowa – por. Leon Silberman-Skarżyński
  • Sekcja V Intendentura – mjr Włodzimierz Pietruszewicz
  • Sekcja VI Lekarska i Duchowna – ppłk dr Wojciech Rogalski
  • Sekcja VII Sądowo-Prawna - mjr Julian Kurowski

Oddział V Prezydialny

  • szef oddziału – ppłk Kazimierz Ładoś
  • Sekcja I (ewidencja dowódców wojsk)
  • Sekcja II (ewidencja oficerów NDWP)
  • Sekcja III Kancelaria i Adiutantura

Oddział VI Informacyjny

  • szef oddziału – mjr Karol Bołdeskuł
  • Sekcja I Wojskowo-Dyplomatyczna
  • Sekcja II Spraw Zachodu
  • Sekcja III Spraw Wschodu
  • Sekcja IV Polityczna
  • Sekcja V Policyjno-Wojskowa
  • Sekcja VI Biura Wywiadowczego
  • Sekcja VII Biura Prasowego i Redakcja Żołnierza Polskiego
  • Sekcja VIII Adiutantury

Struktura organizacyjna i obsada personalna w maju 1919[edytuj | edytuj kod]

Oddział I Organizacyjny

Oddział II Informacyjny

  • szef oddziału – mjr Karol Bołdeskuł
  • Sekcja I Wojskowo-Dyplomatyczna
  • Sekcja II Szyfrów
  • Sekcja III Zachód
  • Sekcja IV Wschód
  • Sekcja V Polityczna
  • Sekcja VI Biura Wywiadowczego
  • Sekcja VII Biura Prasowego
  • Sekcja VIII Adiutantury

Oddział III Operacyjny

Oddział IIIA Łączności

Oddział IIIB Lotnictwa

Oddział IV Główne Kwatermistrzostwo

  • szef oddziału – mjr Stanisław Starzewski
  • Sekcja I Ogólna – kpt. Stanisław Kwaśniewski
  • Sekcja II Intendentury – mjr Włodzimierz Pietruszewicz
  • Sekcja III Broni i Amunicji – kpt. Ludwik Gerstman
  • Sekcja IV Techniczna – mjr Mieczysław Dobrucki
  • Sekcja V Samochodowa – por. Leon Silberman–Skarżyński
  • Sekcja VI Taborów i Koni – ppor. Antoni Chocieszyński
  • Sekcję VII Lekarska – ppłk Wojciech Rogalski
  • Sekcja VIII Weterynaryjna – mjr lek. wet. Maksymilian Kowalewski
  • Sekcja IX Duchowna – ks. dziekan Piotr Niezgoda
  • Sekcja X Sądowo-Prawna – mjr Julian Kurowski
  • Sekcja XI Polityczna – mjr Stanisław Laudański
  • Sekcja XII Personalna – ppor. Adam Mniszek
  • Sekcja XIII Zdobyczy Wojennej – wakat
  • Sekcja XIV Statystyczna – wakat
  • Adiutantura
  • Komisja Kasowa

Oddział IV A Kolejowy

Oddział V Prezydialny

  • szef oddziału – ppłk Kazimierz Ładoś
  • Sekcja I – mjr Kamil Jakesch
  • Sekcja II – kpt. Dudziński
  • Sekcja III Kancelarii – mjr Eksner

Struktura organizacyjna i obsada personalna w styczniu 1920[edytuj | edytuj kod]

Oddział I Organizacyjny

Oddział II Informacyjny

  • szef oddziału – mjr Karol Bołdeskuł
  • Sekcja I Wojskowo-Dyplomatyczna
  • Sekcja II Szyfrów
  • Sekcja III Zachód
  • Sekcja IV Wschód
  • Sekcja V Polityczna
  • Sekcja VI Biura Wywiadowczego
  • Sekcja VII Biura Prasowego
  • Sekcja VIII Adiutantury

Oddział III Operacyjny

Oddział IV Etapowy

  • szef oddziału – płk Stanisław Starzewski
  • zastępca szefa oddziału – ppłk Stanisław Kwaśniewski
  • Sekcja Ogólna – mjr Kazimierz Bogumił Janicki
  • Sekcja Uzbrojenia – wakat
  • Sekcja Taborów i Koni – mjr Artur Tannenhorst–Rössner
  • Sekcja Samochodowa – mjr Leon Siberman-Sarżyński
  • Sekcja Zdobyczy Wojennej – ppłk Franciszek Kopetachny–Kopeczny
  • Sekcja Jeńców – mjr Józef Sas-Hoszowski
  • Sekcja Statystyczna – por. Henryk Rostański
  • Sekcja Zaopatrzenia Inżynierów i Saperów – por. inż. Bronisław Kisielewski
  • Adiutantura – kpt. Rudolf Klotzek
  • Centralny Urząd Rozdzielczy – mjr Stanisław Hendrychowski

Oddział V

  • szef oddziału – płk Kazimierz Ładoś
  • Sekcja G – ppłk Kamil Jakesch
  • Sekcja H – kpt. Wincenty Lekki
  • Sekcja W – kpt. Dudziński
  • Sekcja E – mjr Adam Mniszek
  • Sekcja Z – kpt. Stefan Chrznowski
  • Adiutantura – ppor. Majewski

Centralny Zarząd Poczt Polowych

Duszpasterstwo

  • ks. dziekan Piotr Niezgoda
  • Sekcja I Personalna – ks. dziekan Piotr Niezgoda
  • Sekcja II Organizacyjna – ks. mjr Ignacy Geppert
  • Sekcja III Metrykalna i do Spraw Obrządku Grecko-Katolickiego – ks. Mikołaj Nagórzański

Szefostwo Intendentury Polowej

  • szef intendentury – mjr Włodzimierz Pietruszewicz
  • Sekcja I Żywnościowa – por. Ludwik Szczerbiński
  • Sekcja II Ekwipunkowa – por. Jan Latocha
  • Sekcja III Finansowa – por. Emil Krotochwil
  • Sekcja IV Personalno-Organizacyjna – por. Kazimierz Pilarz
  • Adiutantura – por. Ignacy Bazarnik

Szefostwo Kolejnictwa Polowego

  • szef – płk Jan Brzozowski-Haluch
  • zastępca szefa – mjr Marian Przybylski
  • Sekcja I Ogólna – mjr Aleksander Szychowski
  • Sekcja II Wojsk Kolejowych – mjr Stanisław Hajduk
  • Sekcja III Służby Kolejowej – inż. Aleksander Bobkowski
  • Adiutantura – por. Gutkowski

Szefostwo Lotnictwa

  • szef – mjr pil. Sergiusz Abżółtowski
  • Sekcja I Taktyczna – por. Włodzimierz Baczyński
  • Sekcja II Techniczna – kpt. Pietraszkiewicz
  • Sekcja III Aeronautyczna – kpt. Wolszlegier
  • Adiutantura – por. Prażmowski
  • Centralna Aerofotograficzna – por. Radgowski

Szefostwo Sanitarne

  • szef – gen. lek. Wojciech Rogalski
  • Sekcja I Personalna – kpt. dr Witold Zawadowski
  • Sekcja II Spraw Ogólnych i Szpitalnictwa – ppłk Andrzej Kończacki
  • Sekcja III Higieny Frontów i Etapów – kpt. Stanisław Saski
  • Sekcja IV Aprowizacji Sanitarnej i Aptekarstwa – por. Szymonowicz
  • Adiutantura – por. Hermanowski

Szefostwo Sądownictwa Polowego

  • szef – płk Julian Kurowski
  • Sekcja Oraganizacyjno-Personalna – kpt. Rybicki
  • Sekcja Konsultacyjna – kpt. Kazimierz Greger
  • Sekcja Spraw Sądowych – kpt. Kazimierz Ćwiczyński
  • Adiutantura – por. Majewski

Szefostwo Służb Łączności

Szefostwo Weterynaryjne

  • szef – mjr lek. wet. Maksymilian Kowalewski
  • Sekcja I Organizacyjno-Personalna – rtm. Bronisław Wójcicki
  • Sekcja II Inspekcyjna – mjr Stanisław Wagner
  • Sekcja III Statystyczna i Zaopatrzenia Sanitarnego – por. Julian Puzyna
  • Adiutantura – ppor. Łukaszewicz

Szefostwo Żandarmerii Polowej

Struktura organizacyjna w grudniu 1920[edytuj | edytuj kod]

Oddział II Informacyjny

  • Sekcja I Ewidencyjna
  • Sekcja II Biuro Wywiadowcze
  • Sekcja III Biuro Prasowe
  • Sekcja IV Szyfrowa
  • Sekcja V Propagandy
  • Sekcja VI Defensywy

Oddział III Operacyjny

  • Sekcja Wschód
  • Sekcja Planów
  • Sekcja Historyczno-Operacyjna

Oddział V Prezydialny

  • Sekcja G
  • Sekcja W
  • Sekcja E
  • Sekcja O
  • Sekcja Z

Szefostwo Inżynierii i Saperów

  • Sekcja Organizacyjna
  • Sekcja Materiałowa

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Regina Czarnecka. Organizacja Sztabu Generalnego WP (Naczelnego Dowództwa WP) w latach 1918 – 1921. „Biuletyn Centralnego Archiwum Wojskowego 26/2003”.