Naram-Sin z Akadu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy władcy Akadu. Zobacz też: Naram-Sin z Esznunny.
Naram-Sin
„Król czterech stron świata”
ilustracja
Fragment słynnej steli Naram-Sina z przedstawieniem tego władcy
król imperium akadyjskiego
Okres panowania od ok. 2254 p.n.e.
do ok. 2218 p.n.e.
Poprzednik Manisztusu
Następca Szar-kali-szarri
Dane biograficzne
Dynastia akadyjska
Data urodzenia  ?
Data śmierci ok. 2218 p.n.e.
Ojciec Manisztusu
Matka nieznana
Żona nieznana
Dzieci Szar-kali-szarri, Lipit-ili

Naram-Sin (akad. Narām-Sîn, tłum. „ukochany przez boga Sina[1]) – władca imperium akadyjskiego, przedstawiciel semickiej dynastii rządzącej w Mezopotamii z ośrodkiem w Akadzie, panował w latach ok. 2254-2218 p.n.e. Był wnukiem Sargona Wielkiego z Akadu i podobnie jak on tytułował się dumnie „Królem czterech stron świata”.

Wzmianki odnoszące się do Naram-Sina są dość liczne zarówno w źródłach literackich, jak i w różnego rodzaju wróżbach i przypowieściach. Dotrwały do naszych czasów również liczne inskrypcje tego władcy. Naram-Sin prowadził bardzo aktywną politykę zagraniczną, naznaczoną wieloma kampaniami militarnymi, w tym poza Mezopotamią. Walczył na terenie Asyrii, o czym świadczą znaleziska archeologiczne w Niniwie (głowa Naram-Sina z brązu). Na północy walczył z Hurytami, a na północnym wschodzie wtargnął do gór w dzisiejszym Kurdystanie (o czym świadczy jego stela tamże odkryta), gromiąc tamtejszych górali. Prawdopodobnie to on właśnie przyczynił się do upadku znaczącego ośrodka handlowego i politycznego w Ebli, jak również złupił Mari. Stelę tego władcy znaleziono również na granicy Armenii, co świadczy, że i tam dotarł podczas swych licznych wypraw.

tabliczka z tekstem traktatu pokojowego pomiędzy Naran-Sinem z Akkadu a Hitą, elamickim władcą z dynastii Awan; tekst zapisany pismem klinowym w języku elamickim; zbiory Luwru.

Być może właśnie ów imperializm przyczynił się do upadku Naram-Sina i całej dynastii semickiej, gdyż inskrypcje świadczą o licznych powstaniach miast na terenie Sumeru i Akadu (Kisz, Uruk, Sippar). Według jednego z poematów sumeryjskich złupienie przez Naram-Sina świątyni Ekur, sanktuarium boga Enlila w Nippur spowodowało gniew obrażonego boga, który doprowadził do najazdu na Mezopotamię hord Gutejów. Sam Naram-Sin poniósł dotkliwą klęskę z rąk zjednoczonych plemion na zachodzie. Wydaje się jednak, że mimo iż najazdy Gutejczyków istotnie mogły już zaznaczyć się za panowania Naram-Sina, to jednak ostateczny upadek jego imperium nastąpił za rządów jego syna Szar-kali-szarri.

Pomimo wojennego charakteru panowania Naram-Sina, oddziaływanie kulturalne i gospodarcze odczuwane było niemal na całym Bliskim Wschodzie. Zjednoczenie ziem mezopotamskich sprzyjało rozwojowi handlu, a język akadyjski rozpowszechnił się na dużych obszarach Dwurzecza, zwłaszcza w górnej Mezopotamii.

Przypisy

  1. Laessøe J., Ludy Asyrii (1972), s.58.


Poprzednik
Manisztusu
władca z dynastii akadyjskiej
ok. 2254-2218 p.n.e.
Następca
Szar-kali-szarri