Niemce (gmina)

Niemce
	gmina wiejska
Herb	Flaga
Państwo	Polska
Województwo	lubelskie
Powiat	lubelski
TERC	0609112
Siedziba	Niemce
Wójt	Marian Golianek
Powierzchnia	141,14 km²
Populacja (30.06.2016); • liczba ludności	; 18 980
• gęstość	134,5 os./km²
Nr kierunkowy	81
Tablice rejestracyjne	LUB
	Adres urzędu:ul.Lubelska 121; 21-025 Niemce
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba sołectw	29
Liczba miejscowości	28
	Położenie na mapie województwa;
	51°21′40″N 22°38′16″E/51,361111 22,637778
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Strona internetowa
	Biuletyn Informacji Publicznej

Niemce (hist. gmina Nasutów) – gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim.

Przez gminę przepływa rzeka Ciemięga, a siedziba gminy to Niemce. Stanowi część aglomeracji lubelskiej.

Według danych z 20 lutego 2014^[4] gminę zamieszkiwały 18 074 osoby.

Historia

Gmina powstała w 1874 w powiecie lubartowskim guberni lubelskiej KP z części obszaru zniesionej gminy Nasutów^[5].

W 1919 roku gmina weszła w skład woj. lubelskiego. W 1933 podzielono ją na 11 gromad (sołectw): Baszki, Ciecierzyn, Dys, Ludwinów, Majdan Kozłowiecki, Nasutów, Niemce, Nowystaw, Rudka Kozłowiecka, Stoczek i Wola Niemiecka^[6].

Po wojnie gmina zachowała przynależność administracyjną do powiatu lubartowskiego i województwa lubelskiego. 1 lipca 1952 od gminy Niemce odłączono gromadę Stoczek, włączając ją do gminy Krasienin^[7]. Według stanu z 1 lipca 1952 roku gmina składała się jedanak nadal z 11 gromad, ponieważ w miejsce Stoczka z gromady Dys wydzielono nową gromadę Elizówka^[8].

Gmina Niemce została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą nowe gromady w miejsce gmin^[9]. W jej miejsce powstały gromady Ciecierzyn, Łucka, Nasutów i Niemce^[10].

Współczesną gminę Niemce, w odmiennej odsłonie, przywrócono w powiecie lubelskim 1 stycznia 1973 roku po reaktywowaniu gmin^[11]. W jej skład weszły sołectwa należące przed 1954 do następujących jednostek^[12]^[13]:

w powiecie lubartowskim:
- gminy Krasienin – Kawka, Krasienin, Krasienin-Kolonia, Majdan Krasieniński, Osówka, Pryszczowa Góra, Stoczek, Stoczek-Kolonia i Wola Krasienińska,
- gminy Niemce – Baszki, Ciecierzyn, Dys, Elizówka, Leonów, Ludwinów, Nasutów, Niemce, Nowy Staw, Pólko, Rudka Kozłowiecka, Wola Niemiecka i Zalesie;
w powiecie lubelskim:
- gminy Jastków – Jakubowice Konińskie i Jakubowice Konińskie-Kolonia
- gminy Wólka – Boduszyn, Dziuchów, Łagiewniki i Swoboda.

Sołectwa nalężące uprzednio do powiatu lubartowskiego włączano stopniowo do powiatu lubelskiego w 1956 (Baszki, Boduszyn, Ciecierzyn, Dys, Elizówka, Kawka, Krasienin, Krasienin-Kolonia, Ludwinów, Łagiewniki, Majdan Krasieniński, Osówka, Pólko, Stoczek i Wola Krasienińska)^[14], 1959 (Stoczek-Kolonia)^[15] i 1973 roku (Nasutów, Niemce, Nowy Staw, Rudka Kozłowiecka, Wola Niemiecka i Zalesie)^[16].

1 lipca 1976 do gminy Niemce przyłączono z gminy Wólka miejscowość Kolonia Bystrzyca^[17].

Od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 gmina położona była w małym województwie lubelskim.

Od 1999 ponownie w powiecie lubelskim w wielkim województwie lubelskim.

Struktura powierzchni

Według danych z roku 2002^[18] gmina Niemce ma obszar 141,14 km², w tym:

użytki rolne: 86%
użytki leśne: 7%

Gmina stanowi 8,4% powierzchni powiatu.

Demografia

Dane z 20 lutego 2014 roku^[4]:

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
populacja	18 074	100	9228	51	8846	49
gęstość zaludnienia (mieszk./km²)	128,1		65,4		62,7

Zabytki

Zespół kościelny – kościół parafialny i dzwonnica w miejscowości Dys
Ruiny dworu obronnego po kapitalnym remoncie w 1987 roku w Jakubowicach Konińskich
Zespół kościelny – kościół parafialny, murowane ogrodzenie cmentarne
Kapliczki i drzewostan w miejscowości Krasienin
Zespół dworski – dwór, park, aleja lipowa w miejscowości Krasienin
Dawna karczma w miejscowości Krasienin
Zespół dworsko-parkowy – park, lipy wzdłuż ogrodzenia, aleja lipowa w miejscowości Nasutów
Park podworski w miejscowości Ciecierzyn
Park podworski w miejscowości Niemce
Dwór murowany i park podworski w miejscowości Boduszyn
Cmentarz parafialny w miejscowości Dys
Dwór murowany „Bernatówka” i drzewostan w miejscowości Dys
Otoczenie dworu w miejscowości Jakubowice
Wieża ciśnień w miejscowości Niemce, obok stacji PKP.

Sąsiednie gminy

Garbów, Jastków, Kamionka, Lubartów, Lublin, Spiczyn, Wólka

Przypisy

1 2 Gmina Niemce w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-03-14] , liczba ludności na podstawie danych GUS.
1 2 Strona gminy, sołectwa
1 2 Urząd Statystyczny w Lublinie
1 2 Gmina Niemce w liczbach. [dostęp 2015-02-07]. (pol.).
↑ Skorowidz Królestwa Polskiego czyli Spis alfabetyczny miast, wsi, folwarków, kolonii i wszystkich nomenklatur w guberniach Królestwa Polskiego, z wykazaniem: gubernii, powiatu, gminy, parafii, sądu pokoju lub gminnego, oraz najbliższej stacyi pocztowej, wraz z oddzielnym spisem gmin podług najświeższej ich liczby i nazwy ułożony, wykazujący: odległość każdej danej gminy od miasta powiatowego i sądu swojego gminnego; czy i jakie znajdują się w gminie zakłady fabryczne lub przemysłowe, szkoły itp. oraz ludność każdej gminy, obejmujący także podział sądownictwa krajowego świeżo urządzonego. T. 2
↑ Lubelski Dziennik Wojewódzki. 1933, nr. 22, poz. 181
↑ Dz.U. 1952 nr 29 poz. 201
↑ Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1 VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
↑ Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191 (ISAP)
↑ Uchwała Nr 11 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu lubartowskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 23 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 5 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 3 grudnia 1954 r., Nr. 15, Poz. 64)
↑ Dz. U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312 (ISAP)
↑ Uchwała Nr XXI/92/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 5 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie lubelskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 20 grudnia 1972, Nr 12, Poz. 239).
↑ Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z 1 lipca 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
↑ Dz.U. 1955 nr 45 poz. 296
↑ Dz.U. 1959 nr 70 poz. 441
↑ Dz.U. 1972 nr 50 poz. 324
↑ Dz.U. 1976 nr 1 poz. 12
↑ Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset. regioset.pl. [dostęp 2010-09-14]. (pol.).

Linki zewnętrzne

Informator Turystyczny - Gmina Niemce. powiatlubelski.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-09-24)].

[populacja2016-1] 1 2 Gmina Niemce w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-03-14] , liczba ludności na podstawie danych GUS.

[sol-2] 1 2 Strona gminy, sołectwa

[us-3] 1 2 Urząd Statystyczny w Lublinie

[autonazwa2-4] 1 2 Gmina Niemce w liczbach. [dostęp 2015-02-07]. (pol.).

[5] Skorowidz Królestwa Polskiego czyli Spis alfabetyczny miast, wsi, folwarków, kolonii i wszystkich nomenklatur w guberniach Królestwa Polskiego, z wykazaniem: gubernii, powiatu, gminy, parafii, sądu pokoju lub gminnego, oraz najbliższej stacyi pocztowej, wraz z oddzielnym spisem gmin podług najświeższej ich liczby i nazwy ułożony, wykazujący: odległość każdej danej gminy od miasta powiatowego i sądu swojego gminnego; czy i jakie znajdują się w gminie zakłady fabryczne lub przemysłowe, szkoły itp. oraz ludność każdej gminy, obejmujący także podział sądownictwa krajowego świeżo urządzonego. T. 2

[6] Lubelski Dziennik Wojewódzki. 1933, nr. 22, poz. 181

[7] Dz.U. 1952 nr 29 poz. 201

[8] Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1 VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa

[9] Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191 (ISAP)

[10] Uchwała Nr 11 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu lubartowskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 23 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 5 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 3 grudnia 1954 r., Nr. 15, Poz. 64)

[11] Dz. U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312 (ISAP)

[12] Uchwała Nr XXI/92/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 5 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie lubelskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 20 grudnia 1972, Nr 12, Poz. 239).

[13] Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z 1 lipca 1952 r., PRL, GUS, Warszawa

[14] Dz.U. 1955 nr 45 poz. 296

[15] Dz.U. 1959 nr 70 poz. 441

[16] Dz.U. 1972 nr 50 poz. 324

[17] Dz.U. 1976 nr 1 poz. 12

[autonazwa1-18] Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset. regioset.pl. [dostęp 2010-09-14]. (pol.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

Wsie	Baszki Boduszyn Ciecierzyn Dys Dziuchów Elizówka Jakubowice Konińskie Kawka Kolonia Bystrzyca Krasienin Ludwinów Łagiewniki Majdan Krasieniński Nasutów Niemce Nowy Staw Osówka Pryszczowa Góra Rudka Kozłowiecka Stoczek Swoboda Wola Niemiecka Wola Krasienińska Zalesie
Kolonie	Jakubowice Konińskie-Kolonia Krasienin-Kolonia Pólko Stoczek-Kolonia
Integralne części wsi	Bernatówka Gościniec Kolonia Ciecierzyn Kolonia Nasutów Leonów Majdanek Malinówka Mikołajek Niwka Podnasutów Samsonówka Stara Wieś Włóki Żulin

Miasta	Bełżyce Bychawa
Gminy miejsko-wiejskie	Bełżyce Bychawa
Gminy wiejskie	Borzechów Garbów Głusk Jabłonna Jastków Konopnica Krzczonów Niedrzwica Duża Niemce Strzyżewice Wojciechów Wólka Wysokie Zakrzew

Przynależność wojewódzka	gubernia lubelska (1867–1915)* woj. lubelskie (II RP) (1919–39) woj. lubelskie (PRL) (1945–75)
Miasta	Czemierniki (do 1870) Firlej (do 1870) Kamionka (do 1870) Lubartów Łęczna (do 1948 →) Michów (do 1870) Ostrów Lubelski (← od 1955)
Gminy wiejskie (1867–1954 i 1973–75)	Abramów (od 1948) Berejów (do 1877) Chudowola (do 1929) Czemierniki (do 1954) Firlej (od 1870) Kamionka (od 1874) Kozłówka (do 1874) Krasienin (1952–54) Leszkowice (1948–54) Lubartów (od 1973) Ludwin (od 1874) Luszawa (1877–1948) Łęczna (do 1874) Łuck(a) (do 1954) Michów (od 1929) Niedźwiada (od 1973) Nasutów (do 1874) Niemce (1874–1954) Ostrów Lubelski (od 1973) Ostrówek (do 1877 i od 1973) Rudno (do 1954) Samoklęski (1877–1954) Serniki (Syrniki) (od 1874) Spiczyn (od 1877) Starościn (do 1877) Tarło (1877–1954) Wielkie (do 1948) Wola Skromowska (do 1870) Wola Syrnicka (do 1874) Wólka Zawieprzycka (do 187?) Zawieprzyce (do 1877)
Gromady (1954–72)	Abramów (1954–72) Bełcząc (1954–56 →) Brzeźnica Bychawska (1954–61) Brzostówka (1954–61) Ciecierzyn (1954–56 →) Czemierniki (1954–56 →) Firlej (1954–72) Kamiennowola (1960–68) Kamionka (1954–72) Katarzyn (1954–59) Kolechowice (← 1955–61) Kozłówka (1954–59) Krasienin (1954–56 →) Krupy (1954–59) Leszkowice (1954–59) Lisów (1956–72) Lubartów (1954–56) Ludwin (1954–72) Łucka (1954–72) Michów (1954–72) Nasutów (1954–59) Niedźwiada (1954–72) Niemce (1954–72) Nowawola (1954–59) Nowodwór (1954–61) Ostrów Lubelski (1962–72) Ostrówek (1954–59) Ostrówek (1969–72) Pałecznica (1954–59) Piaseczno (1960–68) Rogóźno (1954–59) Rozkopaczew (1954–72) Rozpłucie-Grabów (1954–59) Rudno (1954–72) Samoklęski (1954–72) Serniki (1954–72) Sobolew (1954–59) Spiczyn (1954–72) Starawieś (1954–59 →) Starościn (1954–59) Stoczek (1954–56 →) Tarkawica (1954–68) Tarło (1960–68) Wielkie (1954–59) Wielkolas (1954–61) Wola Skromowska (1954–68) Wólka Rokicka (1954–59) Wólka Zabłocka (1954–59) Wypnicha (1954–59) Zawieprzyce (1954–61) Zezulin (1954–61)
Legenda	* W 1912 część gminy Ludwin weszła w skład guberni chełmskiej (1912–15)

Przynależność wojewódzka	gubernia lubelska (1867–1915) woj. lubelskie (II RP) (1919–39) woj. lubelskie (PRL) (1945–75)
Miasta	Bełżyce (do 1870) Biskupice (do 1870) Bychawa (do 1870) Chodel (do 1825 i 1838–1870) Głusk (do 1870) Lublin (do 1928 →) Łęczna (← od 1949) Piaski (do 1870) Świdnik (od 1954) Wieniawa (do 1870)
Gminy wiejskie (1867–1954 i 1973–75)	Bełżyce (1867–1954) Biskupice (1867–70) Brzeziny (← 1914–54) Bychawa (1867–1954) Bystrzejowice (1867–1874) Chodel (1870–1954) Głusk (do 1870 i 1973–75) Jastków (1867–1954 i 1973–75) Jaszczów (1870–1954) Konopnica (1867–1954 i 1973–75) Krzczonów (1867–1954) Łęczna (od 1973) Łuszczów (1867–74) Mełgiew (1867–1954 i 1973–75) Milejów (1973–75) Niedrzwica (1867–1954) Niemce (1973–75) Palikije (1867–74) Piaski (1867–1954 i 1973–75) Piotrków (1867–1954) Piotrowice (1874–1954) Puchaczów (1973–75) Ratoszyn (1867–1870) Sławin (1867–70) Strzyżewice (1867–74) Tatary (1867–74) Tomaszowice (1867–7?) Trawniki (1973–75) Tuszów (1867–74) Wojciechów (1874–1954) Wólka (Tatarska) (1874–1954 i 1973–75) Zemborzyce (1870–1954)
Gromady (1954–72)	Adampol (1954) Babin (1954–55 →) Bełżyce (1954–55 →) Białka (1954–68) Biskupice (1954–72) Borzechów (1954–55 →) Brzezice (1954–59) Bychawa (1954–55 →) Bychawka (1954–55 →) Chmiel (1954–55 →) Chmielnik (1954–55 →) Chodel (1954–55 →) Ciechanki (1954–72) Ciecierzyn (← 1956–72) Czechów (1954–58) Dąbrowica (1954–68) ~~Dorohucza~~ (←~~1958~~) Gałęzów (1954–55 →) Gardzienice (1954–59) Głusk (1954–72) Jabłonna (1954–55 →) Jakubowice (1954–59) Janowice (1954–59) Jastków (1954–72) Jaszczów (1954–59) Józefów (1954–59) Kawęczyn (1954–72) Kiełczewice Maryjskie (1954–55 →) Konopnica (1954–72) Kosarzew Górny (1954–55 →) Kozice Dolne (1954–72) Krasienin (← 1956–72) Krępiec (1954–72) Krężnica Okrągła (1954–55 →) Krzczonów (1954–55 →) Krzesimów (1954–59) Łęczna (1960–72) Łopiennik (1954–55 →) Ługów (1954–61) Łuszczów (1954–72) Malinówka (1954–59) Mełgiew (1954–72) Mętów (1954–59) Milejów (1954–72) Motycz (1954–61) Niedrzwica Duża (1954–55 →) Niedrzwica Kościelna (1954–55 →) Olszowiec (1954–55 →) Palikije (1954–55 →) Piaski (1954–72) Piotrków (1954–55 →) Piotrowice (1954–55 →) Puchaczów (1954–72) Radawiec Duży (1954–55 → i ←~~1969~~) Ratoszyn (1954–55 →) Rury Wizytkowskie (1954–58) Skrzynice (1954–55 →) Skrzyniec (1954–55 →) Sobianowice (1954–59) Starawieś (← 1959) Strzeszkowice Duże (1954–55 →) Strzyżewice (1954–55 →) Tomaszowice (1954–72) Trawniki (1954–72) Wilczopole (1954–61) Wojciechów (1954–55 →) Wola Sławińska (1954–59) Wólka (1954–72) Zadębie (1954–58) Zemborzyce (1954–72) Zofiówka (1954–59) Żabia Wola (1954–55 →) Żuków (1954–59 →)