Piotr Perkowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Piotr Perkowski
Data i miejsce urodzenia 17 marca 1901
Oweczacze, obwód winnicki, Ukraina
Pochodzenie polskie
Data i miejsce śmierci 12 sierpnia 1990
Otwock
Gatunki muzyka poważna
Zawód kompozytor, pedagog
Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Order Sztandaru Pracy II klasy Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami Krzyż Walecznych (1943–1989) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi

Piotr Perkowski (ur. 17 marca 1901 w Oweczaczach, w obwodzie winnickim na Ukrainie, zm. 12 sierpnia 1990 w Otwocku)[1]polski kompozytor i pedagog, organizator życia muzycznego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Studiował kompozycję u Romana Statkowskiego w Konserwatorium w Warszawie i prywatnie u Karola Szymanowskiego (1923–1925). Po uzyskaniu dyplomu kontynuował studia w Paryżu pod kierunkiem Alberta Roussela (1926–1928)[1], a za namową Ignacego Paderewskiego[2] podjął też studia w Szkole Nauk Politycznych (Ecole de Sciencés Politiques)(1927–1929). W 1926 założył Stowarzyszenie Młodych Muzyków Polaków w Paryżu, którego był prezesem do 1930 [3][4].

Po powrocie do kraju w 1930 został dyrektorem Towarzystwa Przyjaciół Muzyki Symfonicznej w Warszawie i wiceprezesem (do 1939) polskiej sekcji Międzynarodowego Towarzystwa Muzyki Współczesnej. Od 1931 zasiadał też w Zarządzie Stowarzyszenia Kompozytorów Polskich. W latach 1936–1939 był dyrektorem toruńskiego konserwatorium oraz dyrektorem i wiceprezesem Pomorskiego Towarzystwa Muzycznego w Toruniu. W 1946 został jego honorowy członkiem[1].

Lata okupacji spędził w Warszawie, działając w ruchu oporu. Uczestniczył w powstaniu warszawskim pod pseudonimem dr Puławski, a po kapitulacji utworzył Polnische Rotes Kreutz Transportgruppe w celu ewakuowania z Warszawy młodzieży walczącej w AK, rannych i chorych[1][3].

Po wyzwoleniu został dyrektorem Departamentu Muzyki w Ministerstwie Kultury i Sztuki oraz przewodniczącym Głównej Komisji Weryfikacyjnej dla Muzyków. W latach 1945–1951 i 1954–1971 był profesorem Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Warszawie, od 1964 również kierownikiem Katedry Kompozycji. Od 1951 do 1954 był profesorem i dziekanem Wydziału Instrumentalnego oraz Teorii Muzyki i Kompozycji Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej we Wrocławiu[3][4]. Jego uczniami byli m.in. Tadeusz Baird, Piotr Moss, Tadeusz Natanson, Zbigniew Rudziński, Jerzy Maksymiuk[5][2].

Równolegle do pracy pedagogicznej był dyrektorem i kierownikiem artystycznym Filharmonii Krakowskiej (1949–1951) i Wielkiej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach (1956–1957). Współorganizował i został pierwszym prezesem (1945–1948) Związku Kompozytorów Polskich, a także Krakowskiego Towarzystwa Operowego (1954–1956), działał przy organizacji Filharmonii Wrocławskiej (1957–1961)[5][3].

Pełnił wiele funkcji społecznych. Działał jako prezes Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego (1959–1965). Będąc przewodniczącym sekcji Karola Szymanowskiego, przyczynił się do zebrania pamiątek po kompozytorze i wykupienia willi „Atma”, przeznaczonej na muzeum[2]. Był wiceprezesem Stowarzyszenia Autorów ZAiKS (1959–1965). W latach 1971–1973 i 1975–1977 pełnił funkcję prezesa Oddziału Warszawskiego ZKP. W 1966 był przewodniczącym jury Międzynarodowego Konkursu Kompozytorskiego im. Henryka Wieniawskiego w Poznaniu. Od 1962 członek jury Nagrody Ministerstwa Obrony Narodowej i Rady Artystycznej Głównego Zarządu Politycznego Wojska Polskiego. Od 1973 wchodził w skład Rady Programowej Muzyki przy Ministerstwie Kultury i Sztuki. Był członkiem Rady Krajowej Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego (1983–1987)[5][4].

Na kształtowanie idiomu Perkowskiego duży wpływ miała muzyka Karola Szymanowskiego i francuskich postimpresjonistów. Jego styl jest tradycyjny, wierny prymatowi linii melodycznej. We wcześniejszych utworach można odnaleźć emocjonalną powściągliwość i subtelną, poetycka atmosferę, zaś późniejsze kompozycje często wykorzystują rytmikę i melodykę typową dla polskiej muzyki ludowej. Takie utwory jak Nokturn na orkiestrę i Koncert skrzypcowy nr 2 łączą w sobie typowo polską głębię emocjonalną z muzyką programową. Kilka jego kompozycji zaginęło podczas II wojny światowej[6][7].

Wybrane odznaczenia, odznaki i nagrody[edytuj | edytuj kod]

(na podstawie Encyklopedii muzycznej PWM[5])

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Odznaki[edytuj | edytuj kod]

  • 1938 – Złoty Wawrzyn Akademicki
  • 1963 – Zasłużony Działacz Kultury
  • 1965 – Odznaka Tysiąclecia Polski
  • 1981 – Zasłużony Nauczyciel PRL
  • 1988 – Zasłużony dla Kultury Narodowej

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

  • 1931 – I nagroda we Lwowie za Swaty
  • 1932 – I Nagroda na konkursie Wielkopolskiego Związku Kół Śpiewaczych w Poznaniu za Oratorium I.J. Paderewskiemu w hołdzie
  • 1948 – nagrody ZKP i MKiS za Rzeki
  • 1949 – pierwszy laureat nagrody ZKP
  • 1950 – Nagroda Muzyczna Ziemi Krakowskiej
  • 1954 – Nagroda Muzyczna m. Krakowa
  • 1955 – nagroda MKiS za Suitę weselną
  • 1955 – nagrody ZKP i MKiS za utwór Karolowi Szymanowskiemu
  • 1955 – nagroda ZKP za pieśń W imionniku
  • 1965 – Nagroda Muzyczna m. stołecznego Warszawy
  • 1966 – Nagroda MKiS za działalność artystyczną w dziedzinie muzyki
  • 1967 – Nagroda Muzyczna Prezesa Rady Ministrów za twórczość artystyczną dla dzieci i młodzieży
  • 1968 – Nagroda MKiS za działalność artystyczną w dziedzinie muzyki
  • 1990 – Nagroda Fundacji Kultury Polskiej

Ważniejsze dzieła[edytuj | edytuj kod]

Utwory sceniczne[edytuj | edytuj kod]

  • 1930 – Swantewit – balet
  • 1949 – Rapsod – balet
  • 1961 – Girlandy – opera radiowa
  • 1963 – Klementyna, Polka królową Szkocji – balet
  • 1964 – Balladyna – balet

Utwory orkiestrowe[edytuj | edytuj kod]

  • 1925 – Symfonia nr 1 na sola, chór, organy i orkiestrę
  • 1927 – Sinfonietta, op. 17
  • 1930 – Koncert skrzypcowy nr 1
  • 1938 – Szkice toruńskie
  • 1952–1955 – Symfonia nr 2
  • 1954 – Uwertura warszawska
  • 1954 – Nocturn
  • 1957–1960 – Koncert skrzypcowy nr 2
  • 1963 – Sinfonia drammatica
  • 1968 – Impresje szkockie
  • 1968 – W stronę Atmy
  • 1970 – Amphiction
  • 1973–1974 – Koncert wiolonczelowy
  • 1981 – Symfonia

a także utwory kameralne, fortepianowe, utwory na instrument solowy w towarzyszeniem fortepianu, utwory wokalno-instrumentalne i wokalne – w tym cykle pieśni, m.in. Uty japońskie (1924) i Niebo w ogniu (1970) oraz muzyka ilustracyjna do spektakli teatralnych i słuchowisk radiowych[6][9][7]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Mrygoń 2004 ↓, s. 52.
  2. a b c Elżbieta Szczurko: Perkowski Piotr (pol.). W: Akademia Muzyczna im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy [on-line]. [dostęp 2018-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-22)].
  3. a b c d Piotr Perkowski (pol.). W: Culture [on-line]. [dostęp 2018-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-22)].
  4. a b c Piotr Perkowski (pol.). W: Polskie Centrum Informacji Muzycznej [on-line]. 2006. [dostęp 2018-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-22)].
  5. a b c d Mrygoń 2004 ↓, s. 53.
  6. a b Mrygoń 2004 ↓, s. 54.
  7. a b Schäffer 2004 ↓.
  8. M.P. z 1950 r. nr 6, poz. 58.
  9. Chodkowski 1995 ↓, s. 683.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]