Kościół Ewangelicko-Metodystyczny w RP

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kościół Ewangelicko-Metodystyczny w RP
Klasyfikacja systematyczna wyznania
Chrześcijaństwo
 └ Protestantyzm
   └ Metodyzm
Ustrój kościelny Koneksjonalizm[1][2]
Prądy teologiczne Metodyzm
Nurty pobożnościowe Ewangelicyzm
Siedziba  Polska, Warszawa ul. Mokotowska 12/7
Zwierzchnik
• tytuł zwierzchnika
ks. Andrzej Malicki
Superintendent Naczelny
Zasięg geograficzny  Polska
Członkostwo Zjednoczony Kościół Metodystyczny, Wspólnota Kościołów Ewangelickich w Europie, Konferencja Kościołów Europejskich oraz Polska Rada Ekumeniczna
Strona internetowa
Kościół ewangelicko-metodystyczny Łaski Bożej w Ostródzie

Kościół Ewangelicko-Metodystyczny w Rzeczypospolitej Polskiejkościół protestancki nurtu metodystycznego, będący członkiem Polskiej Rady Ekumenicznej. W 2017 roku Kościół liczył 4465 wiernych (w tym 30 duchownych) w 46 parafiach[3].

Organem prasowym Kościoła jest dwumiesięcznik „Pielgrzym Polski”, publikacje książkowe ukazują się w Wydawnictwie „Pielgrzym Polski”. Przy Kościele działa podlegającą Radzie Kościoła Szkoła Języka Angielskiego, używająca nazwy „English Language College[4]. Zwierzchnikiem Kościoła jest Superintendent Naczelny ks. Andrzej Malicki.

Zbór im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki działalności[edytuj | edytuj kod]

Polski Kościół Ewangelicko-Metodystyczny sięga swymi korzeniami do działalności Południowego Episkopalnego Kościoła Metodystycznego ze Stanów Zjednoczonych. Za początek metodyzmu w Polsce uznaje się dwudziestolecie międzywojenne. Metodyści przybyli do Polski na zaproszenie premiera rządu RP Ignacego Paderewskiego, który chciał by duchowni metodystyczni uczyli kadrę rządową języka angielskiego. Pierwsze zbory metodystyczne powstały w Warszawie, Chodzieży, Katowicach, Grudziądzu i we Lwowie[5]. W roku 1922 zorganizowano Pierwszą Polską Konferencję Doroczną, która odbyła się w Warszawie. Pierwszymi przełożonymi Kościoła byli Amerykanie. W roku 1926 zaczęto wydawać pismo „Pielgrzym Polski”.

Sytuacja Kościoła po wojnie[edytuj | edytuj kod]

W roku 1945 w Warszawie utworzono Komitet Wykonawczy Kościoła Metodystycznego z przewodniczącym ks. superintendentem Konstantym Najderem, sekretarzem pastorem Michałem Kośmiderskim oraz członkami: pastorem Józefem Szczepkowskim i pastorem Janem Kalinowskim. Komitet w tym składzie funkcjonował do lutego 1948[6]. Po II wojnie światowej Kościół Metodystów został zarejestrowany na mocy reskryptu z 5 września 1945. Tak szybka rejestracja wynikała z legalnego działania Kościoła w warunkach okupacji hitlerowskiej[7].

W latach 1945–1948 Kościół na terenie województwa olsztyńskiego, zwłaszcza w powiecie ostródzkim, pozyskał ponad sześć tysięcy wiernych. Krótko po wojnie Kościół liczył ponad 20 tys. wiernych[5]. Władze przewidywały włączyć duchownych metodystycznych w proces repolonizacji mieszkańców Mazur. Jednakże szybki rozwój Kościoła na Ziemiach Północnych od roku 1951 hamowały władze państwowe, które planowały likwidację zborów metodystycznych w tym regionie. W ocenie władz rywalizacja między Kościołem Metodystycznym a Ewangelicko-Augsburskim spowalniała proces repolonizacji, wobec czego postanowiono wspierać większy KEA[8].

W 1949 roku w łonie Kościoła Metodystycznego powstała prokomunistyczna frakcja „pastorów-demokratów” na czele z ks. Marianem Lubeckim, której celem było zarządzanie Kościołem. Na początku 1949 roku zmuszono amerykańskich superintendentów Edwarda Chambersa i Wernera Teodora Wickstroma do opuszczenia Polski, a później również innych duchownych o amerykańskich korzeniach. W środowisku „pastorów demokratów” Służba Bezpieczeństwa werbowała swoich informatorów. Już same struktury sekcji trzecich wojewódzkich UBP rejestrowały w roku 1952 kilkunastu informatorów. Grupie tej przeciwstawiała się „grupa komitetowa”, w której znaleźli się duchowni związani z Komitetem Wykonawczym reprezentująca środowiska konserwatywne, powiązana z amerykańskimi współwyznawcami. Urząd do Spraw Wyznań uznawał Kościół metodystyczny jako element wrogi. Natomiast wsparcie UdSW udzielane „pastorom-demokratom” miało na celu skompromitowanie Kościoła Metodystycznego na Zachodzie i odcięcie go od płynącej stamtąd pomocy materialnej co miało doprowadzić do upadku Kościoła[9].

Po przemianach roku 1956 władze wyjęły Kościół metodystyczny z polityki likwidacyjnej. Jednakże wcześniejsza polityka władz wobec Kościoła metodystycznego jak również liczna emigracja do Niemiec i Stanów Zjednoczonych doprowadziła do znacznego spadku liczby wiernych w całym kraju. Na początku 1952 roku Kościół liczył 16 177 wiernych, w 1961 roku 5311 osób, a w roku 1964 nieco ponad 5000[10]. Przeciw Kościołowi metodystycznemu Służba Bezpieczeństwa prowadziła sprawę obiektową pod kryptonimem „Metody”[11].

Okres III Rzeczypospolitej[edytuj | edytuj kod]

W 1991 roku Kościół Metodystyczny w PRL został przemianowany na: Kościół Ewangelicko-Metodystyczny w RP. W III Rzeczypospolitej stosunek Państwa do Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w RP reguluje ustawa z dnia 30 czerwca 1995 roku[12]. Z innymi kościołami Kościół Ewangelicko-Metodystyczny w RP utrzymuje braterskie więzi i współpracuje na rzecz pojednania wszystkich chrześcijan.

Kościół Ewangelicko-Metodystyczny w RP należy do Konferencji Europy Centralnej i Południowej Zjednoczonego Kościoła Metodystycznego. Jest jednym z 16 Kościołów tej konferencji do której należy również Algieria i Tunezja. Konferencja ta liczy około 33,5 tys. członków i sympatyków, a jest częścią globalnej struktury wyznania, która jest najwyższą kolegialną władzą w Kościele[5]. Organem prasowym Kościoła jest dwumiesięcznik „Pielgrzym Polski”, który w 2014 roku ukazywał się w nakładzie 500 egz.

Zwierzchnicy Kościoła[edytuj | edytuj kod]

Nauka Kościoła[edytuj | edytuj kod]

W doktrynie i praktyce metodyzm postrzegany jest jako ogniwo pośrednie między tradycyjnymi kościołami ewangelickimi (np. luterańskimi, kalwińskimi) a protestantyzmem ewangelikalnym (m.in. baptyzm, pentekostalizm i należące do ruchu uświęceniowego). Był pierwszym typowym Kościołem ewangelikalnym, lecz część wchodzących w jego skład wspólnot nabyła tożsamość właściwą głównemu nurtowi protestantyzmu (ang. mainline Protestantism)[16]. Podstawę doktrynalną, obok Biblii stanowią pisma Johna Wesleya. Metodyzm uznaje cztery szczeble, wiodące do zbawienia:

  • usprawiedliwienie;
  • odrodzenie;
  • łaska Ducha;
  • uświęcenie.

Bóg działa na człowieka, kiedy ten modli się, pości, studiuje Pismo Święte, przyjmuje sakramenty oraz prowadzi z Bogiem duchowe rozmowy.

Duchowni[edytuj | edytuj kod]

W 2016 roku Kościół posiadał 29 księży. Duchownym Kościoła może być osoba (mężczyzna lub kobieta), która posiada przygotowanie teologiczne, np. ukończyła Wyższe Seminarium Teologiczne im. Jana Łaskiego w Warszawie i uzyskała akceptację władz kościelnych. Księży nie obowiązuje celibat. W Polsce stosuje się np. następujące stroje liturgiczne: czarna toga z wycięciem trójkątnym lub biała alba sięgająca do kostek. Do wszystkich strojów istnieje możliwość założenia białej befki lub stuły w odpowiednim kolorze liturgicznym.

Administracja i władze Kościoła[edytuj | edytuj kod]

Władze Kościoła[edytuj | edytuj kod]

Honorowi zwierzchnicy[edytuj | edytuj kod]

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Zbory Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w RP

Najwyższym organem Kościoła jest Konferencja Doroczna (synod), której przewodniczy superintendent naczelny. On też kieruje pracami Rady Kościoła, która zawiaduje sprawami Kościoła między sesjami konferencji dorocznych. Aktualnie sekretarzem konferencji jest Zbigniew Kamiński, zaś jego zastępcą Roman Markowski. Obecnie w Kościele służy 27 duchownych.

Siedziba[edytuj | edytuj kod]

Kaplica Dobrego Pasterza w Warszawie

Kancelaria Główna Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w RP ul. Mokotowska 12, 00-561 Warszawa

Piśmiennictwo o Kościele[edytuj | edytuj kod]

  • Janusz Borowiak, Kościół Ewangelicko-Metodystyczny w Polsce, Warszawa 1999
  • Kościół Ewangelicko-Metodystyczny na Mazurach w latach 1945-2015, red. Grzegorz Pełczyński, Cieszyn 2016 ​ISBN 978-83-60917-98-5
  • Luteranie i metodyści na Mazurach 1945-1957. Wybór materiałów, oprac. Kazimierz Urban, Kraków 2000
  • Edward Puślecki, Powracająca fala. Działalność Południowego Episkopalnego Kościoła Metodystycznego w Polsce w latach 1920-1924. Studium historyczno-teologiczne, Wydawnictwo "Pielgrzym Polski", Warszawa 2001

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. powiaty: kwidzyński, malborski i nowodworski
  2. bez powiatów: kwidzyńskiego, malborskiego i nowodworskiego

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dariusz Zuber: Pojęcie Kościoła u Jana Wesleya. [dostęp 2011-02-09].
  2. Słownik terminów i definicji Zjednoczonego Kościoła Metodystycznego (ang.). [dostęp 2011-02-09].
  3. a b c d Dominik Rozkrut i inni, Mały Rocznik Statystyczny Polski 2018, Warszawa: GUS, 16 lipca 2018, s. 114, ISSN 1640-3630.
  4. Historia Metodystycznej Szkoły Języka Angielskiego
  5. a b c Ks. superintendent Andrzej Malicki: jesteśmy Kościołem otwartych serc – rozmowa z zwierzchnikiem polskich metodystów. ekumenizm.pl, 2018-02-27. [dostęp 2018-03-03].
  6. Ryszard Michalak: Polityka wyznaniowa państwa polskiego wobec mniejszości religijnych w latach 1945-1989. Zielona Góra: Uniwersytet Zielonogórski, 2014, s. 162, 163.
  7. Małgorzata Winiarczyk-Kossakowska. Uznanie administracyjne związków religijnych. Przyczynek do historii stosunków wyznaniowych w Polsce 1945-1949. „Przegląd Religioznawczy”. 2/252, s. 73, 76, 2014. Polskie Towarzystwo Religioznawcze. ISSN 1230-4379. 
  8. Ryszard Michalak: Polityka wyznaniowa państwa polskiego wobec mniejszości religijnych w latach 1945-1989. Zielona Góra: Uniwersytet Zielonogórski, 2014, s. 164, 165.
  9. Ryszard Michalak: Polityka wyznaniowa państwa polskiego wobec mniejszości religijnych w latach 1945-1989. Zielona Góra: Uniwersytet Zielonogórski, 2014, s. 165–169.
  10. Ryszard Michalak: Polityka wyznaniowa państwa polskiego wobec mniejszości religijnych w latach 1945-1989. Zielona Góra: Uniwersytet Zielonogórski, 2014, s. 170–172.
  11. Ryszard Michalak: Polityka wyznaniowa państwa polskiego wobec mniejszości religijnych w latach 1945-1989. Zielona Góra: Uniwersytet Zielonogórski, 2014, s. 114.
  12. Dz. U. nr 97, poz 479
  13. Sylwetka ks. K. Najdera na witrynie metodyzm.eu (dostęp: 27 sierpnia 2014).
  14. Informacja na witrynie metodyzm.eu (dostęp: 27 sierpnia 2014).
  15. Sylwetka ks. G. Burchardta na witrynie metodyzm.eu (dostęp: 27 sierpnia 2014).
  16. Donald Bloesch, Evangelicalism, [w:] A New Hanbook of Christian Theology, red. Donald W. Musser, Joseph L. Price, Nashville 1992, s. 168-173.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]