Pomorski Oddział Straży Granicznej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pomorski
Oddział Straży Granicznej
Ilustracja
Brama wjazdowa i budynek koszarowy POSG (styczeń 2009)
Państwo  Polska
Data utworzenia 16 maja 1991
Data likwidacji 1 stycznia 2010
Siedziba Szczecin
Pierwszy Komendant Oddziału płk SG
Stanisław Głąb
Ostatni Komendant Oddziału płk SG Mikołaj
Gruszczyński
Adres
ul. Żołnierska 4, 72-210 Szczecin
Położenie na mapie Szczecina
Mapa lokalizacyjna Szczecina
Pomorski Oddział Straży Granicznej
Pomorski
Oddział Straży Granicznej
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pomorski Oddział Straży Granicznej
Pomorski
Oddział Straży Granicznej
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Pomorski Oddział Straży Granicznej
Pomorski
Oddział Straży Granicznej
Ziemia53°26′48,4080″N 14°29′28,0320″E/53,446780 14,491120

Pomorski Oddział Straży Granicznej – obecnie nieistniejący oddział polskiej straży granicznej z siedzibą w Szczecinie.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

15 maja 1991 roku rozformowano Pomorską Brygadę WOP. Na jej bazie sformowano Pomorski Oddział Straży Granicznej według etatu 44/011[1][2][a].

1 marca 1991 roku dowódca Pomorskiej Brygady WOP płk dypl. Henryk Grzybowski przekazał obowiązki dowódcy brygady płk. mgr. Stanisławowi Głąbowi[3]. Ten ostatni 6 marca 1991 objął również stanowisko komendanta oddziału Straży Granicznej. Połączenie funkcji dowódcy PB WOP i komendanta POSG ułatwiło rozformowanie brygady WOP i sformowanie oddziału SG[4]. 3 czerwca 1991 roku byli żołnierze zawodowi, którzy zostali przyjęci do służby w POSG złożyli ślubowanie[2].

Decyzją nr 2 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 11 marca 1992 roku nadano Pomorskiemu Oddziałowi Straży Granicznej w Szczecinie sztandar[b].

Na podstawie zarządzenia nr 017 Komendanta Głównego Straży Granicznej z 12 marca 1992 roku przeformowano Pomorski Oddział SG wg etatu nr 44/039. Z dniem 2 czerwca 1992 strażnice nadmorskie w Rewalu, Dziwnowie i Międzyzdrojach, GKP Dziwnów oraz posterunki obserwacji wzrokowo-technicznej nad Zalewem Szczecińskim i nad Zatoką Pomorską przeszły w podporządkowanie komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej w Gdańsku[5].

Etat oddziału wynosił 1231 oficerów, chorążych i podoficerów zawodowych, 292 funkcjonariuszy odbywających służbę kandydacką w zamian za zasadniczą służbę wojskową i 242 pracowników cywilnych[6].

23 grudnia 1999 roku Strażnica SG w Namyślinie będąca w strukturach Lubuskiego Oddziału SG weszła w podporządkowanie Pomorskiego Oddziału Straży Granicznej[c].

Od 24 sierpnia 2005 roku w miejsce dotychczas funkcjonujących strażnic oraz granicznych placówek kontrolnych utworzono placówki Straży Granicznej. Funkcjonariusze i pracownicy pełniący służbę i zatrudnieni w strażnicach oraz granicznych placówkach kontrolnych Straży Granicznej stali się odpowiednio funkcjonariuszami i pracownikami placówek Straży Granicznej[7].

30 września 2006 roku została powołana Placówka Straży Granicznej w Szczecinie-Goleniowie, poprzez wydzielenie sił i środków z placówki SG w Szczecinie-Porcie[8], której podporządkowano lotnicze przejście graniczne Szczecin-Goleniów[9].

1 października 2009 roku została utworzona Placówka Straży Granicznej w Szczecinie, na bazie rozformowanych 30 września 2009 roku placówek SG: w Lubieszynie, Gryfinie i Osinowie Dolnym, zmieniając rejon działania PSG w Szczecinie-Goleniowie i Szczecinie-Porcie[9].

Pomorski Oddział Straży Granicznej rozwiązany został z dniem 31 grudnia 2009 roku[d]. Od 1 stycznia 2010 obszar jego działania przejął Nadodrzański Oddział Straży Granicznej[10].

Zasięg terytorialny[edytuj | edytuj kod]

Terytorialny zasięg działania komendy oddziału Straży Granicznej w Szczecinie, określony w połowie lutego 1991 roku, obejmował odcinek od znaku granicznego nr 584 do ujścia Kanału Resko Przymorskie do Morza Bałtyckiego[11], graniczący od południa z terenem służbowej odpowiedzialności Lubuskiego Oddziału SG w Krośnie Odrzańskim, na północy zaś z Bałtyckim Oddziałem SG w Koszalinie[9].

Z dniem 1 czerwca 2009 roku zasięg terytorialny oddziału obejmował wchodzące w skład województwa zachodniopomorskiego powiaty: choszczeński, drawski, goleniowski, gryfiński, łobeski, myśliborski, policki, pyrzycki, stargardzki, szczecinecki, świdwiński, wałecki, miasto na prawach powiatu Szczecin oraz obszar morskich wód wewnętrznych na rzece Odrze na północ od granicy morskiego portu handlowego Szczecin do linii prostej łączącej brzegi Zalewu Szczecińskiego, przechodzącej przez boję „TN-C” północnego toru podejściowego do portu Trzebież i stawę „N” na wyspie Chełminek[e].

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Struktura organizacyjna Pomorskiego Oddziału Straży Granicznej 16 maja 1991 roku przedstawiała się następująco[9]:

  • Komendant Oddziału – płk SG Stanisław Głąb
  • Zastępca Komendanta Oddziału – ppłk SG Roman Drabark
  • Wydział Ochrony Granicy Państwowej – mjr SG Stanisław Gajewski
  • Wydział Kontroli Ruchu Granicznego – mjr SG Andrzej Wyganowski
  • Wydział Techniki i Zaopatrzenia – mjr SG Andrzej Gracz
  • Wydział Łączności i Informatyki – por. SG Janusz Syska
  • Wydział Dochodzeniowo-Śledczy – ppłk SG Andrzej Zgierski
  • Wydział Kadr i Szkolenia – ppłk SG Janusz Kowalczyk
  • Wydział Prezydialny – mjr SG Piotr Auruszkiewicz
  • Wydział Finansów – por. SG Marek Swęd.

W 1991 roku Pomorskiemu Oddziałowi Straży Granicznej podlegały[12]:

---

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

Na dzień 30 października 1999 roku Pomorski Oddział Straży Granicznej ochraniał 154 km granicy państwa[13].

W tym celu wykorzystywał:

  • strażnice SG w Świnoujściu, Karsznie, Stolcu, Kościnie, Barnisławiu, Kamieńcu, Gryfinie, Chojnie, Cedyni, Czelinie

Obsługiwał przejścia graniczne:

  • drogowe – w Świnoujściu, Lubieszynie, Kołbaskowie, Rosówku, Krajniku Dolnym, Osinowie Dolnym
  • morskie – w Świnoujściu, Nowym Warpnie, Trzebieży, Szczecinie-Porcie
  • rzeczne – w Gryfinie, Widuchowej, Osinowie Dolnym, Gozdowicach
  • kolejowe – w Szczecinie-Gumieńcach
  • lotnicze – w Goleniowie
  • małego ruchu granicznego – w Bobolinie, Buku i Gryfinie.

Komendanci oddziału[edytuj | edytuj kod]

  • płk SG Stanisław Głąb (15 II 1991–31 VII 1993)
  • ppłk SG Roman Drabarek p.o. (1–9 VIII 1993)
  • mjr SG Marek Bieńkowski (10 VIII 1993–31 V 1996)
  • płk SG Andrzej Wyganowski (1 VI 1996–28 XII 2000)
  • ppłk SG Maciej Jędrzejowski (29 XII 2000–21 XII 2005)
  • płk SG Mikołaj Gruszczyński (22 XII 2005–31 XII 2009).

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Zarządzenie komendanta głównego Straży Granicznej nr 6/91 z 14 lutego 1991 roku → Wyganowski 2001 ↓, s. 284
  2. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 3 września 1996 r. w sprawie określenia wzoru i trybu nadawania sztandaru jednostkom organizacyjnym Straży Granicznej oraz trybu nadawania tym jednostkom imion. (Dz.U. 1996 nr 113 poz. 541).
  3. Zarządzenie nr 048 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 27 X 1999 roku, zmieniające zarządzenie w sprawie organizacji wchodzących w skład Straży Granicznej komend, strażnic, granicznych placówek kontrolnych, dywizjonów, pododdziałów odwodowych oraz ośrodków szkolenia; protokół przekazania-przejęcia strażnicy w Namyślinie z 23 XII 1999 – ASG, POSG, sygn. 1077/4.
  4. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 września 2009 r. w sprawie zniesienia niektórych oddziałów Straży Granicznej oraz zmiany rozporządzenia w sprawie utworzenia oddziałów Straży Granicznej (Dz.U. 2009 nr 160 poz. 1273).
  5. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 kwietnia 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie utworzenia oddziałów Straży Granicznej. (Dz.U. 2009 nr 71 poz. 615).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Halina Łach: System ochrony polskiej granicy państwowej. Olsztyn: Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych. Wydział Humanistyczny UWM, 2013. ISBN 978-83-935593-8-1.
  • Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza (1945-1991). Krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
  • Kazimierz Kozłowski: Pomorski Oddział Straży Granicznej. Tradycje i współczesność. Szczecin: Społeczny Komitet Fundacji Sztandaru Pomorskiego Oddziału SG, 1993.
  • Ryszard Techman: Pomorski Oddział Straży Granicznej w Szczecinie. W: Leszek Elas [patronat]: Straż Graniczna w dwudziestoleciu 1991-2011. Materiały poseminaryjne - Tom II. Koszalin: Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej im. Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego, 2011. ISBN 978-83-909484-4-7.
  • Andrzej Wyganowski: w: Andrzej Wojtaszak, Kazimierz Kozłowski, "Żołnierz polski na Pomorzu Zachodnim X-XX wiek": materiały z sesji naukowej z 10 listopada 1999 r. Szczecin: Oddział Edukacji Obywatelskiej, 2001. ISBN 83-86992-76-X.
  • Ryszard Techman: Straż Graniczna od 1991 – Pomorski Oddział Straży Granicznej (pol.). W: Muzeum Polskich Formacji Granicznych im. Władysława Raginisa [on-line]. muzeumsg.pl. [dostęp 2019-05-24].