Strażnica WOP Namyślin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP Namyślin
Strażnica SG w Namyślinie
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945[a]
Rozformowanie 1 października 2002[1]
Tradycje
Rodowód 52 strażnica WOP
Kontynuacja Strażnica SG w Czelinie
Organizacja
Dyslokacja 74-406 Namyślin 46
Formacja WOP
Straż Graniczna
Podległość 11 komenda odcinka
38 batalion OP
121 batalion WOP
122 batalion WOP
Lubuska Brygada WOP
Lubuski Oddział SG
Pomorski Oddział SG
Żołnierze Strażnicy WOP Namyślin
Zwiadowcy motocykliści kpr. Zbigniew Nowicki i szer. Jan Stadnik przed wyruszeniem do patrolowania odcinka (1984)
Element służby granicznej[b] (d-ca szer. Jan Stadnik) przy znaku gran. nr 571 (1984)
Przygotowanie łodzi motorowej do patrolowania rzeki. Na pierwszym planie st. szer. Mirosław Złotorowicz (1984)
Załoga (st. kpr. pchor. Włodzimierz Karsznia, kpr. Zbigniew Nowicki...) w czasie wolnym od służby (czerwiec 1984)
Dyslokacje
1957
1945

Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Namyślin – nieistniejący obecnie pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczą na granicy z Niemiecką Republiką Demokratyczną/Republiką Federalną Niemiec[c].

Strażnica Straży Granicznej w Namyślinie – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Republiką Federalną Niemiec.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 11 komendy odcinka Mieszkowice jako 52 strażnica WOP[2]. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[3]. Strażnica WOP została usytuowana w budynku administracyjnym fabryki chemicznej (fabryka wyrobów gumowych, drewnianych bamboszy). Położony był w centralnym punkcie wioski, gdzie skoszarowano żołnierzy, wykorzystując także budynki towarzyszące (dzisiaj rozebrane) na stajnie dla koni oraz różnego rodzaju magazyny. Istniejący pośrodku plac stał się placem alarmowym. Z tyłu zlokalizowano urządzenia sportowe na powietrzu oraz wykorzystano spory ogród, na którym uprawiano warzywa dla potrzeb kuchni żołnierskiej[4].

W związku z reorganizacją oddziałów WOP, 24 kwietnia 1948 roku strażnica została włączona w struktury 38 batalionu Ochrony Pogranicza, a 1 stycznia 1951 roku 121 batalionu WOP w Mieszkowicach[5].

W 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic, a 52 strażnica Namyślin otrzymała nr 50.

W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica Namyślin III kategorii była 22 w 9 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza.

121 batalion WOP został rozformowany w 1958 roku [d]. Strażnice rozformowanego batalionu podporządkowano 93 batalionowi w Słubicach[6][7](sic!). Strażnicę Namyślin przekazano z powrotem Pomorskiej Brygadzie WOP i włączono w struktury 122 batalionu WOP[e]. Po reorganizacji batalionu Chojna w 1958 roku strażnica Namyślin posiadała numer 1[8].

1 stycznia 1960 roku 29 strażnica WOP III kategorii Namyślin była w strukturach 122 batalion WOP w Chojnie.

Rozkazem organizacyjnym dowódcy WOP nr 0148 z 2.09.1963 roku przeformowano strażnicę lądową kategorii III Namyślin na strażnicę WOP rzeczną kategorii I.

1 stycznia 1964 roku była jako 21 strażnica WOP rzeczna I kategorii Namyślin w strukturze 122 batalionu WOP w Chojnie.

W 1976 roku Wojska Ochrony Pogranicza przeszły na dwuszczeblowy system zarządzania. Strażnicę podporządkowano bezpośrednio pod sztab brygady[9].

W 1984 roku strażnica posiadała II kategorię i była w strukturach Lubuskiej Brygady WOP w Krośnie Odrzańskim do 15 maja 1991 roku.

Straż Graniczna:
Po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Namyślinie (Strażnica SG w Namyślinie) i weszła w podporządkowanie Lubuskiego Oddziału Straży Granicznej[10].

23 grudnia 1999 roku strażnica weszła w podporządkowanie Pomorskiego Oddziału Straży Granicznej (POSG) w Szczecinie[f].

Funkcjonowała do 30 września 2002 roku i z dniem 1 października 2002 roku została rozformowana[1]. Jej obszar służbowej odpowiedzialności przejęła Strażnica SG w Czelinie[11].

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

W 1960 roku 29 strażnica WOP III kategorii ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 11750 m:

Do patrolowania rzeki Odry załoga strażnicy wykorzystywała łodzie motorowe KR-70 Jesion, których przystań znajdowała się w Kaleńsku[12].

Strażnice sąsiednie[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy/komendanci strażnicy[edytuj | edytuj kod]

D-ca strażnicy mjr Andrzej Lewandowski w rozmowie z mieszkańcem pogranicza (1984)
  • ppor./por. Ludwik Karbarz[g] (był 19.10.1946[h])
  • chor. Józef Muller (był w 1952)
  • ppor. Mieczysław Krysiak (był w 1952)
  • ppor. Stanisław Machul (1953–01.10.1955)[13]
  • ppor. Tadeusz Jaskulski (01.10.1955–1957)[13]
  • por. Stanisław Gwizdek (1957–1965)[14]
  • por./mjr Andrzej Lewandowski (1965–był w 1984[12])

Komendanci strażnicy SG:

  • kpt. SG Mirosław Lisiak (był do 15.10.1998)
  • kpt. SG Dariusz Swędra p.o. (16.10.1998–28.02.2000)
  • kpt. SG Adam Cybort (10.02.2000–26.11.2001)
  • mjr SG Roman Tyszkiewicz p.o. (27.11.2001–26.02.2002)
  • mjr SG Paweł Chrobak (27.02.2002–30.09.2002) – do rozformowania.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1991 roku strażnica Straży Granicznej.
  2. ... Elementem służby granicznej jest jeden lub więcej uzbrojonych żołnierzy WOP wyznaczonych do ochrony granicy państwowej. Elementami służby granicznej są: patrol graniczny, podsłuch, obserwacja, dozór, posterunek graniczny, zasadzka, patrol pogotowia. Element służby składający się z dwóch lub więcej żołnierzy posiada wyznaczonego rozkazem dowódcę, któremu podlegają pozostali żołnierze (Rozdział V, Obowiązki żołnierza WOP, Obowiązki żołnierzy wchodzących w skład elementów służby granicznej, pkt 76) (Regulamin Służby Granicznej 1968 ↓, s. 25–26).
  3. Od 3 października 1990 roku z RFN.
  4. Zarządzenie DWW nr 07/WW z 28.03.1958 roku (Jackiewicz 1998 ↓, s. 52).
  5. Rozkaz dowódcy WOP nr 05/org.mob z 21.04.1958 roku(Historia PBWOP ↓, s. 124–132).
  6. Zarządzenie nr 048 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 27.10.1999 roku, zmieniające zarządzenie w sprawie organizacji wchodzących w skład Straży Granicznej komend, strażnic, granicznych placówek kontrolnych, dywizjonów, pododdziałów odwodowych oraz ośrodków szkolenia; protokół przekazania-przejęcia strażnicy w Namyślinie z 23.12.1999 – ASG, POSG, sygn. 1077/4.
  7. Ludwik Karbarz pochodził spod Stalowej Woli i był żołnierzem frontowym. Po zakończeniu działań wojennych objął dowództwo 52 strażnicy WOP i sprowadził narzeczoną (a niebawem żonę) Władysławę. Jemu i jego żołnierzom zawdzięcza Namyślin opiekę nad pierwszymi polskimi osadnikami, uruchomienie małej elektrowni wodnej i remont kościoła. W kościele tym odbył się ślub por. Karbarza z panią Władysławą. Kościół otrzymał patrocinium rzadkie, św. Ludwika, co mieszkańcy Namyślina wiążą z imieniem Ludwika Karbarza. Jego żona, wykorzystywała (jako córka lekarza) swoje kwalifikacje pielęgniarskie i pracowała społecznie jako położna. Prowadziła nadto katechizację dzieci i przygotowała wiele roczników do Pierwszej Komunii. Por. Ludwik Karbarz został następnie przeniesiony z Namyślina na inne stanowisko służbowe, dosłużył się stopnia kapitana, po czym został zdemobilizowany. W życiu cywilnym związał się z Trójmiastem i był prezydentem miasta Sopotu (Kiryk 2005 ↓, s. 359).
  8. Rozkaz personalny dowódcy WOP nr 052 z 19.10.1946 (Rozkazy personalne DWOP ↓).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Techman 2011 ↓, s. 112.
  2. ASGran., sygn. 217/143 ↓.
  3. Dominiczak 1985 ↓, s. 46.
  4. Kiryk 2005 ↓, s. 357.
  5. Wojtaszak 2001 ↓, s. 279.
  6. Jackiewicz 1998 ↓, s. 52.
  7. Ostrowski 2005 ↓, s. 16.
  8. Historia PBWOP ↓, s. 124-132.
  9. Jackiewicz 1998 ↓, s. 53.
  10. Łach 2013 ↓, s. 294.
  11. Techman 2011 ↓, s. 94.
  12. a b „GRANICA” Pismo Wojsk Ochrony Pogranicza nr 6/23(1771) nr 3-VI-1984.
  13. a b Historia PBWOP ↓, s. 177–199.
  14. Historia PBWOP ↓, s. 346.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Henryk Dominiczak, Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945–1985, Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
  • Jerzy Prochwicz, Wojska Ochrony Pogranicza 1945–1965, Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011, ISBN 978-83-7726-027-2.
  • Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza: (1945–1991) : krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
  • Halina Łach, System ochrony polskiej granicy państwowej, Olsztyn: Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych. Wydział Humanistyczny UWM, 2013, ISBN 978-83-935593-8-1.
  • Józef Ostrowski: Lubuska Brygada Wojsk Ochrony Pogranicza 1945–1989. Ludzie – wydarzenia. Krosno Odrzańskie: Drukarnia Dem-druk w Lubsku, 2005.
  • Ryszard Techman: Pomorski Oddział Straży Granicznej w Szczecinie. W: Leszek Elas [patronat]: Straż Graniczna w dwudziestoleciu 1991–2011. Materiały poseminaryjne – Tom II. Koszalin: Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej im. Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego, 2011. ISBN 978-83-909484-4-7.
  • Andrzej Wojtaszak, Kazimierz Kozłowski: Żołnierz polski na Pomorzu Zachodnim X–XX wiek : materiały z sesji naukowej z 10 listopada 1999 r. : praca zbiorowa. Szczecin: Oddział Edukacji Obywatelskiej, 2001. ISBN 83-86992-76-X.
  • Feliks Kiryk. Namyślin w powiecie chojeńskim w pierwszych latach powojennych. „Losy Polaków pośród swoich i obcych”. 60, s. 353–360, 2005. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej (pol.). 
  • Regulamin Służby Granicznej Część I – Zasady Ogólne, t. WOP 1/67, Warszawa: Ministerstwo Obrony Narodowej Szefostwo Wojsk Ochrony Pogranicza, 1968, s. 24, 25–26.
  • ASGr. Historia Pomorskiej Brygady WOP. Szczecin 1961 r.
  • ASGr. Historia Lubuskiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza. Krosno Odrzańskie 1965 r.
  • Archiwum Straży Granicznej. Rozkazy personalne dowódcy Wojsk Ochrony Pogranicza.