Strażnica WOP Gryfino

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP Marwice/Gryfino
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945
od 1991 strażnica SG
Rozformowanie 23.08.2005[1]
Organizacja
Dyslokacja Marwice; Gryfino
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Straż Graniczna
Podległość 12 komenda odcinka
40 batalion OP
122 batalion WOP
Pomorski Oddział SG
Dysl wop 1945 3.png
W Marwicach stacjonowała strażnica WOP → 53°10′05″N 14°24′47″E/53,168120 14,413160
W Gryfinie stacjonowała strażnica WOP → 53°15′41″N 14°29′27″E/53,261340 14,490880

Strażnica w Marwicach/w Gryfinie:

  1. podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-niemieckiej.
  2. graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 12 komendy odcinka Chojna jako 60 strażnica WOP (Marwice)[2] o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[3]. Początkowo ochraniała odcinek granicy wzdłuż Odry od Widuchowej [wył.] do Gryfina [wł.]. Linia zaporowa od Pacholęt [wł.] przez Nowe Czarnowo, Żórawie, Wełtyń do Bolkowic[4].

W związku z reorganizacją oddziałów WOP w 1948 roku, strażnica podporządkowana została dowódcy 40 batalionu OP. Od stycznia 1951 roku strażnica podlegała dowódcy 122 batalionu WOP[5][6]. Na początku lat 50 wprowadzono nową numerację strażnic, a 60 strażnica otrzymała nr 58 i stacjonowała w Gryfinie[7]. W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica specjalna Gryfino była 5. w 12 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza[8]. Po reorganizacji batalionu Chojna w 1958 roku[a], strażnica Gryfino posiadała numer 9[8].

Rozkazem organizacyjnym dowódcy WOP nr 0148 z 2.09.1963 przeformowano strażnicę lądową kategorii II Gryfino na strażnicę WOP rzeczną kategorii I.

Po rozwiązaniu w 1991 roku Wojsk Ochrony Pogranicza, strażnica w Gryfinie weszła w podporządkowanie Pomorskiego Oddziału Straży Granicznej[9].

Służba graniczna[edytuj | edytuj kod]

Na ochranianym odcinku funkcjonowało przejście graniczne obsługiwanie przez załogę strażnicy[b]:

Strażnice sąsiednie:

59 strażnica WOP Ognica, 61 strażnica WOP Kamieniec

Dowódcy strażnicy[edytuj | edytuj kod]

  • ppor. Senktas -1945[4]
  • por. Władysław Sobieraj (był 10.1946)[c].
  •  ?
  • por. Romuald Jaroszewski (1954-1956)[11]
  • por. Edward Maniawski (1956-1958)[11]
  • por. Idzi Lebuda (1958-1961)[12]
  • por. Jerzy Balcerek (1961-1963)
  • kpt. Mieczysław Kur (1963–1965)
  • p.o.por. Tadeusz Sołtysik 1965
  • kpt. Mieczysław Kur (1966-?)

--

  • Paweł Grzybowski
  • Wojciech Tatara
  • Tomasz Kling

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozkaz dowódcy WOP nr 05/org.mob z 21.04.1958[8].
  2. Stan na dzień 1 stycznia 1964
  3. Rozkaz personalny dowódcy WOP nr 052 z 19.10.1946[10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Emilia Szczygieł-Lembicz. Jednostka wojskowa w Chojnie na tle powstania i organizacji Pomorskiej Brygady WOP w latach 1945-1961 w:. „Rocznik Chojeński. Pismo Historyczno-Społeczne”. t. 2, 2010. Chojna: Towarzystwo Historyczno-Kulturalne „Terra Incognita. ISSN 2080-9565. 
  • Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza (1945-1991). Krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
  • Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945-1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
  • Halina Łach: System ochrony polskiej granicy państwowej. Olsztyn: Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych. Wydział Humanistyczny UWM, 2013. ISBN 978-83-935593-8-1.
  • Ryszard Techman: Pomorski Oddział Straży Granicznej w Szczecinie. W: Leszek Elas [patronat]: Straż Graniczna w dwudziestoleciu 1991-2011. Materiały poseminaryjne - Tom II. Koszalin: Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej im. Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego, 2011. ISBN 978-83-909484-4-7.
  • Andrzej Wyganowski: w: Andrzej Wojtaszak, Kazimierz Kozłowski, „Żołnierz polski na Pomorzu Zachodnim X-XX wiek”: materiały z sesji naukowej z 10 listopada 1999 r. Szczecin: Oddział Edukacji Obywatelskiej, 2001. ISBN 83-86992-76-X.
  • Archiwum Straży Granicznej, DWOP, sygn. 217/143 k.119 -123. Wykazy dyslokacyjne WOP 1946.
  • ASGr. Historia Pomorskiej Brygady WOP. Szczecin 1961
  • Archiwum Straży Granicznej. Rozkazy personalne dowódcy Wojsk Ochrony Pogranicza.