Strażnica WOP Dziwnów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP Dziwnów
Strażnica WOP Wald
Strażnica SG w Dziwnowie
ilustracja
Budynek dawnej strażnicy w Dziwnowie (czerwiec 2014)
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945[a]
Organizacja
Dyslokacja Adama Mickiewicza 26
27-418 Dziwnów[1]
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Straż Graniczna
Podległość 16 komenda odcinka
151 batalion WOP
batalion WOP Świnoujście
Pomorska Brygada WOP
Pomorski Oddział SG
Morski Oddział SG
Strażnica WOP Dziwnów
Żołnierze i d-ca strażnicy kpt. Jan Dąbrowski (1970)
Żołnierze i d-ca strażnicy kpt. Jan Dąbrowski przy POWT[b] 7 (Międzywodzie) (1970)
Żołnierze strażnicy (1970)
Żołnierze strażnicy (1970)
Dyslokacje
1957
1945

Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Wald/Dziwnów – nieistniejący obecnie podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy morskiej.

Strażnica Straży Granicznej w Dziwnowie – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 16 komendy odcinka Trzebiatów jako 77 strażnica WOP[2] (Wald[3]) o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[4].

Sformowane strażnice morskiego oddziału OP nie przystąpiły bezpośrednio do objęcia ochrony granicy morskiej. Odcinek dawnej granicy polsko-niemieckiej sprzed 1939 roku od Piaśnicy, aż do lewego styku z 4 Oddziałem OP ochraniany był przez radziecką straż graniczną wydzieloną ze składu wojsk marszałka Rokossowskiego. Pozostały odcinek granicy od rzeki Piaśnica, aż po granicę z ZSRR zabezpieczała Morska Milicja Obywatelska[5].

Wiosną 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic. Strażnica otrzymała numer 74[6].

W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica Dziwnów I kategorii była 1. w 15 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza.

Rozkazem organizacyjnym dowódcy WOP nr 0148 z 2.09.1963 roku przeformowano strażnicę WOP nr 1 Dziwnów na strażnicę nadmorską kategorii II.

W 1965 roku rozformowany został batalion portowy WOP Świnoujście, a strażnicę Dziwnów podporządkowano bezpośrednio pod sztab Brygady[c].

W 1968 roku powtórnie sformowano batalion nadmorski WOP Świnoujście[d]. Strażnica weszła w jego skład.

Strażnica WOP Dziwnów do 15 maja 1991 roku była w strukturach Pomorskiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza[7].

Straż Graniczna:
16 maja 1991 roku po rozwiązaniu Wojska Ochrony Pogranicza, strażnica Dziwnów weszła w podporządkowanie Pomorskiego Oddziału Straży Granicznej w Szczecinie i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Dziwnowie.

Na podstawie zarządzenia nr 017 Komendanta Głównego Straży Granicznej z 12 marca 1992 roku przeformowano Pomorski Oddział SG wg etatu nr 44/039 i 2 czerwca 1992 roku strażnica w Dziwnowie przeszła w podporządkowanie komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej w Gdańsku[8][7].

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

Na ochranianym przez strażnicę WOP Dziwnów odcinku, funkcjonowało przejście graniczne uproszczonego ruchu rybackiego Międzywodzie, obsługiwanie było przez załogę strażnicy[e].

Strażnice sąsiednie

Dowódcy strażnicy[edytuj | edytuj kod]

  • chor. Jerzy Styczek[2] (był 10.1946)[f]
  • ppor. Walenty Szymański (był w 1949)
  • por. Zenon Łaski (?–1953)
  • por. Ludwik Jarzynka (1953–1963)
  • kpt. Józef Stępień (1963–1966)
  • kpt. Jan Dąbrowski (1966–05.1979).

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1991 roku strażnica Straży Granicznej.
  2. Punkt Obserwacji Wzrokowo-Technicznej.
  3. Rozkaz organizacyjny dowódcy WOP nr 040/WOP z 27.04.1965 r.
  4. Zarządzenie szefa Sztabu Generalnego nr 013/org z 15.01.1968 r.
  5. Stan na 1968 rok
  6. Rozkaz personalny dowódcy WOP nr 061 z 20.10.1946 r.[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
  • Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945-1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
  • Andrzej Skorek. Zabezpieczenie wybrzeża środkowego po II wojnie światowej. „Biuletyn Centralnego Ośrodka Straży Granicznej”. 1/97, 1997. Koszalin: Centralny Ośrodek Straży Granicznej. ISSN 1429-2505. 
  • Archiwum Straży Granicznej, sygn. 217/143 k.120 -121. Wykazy dyslokacyjne WOP 1946.
  • ASGr.Historia Bałtyckiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1960. Koszalin 1961
  • Archiwum Straży Granicznej. Rozkazy personalne dowódcy Wojsk Ochrony Pogranicza.
  • Ryszard Techman: Straż Graniczna od 1991 – Pomorski Oddział Straży Granicznej (pol.). W: Muzeum Polskich Formacji Granicznych im. Władysława Raginisa [on-line]. muzeumsg.pl. [dostęp 2019-05-23].
  • Kazimierz Kozłowski: Pomorski Oddział Straży Granicznej. Tradycje i współczesność. Szczecin: Społeczny Komitet Fundacji Sztandaru Pomorskiego Oddziału SG, 1993.