Przejdź do zawartości

Strażnica WOP Stolec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Strażnica WOP Stolec
Strażnica SG w Stolcu
Ilustracja
Obiekt byłej strażnicy w Stolcu (wrzesień 2022)
Historia
Państwo

 Polska

Sformowanie

przed marcem 1954[a]

Rozformowanie

31 maja 2002[1]

Tradycje
Rodowód

64 strażnica WOP

Kontynuacja

SSG w Kościnie;
SSG w Nowym Warpnie-Karsznie

Organizacja
Dyslokacja

Stolec 21

Formacja

Wojska Ochrony Pogranicza
Straż Graniczna

Podległość

124 batalion WOP
123 batalion WOP
12 PB WOP
bg PB WOP w Szczecinie
Pomorska Brygada WOP
Pomorski Oddział SG

Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Stolec – zlikwidowany podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy z Niemiecką Republiką Demokratyczną/Republiką Federalną Niemiec[b].

Strażnica Straży Granicznej w Stolcu – zlikwidowana graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Republiką Federalną Niemiec.

Formowanie i zmiany organizacyjne

[edytuj | edytuj kod]
Część załogi strażnicy WOP w miejscowości Stolec przed wejściem do rejonu zakwaterowania (wiosna 1946)

Od 15 marca 1954 wprowadzono nową numerację strażnic[c], a strażnica I kategorii otrzymała nr 64 w skali kraju[3]. Strażnica funkcjonowała w strukturze 124 batalionu WOP[4].

W 1956 strażnicę podporządkowano 123 batalionowi WOP Szczecin.

W 1956 rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica WOP Stolec I kategorii miała nr 15 w 12 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza[5].

Strażnica w 1955 etatowo posiadała 55 wojskowych, w 1957 jako 15 strażnica – 54 wojskowych, w 1958 – 53 wojskowych, a w 1960 jako 19 strażnica – 68 żołnierzy[6].

1 stycznia 1964 strażnica WOP nr 7 Stolec i miała status strażnicy lądowej II kategorii w strukturach 123 batalionu WOP Szczecin[7], który rozformowano w 1964, a podległe strażnice zostały włączone bezpośrednio pod sztab 12 Pomorskiej Brygady WOP w Szczecinie[8].

1 czerwca 1968 strażnica WOP nr 8 Stolec miała status strażnicy technicznej II kategorii podległej bezpośrednio pod sztab 12 Pomorskiej Brygady WOP w Szczecinie[9].

W drugiej połowie 1984 utworzono batalion graniczny WOP Szczecin[10] i w jego strukturach funkcjonowała Strażnica WOP Stolec.

Do 31 października 1989 strażnica podlegała dowódcy batalionu granicznego Pomorskiej Brygady WOP w Szczecinie, jako Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. II w Stolcu[d].

1 listopada 1989 rozformowano Batalion Graniczny Pomorskiej Brygady WOP w Szczecinie i strażnicę podporządkowano bezpośrednio dowódcy Pomorskiej Brygady WOP w Szczecinie, już jako Strażnica WOP Lądowa kat. II w Stolcu[e]. Tak funkcjonowała do 15 maja 1991.

Straż Graniczna:

16 maja 1991 strażnica została przejęta przez Pomorski Oddział Straży Granicznej i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Stolcu[11] (Strażnica SG w Stolcu).

W 2000 rozpoczęła się reorganizacja struktur Straży Granicznej związana z przygotowaniem Polski do wstąpienia, do Unii Europejskiej i przystąpieniem do Traktatu z Schengen, w związku z powyższym na podstawie zarządzenia Komendanta Głównego SG nr 14 z 16 kwietnia 2002 zmieniające zarządzenie w sprawie utworzenia strażnic, granicznych placówek kontrolnych i dywizjonów Straży Granicznej, określenia ich terytorialnego zasięgu działania, a także określenia szczegółowego zakresu zadań terenowych organów Straży Granicznej oraz organizacji komend oddziałów, strażnic, granicznych placówek kontrolnych i dywizjonów, rozformowano Strażnicę SG w Stolcu, a jej zadania przejęły strażnice SG w: Kościnie i Nowym Warpnie-Karsznie[12][11].

Ochrona granicy

[edytuj | edytuj kod]

W lipcu 1956 rozwiązano 63 strażnicę WOP Rzędziny[f], a zadania rozwiązanej strażnicy przejęły strażnice WOP: Stolec i Dobra[13].

W 1960 11 strażnica WOP Stolec II kategorii ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 7 851 m, od znaku granicznego nr 830 do znaku gran. nr 855.

Strażnice sąsiednie

[edytuj | edytuj kod]
Straż Graniczna:

Komendanci/dowódcy strażnicy

[edytuj | edytuj kod]
  • por. Józef Porponichtera (1952–1955)
  • ppor. Henryk Odrobina (1955–1956)[14]
  • ppor. Bronisław Król 1956[14]
  • kpt. Włodzimierz Maczugowski (1956–1963)[15]
  • kpt. Lucjan Szafirski (1963–co najmniej do 1965)
  • Lech Jewtuszko
  • Mirosław Lisiak
  • ppor. Trzaska (1988–30.04.1989)
  • ppor./por. Andrzej Budzyński (1.05.1989–31.10.1989)[g]

---

  • Janusz Worotnicki[16]
  • Jacek Rybakowicz
  • Marcin Chołaj
  • Antoni Kłosiński.
  1. Od 1991 strażnica Straży Granicznej
  2. Od 3 października 1990 z RFN.
  3. Rozkaz dowódcy Wojsk Ochrony Pogranicza nr 04 z 22 lutego1954[2].
  4. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Biuro Organizacyjno-Prawne OP-I-02948/89. Zarządzenie Organizacyjne Nr 0357/Org z dnia 29 września 1989 r. Na podstawie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1989 r. akceptującej kierunki zmian w organizacji jednostek WOP, ujęte w ramowym planie restrukturyzacji Wojsk Ochrony Pogranicza – Dowódca WOP w terminie do 31 października 1989 r. Rozformuje:
    • Batalion Graniczny Pomorskiej Brygady WOP w Szczecinie istniejący w według etatu nr 44/0103 o stanie osobowym na okres „W” 282 żołnierzy oraz na okres „P” 223 żołnierzy...
  5. Zarządzenie Organizacyjne nr 0357/Org. z dnia 29 września 1989 r., etat Pomorskiej Brygady WOP wprowadzony Zarządzeniem Org. MSW Nr 0112/Org. z dnia 8 września 1984 r.
  6. Rozkaz dowódcy Wojsk Wewnętrznych nr 013/WW z 16.06.1956[13]
  7. por. Andrzej Budzyński ubył do Strażnicy WOP Kościno na stanowisko d-cy strażnicy.

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Techman 2011 ↓, s. 112.
  2. Prochwicz 2011 ↓, s. 207.
  3. Wykaz dyslokacyjny 1954 ↓, k.7.
  4. Wyganowski 2001 ↓, s. 279.
  5. Wykaz dyslokacyjny 1957 ↓, k.192.
  6. Historia PBWOP ↓, s. 124-132.
  7. Wykazy dyslokacyjne WOP ↓.
  8. Prochwicz 2011 ↓, s. 238.
  9. Jackiewicz 1998 ↓, s. 61.
  10. Jackiewicz 1998 ↓, s. 145.
  11. a b c Ryszard Techman: Straż Graniczna od 1991 – Pomorski Oddział Straży Granicznej. [w:] Muzeum Polskich Formacji Granicznych im. Władysława Raginisa [on-line]. muzeumsg.strazgraniczna.pl. [dostęp 2021-10-26]. (pol.).
  12. Techman 2011 ↓, s. 94.
  13. a b Historia PBWOP ↓, s. 124–132.
  14. a b Historia PBWOP ↓, s. 177–199.
  15. Historia PBWOP ↓, s. 346.
  16. Funkcjonariusze Straży Granicznej przeszli na emeryturę. gazetaolsztynska.pl, 2014-02-06. [dostęp 2017-09-24]. (pol.).

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
  • Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza: (1945–1991): krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
  • Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945–1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
  • Ryszard Techman: Pomorski Oddział Straży Granicznej w Szczecinie. W: Leszek Elas [patronat]: Straż Graniczna w dwudziestoleciu 1991–2011. Materiały poseminaryjne – Tom II. Koszalin: Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej im. Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego, 2011. ISBN 978-83-909484-4-7.
  • Andrzej Wyganowski: w: Andrzej Wojtaszak, Kazimierz Kozłowski, „Żołnierz polski na Pomorzu Zachodnim X–XX wiek”: materiały z sesji naukowej z 10 listopada 1999 r.. Szczecin: Oddział Edukacji Obywatelskiej, 2001. ISBN 83-86992-76-X.
  • Archiwum Straży Granicznej, zespół archiwalny DWOP, sygn. 1842/6, Historia Pomorskiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza. Szczecin 1961.
  • Archiwum Straży Granicznej. Wykazy dyslokacyjne jednostek i pododdziałów Wojsk Ochrony Pogranicza.
  • Archiwum Straży Granicznej, zespół archiwalny DWOP, sygn. 1284/200, Struktury organizacyjno-dyslokacyjne. Wykaz dyslokacyjny etatowych oddziałów i pododdziałów Wojsk Ochrony Pogranicza z 18 maja 1957.
  • Archiwum SGr., zespół archiwalny DWOP, sygn. 1284/200, Struktury organizacyjno-dyslokacyjne. Dyslokacja jednostek Wojsk Ochrony Pogranicza z 8 kwietnia 1954.