Rossony

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rossony
Ilustracja
Pałac Hłasków (2006)
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Białoruś
Obwód  witebski
Rejon rossoński
Populacja (2010)
• liczba ludności

5400[1]
Nr kierunkowy +375 2159
Kod pocztowy 211460
Tablice rejestracyjne 2
Położenie na mapie obwodu witebskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu witebskiego
Rossony
Rossony
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Rossony
Rossony
Ziemia55°53′N 28°48′E/55,883333 28,800000
Strona internetowa
Portal Portal Białoruś
Pałac Hłasków w Stanisławowie po 1904 roku

Rossony (biał. Расоны, Rasony, hist. Rososna, Rossono) – osiedle typu miejskiego na Białorusi, w obwodzie witebskim, centrum administracyjne rejonu rossońskiego, 5,4 tys. mieszkańców (2010).

Herb Rossonów został ustanowiony 20 stycznia 2006 roku rozporządzeniem prezydenta Białorusi nr 36[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rossony, wcześniej będące miastem duchownym w województwie połockim Rzeczypospolitej[3], po I rozbiorze Polski znalazły się na terenie powiatu połockiego (ujezdu), początkowo guberni połockiej, od 1796 roku – guberni białoruskiej, a od 1802 roku guberni witebskiej Imperium Rosyjskiego. W XIX wieku miasteczko było własnością ks. Lubomirskiego[4]. Po traktacie ryskim już nie wróciły do Polski, od 1924 roku należały do obwodu witebskiego Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej ZSRR, od 1991 roku – na terenie Republiki Białorusi.

Pałac Hłasków[edytuj | edytuj kod]

Niegdyś tuż obok Rossonów (obecnie w granicach miasta), nad jeziorem o tej samej nazwie, znajdowała się siedziba majątku Stanisławów. Dwór w Stanisławowie był odwieczną siedzibą autochtonicznej rodziny Hłasków herbu Leliwa, do której majątek ten należał przez prawie 400 lat. Do klucza stanisławowskiego wchodziły również wsie: Korytki, Siebierzek, Biała Dąbrowa, Dworzyszcze i Zamchowce. Najwcześniejszym znanym przedstawicielem tej rodziny był Jan Hłasko, żyjący w XVI wieku. Nazwa Stanisławów pochodzi najprawdopodobniej z późniejszego okresu, imię Stanisław często pojawiało się w tej rodzinie. Majątek przez 4 wieki przechodził zawsze z ojca na syna, kolejnymi przedstawicielami rodziny byli:

  • Bazyli Hłasko, syn Jana
  • Lew (Leon) Hłasko, syn Bazylego
  • Hryhory (Gregorz) Hłasko, syn Bazylego – założyciel późniejszej fortuny Hłasków
  • Stanisław Hłasko, syn Hryhorego, koniuszy brasławski, żonaty z Urszulą z Korsaków
  • Trojan Hłasko, syn Stanisława i Urszuli
  • Tadeusz Hłasko, syn Trojana
  • Stanisław Hłasko, syn Tadeusza, żonaty z Franciszką z Szyszków
  • Alojzy Hłasko, syn Stanisława i Franciszki, kawaler Zakonu Maltańskiego, prapradziad Macieja Hłaski i praprapradziad Marka Hłaski[5]
  • Kazimierz Hłasko, syn Alojzego
  • Stanisław Hłasko, syn Kazimierza (1866–?), ostatni właściciel Stanisławowa[6].

Nie ma żadnych relacji na temat starego dworu stanisławowskiego. Ostatni właściciel majątku wybudował tu w 1904 roku nowy pałac lub zamek, w stylu „staroniemieckim” według projektu architekta Edmunda Fryka. Był to dwukondygnacyjny budynek, z czerwonej, nietynkowanej cegły, z fragmentami z piaskowca, z dwiema wieżami: jedną niższą, weloboczną i drugą wyższą kwadratową. Obie były zwieńczone strzelistymi dachami. Elewacje pałacu urozmaicały wykusze, balkony, mniejsze wieżyczki z blankami, fryzy, itd.

Wewnątrz były m.in. sale: empirowa, Louis Philippe, jadalnia gdańska, buduar z mahoniem inkrustowanym kością słoniową, gabinet dębowy z gobelinami. W starych gdańskich szafach stały kryształy, porcelana sewrska i saska. Na konsolach i malachitowych piedestałach były włoskie rzeźby marmurowe[6].

Dwór otoczony był starym parkiem. Był znany z plantacji róż: dzienny plon ciętych kwiatów dochodził do półtora tysiąca. Kwiaty były sprzedawane w Połocku. Ponadto istniało tu gospodarstwo mleczne (Szwyców), skąd masło było wysyłane do Petersburga. Drewno z tutejszych lasów spławiano Dźwiną do Rygi. Działał tu tartak parowy.

W czasie rewolucji październikowej malachity i piece majolikowe (...) rozbijano toporami, dom, zamieniony na kooperatywę, pono jeszcze ocalał[6].

Pałac istnieje do dziś[7]. Jest historyczno-kulturalnym zabytkiem Białorusi o numerze w rejestrze 412Г000467.

Majątek Stanisławów został opisany w:

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]