Rudna (województwo dolnośląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy wsi w województwie dolnośląskim. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Rudna
Herb
Herb Rudnej
Ratusz w Rudnej
Ratusz w Rudnej
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat lubiński
Gmina Rudna
Liczba ludności (III 2011) 1646[1]
Strefa numeracyjna (+48) 76
Kod pocztowy 59-305
Tablice rejestracyjne DLU
SIMC 0367373
Położenie na mapie gminy Rudna
Mapa lokalizacyjna gminy Rudna
Rudna
Rudna
Położenie na mapie powiatu lubińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu lubińskiego
Rudna
Rudna
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Rudna
Rudna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rudna
Rudna
Ziemia51°30′40″N 16°15′48″E/51,511111 16,263333
Ratusz w Rudnej

Rudna (niem. Raudten[2]) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lubińskim, w gminie Rudna.

Podział administracyjny[edytuj]

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie legnickim. Miejscowość jest siedzibą gminy Rudna.

Położenie[edytuj]

Rudna leży we wschodniej części Wzgórz Dalkowskich nad rzeką Rudną i uchodzącą do niej Kalinówką. Na zachód od miejscowości znajduje się zbiornik Żelazny Most.

Historia[edytuj]

Pierwsze wzmianki pochodzą z XIII wieku (grodzisko w Starej Rudnej), w drugiej połowie tego wieku zbudowano tu zamek. Osada szybko rozrastała się i przed rokiem 1339 otrzymała prawa miejskie. Miasto pełniło rolę ośrodka administracyjnego i gospodarczego zaplecza dla okolicznego rolnictwa. Tereny te od roku 1329 były pod zwierzchnictwem Czech, od roku 1526 Habsburgów, a od roku 1742 w Prusach. Do 1932 roku wchodziła w skład powiatu ścinawskiego. W roku 1871 powstało połączenie kolejowe z Legnicą i Głogowem, a trzy lata później (1874) z Wrocławiem. Od tego czasu nastąpił szybki rozwój miasta. Zniszczenia w roku 1945 przyczyniły się do utraty praw miejskich. W roku 1974 uruchomiono największą w kraju kopalnię rud miedzi i Zakład Wzbogacania Miedzi „Rudna”[3].

Zabytki[edytuj]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[4]:

  • zespół miejski
  • kościół parafialny pw. Trójcy Świętej, neogotycki, przebudowany w lat 1859–1860, z wyposażeniem z okresu budowy. Wcześniejszy wybudowano w 1707 r., po przekazaniu protestantom kościoła pw. św. Katarzyny
  • kościół pw. św. Katarzyny, późnogotycki z lat 1474–1500 (XV w.), od 1953 r. parafialna cerkiew prawosławna pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, ul. Kościelna

inne obiekty:

  • ratusz z 1773 r., zburzony w 1945 r., zrekonstruowany w latach 90. XX wieku[5].

nieistniejące obiekty:

  • pałac z XVII w. rodu von Niebelschutz, rozebrany w latach 50. XX wieku
  • cmentarz ewangelicki z kościołem cmentarnym, szachulcowym z XVII w., rozebranym w roku 1972[6]

Demografia[edytuj]

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 1646 mieszkańców[1]. Jest to największa miejscowość w gminie Rudna i druga największa (po Ścinawie) w powiecie lubińskim.

Transport[edytuj]

We wschodniej części wsi przebiegają: linia kolejowa nr 273 (Szczecin GłównyWrocław Główny) i linia kolejowa nr 289 (Rudna GwizdanówLegnica). W miejscowości znajduje się stacja Rudna Miasto, natomiast w pobliskiej wsi Gwizdanów – Rudna Gwizdanów.

Wieś jest lokalnym węzłem drogowym, tu stykają się drogi:

Znane osoby związane z miejscowością[edytuj]

Przypisy

  1. a b GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262)
  3. Słownik geograficzno-krajoznawczy, Wydawnictwo Naukowe PWN 1998, ​ISBN 83-01-12677-9​.
  4. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 2012-09-13]. s. 110.
  5. Powiat lubiński, Wyd. Turyst. PLAN ​ISBN 978-83-60044-84-1​.
  6. Dolny Śląsk, dziedzictwo przeszłości.

Linki zewnętrzne[edytuj]