Lubin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy miasta w Polsce. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Lubin
Ratusz w Lubinie
Ratusz w Lubinie
Herb Flaga
Herb Lubina Flaga Lubina
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat lubiński
Gmina gmina miejska
Prawa miejskie 1295
Prezydent Robert Raczyński
Powierzchnia 40,77 km²
Wysokość 121-155 m n.p.m.
Populacja (30.06.2013)
• liczba ludności
• gęstość

74 328[1]
1492,5 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 76
Kod pocztowy 59-300
Tablice rejestracyjne DLU
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Lubin
Lubin
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Lubin
Lubin
Ziemia 51°23′51″N 16°12′34″E/51,397500 16,209444
TERC
(TERYT)
5020211011
SIMC 0954142
Urząd miejski
ul. Kilińskiego 10
59-300 Lubin
Strona internetowa
BIP

Lubin (niem. Lüben) – miasto w południowo-zachodniej Polsce, na Dolnym Śląsku, w województwie dolnośląskim, siedziba powiatu lubińskiego i gminy wiejskiej Lubin. Leży na Wysoczyźnie Lubińskiej, nad rzeką Zimnicą.

30 czerwca 2013 r. miasto miało 74 328 mieszkańców. Lubin leży w Legnicko-Głogowskim Okręgu Miedziowym. W Lubinie swoją siedzibę ma KGHM Polska Miedź, jeden z czołowych producentów miedzi i srebra na świecie.

Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Według danych z roku 2007[2] Lubin ma obszar 40,68 km², w tym:

  • użytki rolne: 53%
  • użytki leśne: 11,5%

Miasto stanowi 5,71% powierzchni powiatu.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Ludność Lubina.
  • Wykres liczby ludności miasta Lubin na przestrzeni ostatnich 70 lat.

Największą populację Lubina odnotował w 1996 r. – według danych GUS 83490 mieszkańców.

Dane z 31 grudnia 2011[3]

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 75 147 100 38 988 52 36 159 48
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
1843 956 887

Według danych z roku 2008[4] średni dochód na mieszkańca powiatu lubińskiego wynosił 5432,4 zł brutto. Jest to najwyższy wynik w Polsce[5].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Według niemieckiego językoznawcy Heinricha Adamy nazwa miejscowości pochodzi od polskiego słowa "lubić" – określenia pozytywnej ludzkiej emocji "lubienia czegoś"[6]. W swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia on pierwotną nazwę jako Lobyn oraz "Lubyn" podając jej znaczenie "Lieblingsort" czyli tłumacząc na język polski "Miejscowość miłości lub ulubiona, ukochana miejscowość"[6]. Nazwa została później fonetycznie zgermanizowana na Lüben[6] i utraciła swoje pierwotne znaczenie.

Miejscowość wymieniona została w staropolskiej, zlatynizowanej formie Lubyn w łacińskim dokumencie wydanym w 1246 roku w Lubiniu przez kancelarię księcia Bolesława II Rogatki[7]. W kronice łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Lubyn[8][9]. Nazwa miejscowości w obecnie używanej formie Lubin wymieniona jest w łacińskim dokumencie z 1312 roku wydanym w Głogowie[10]. Miejscowość została wymieniona w łacińskim dokumencie wyd. w 1332 roku w Lubiniu w zlatynizowanej staropolskiej formie Lobyn[11].

Polską nazwę Bukowa oraz niemiecką Luben w książce "Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej" wydanej w Głogówku w 1847 wymienił śląski pisarz Józef Lompa[12].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Prehistoria ziem Lubina[edytuj | edytuj kod]

W obrębie granic administracyjnych dzisiejszego Lubina i jego najbliższych okolicach udokumentowano kilka cmentarzysk ciałopalnych pochodzących z III–V okresu epoki brązu oraz wczesnego okresu epoki żelaza tzw. halsztackiego, a więc związanych z kulturą łużycką, która na terenie niemal całej dzisiejszej Polski rozwijała się przez ok. 1000 lat (1300–400 lat p.n.e.). Jednak najstarszym, jest grób szkieletowy odkryty w 1941 roku tuż za rogatkami miasta, przy drodze do Ścinawy. Jego powstanie umiejscowiono w młodszym okresie epoki kamiennejneolicie, czyli około 4000 lat temu[13].

Powstanie pierwszej osady na terenie dzisiejszego Lubina (osiedle Stary Lubin) związane jest z przecięciem się w tym miejscu ważnych szlaków kupieckich (np. z Magdeburga poprzez Wrocław do Kijowa i z południa przez Wielkopolskę nad Morze Bałtyckie) w związku z czym była zapewne miejscem odpoczynku wędrujących kupców, a także handlu ich towarami. Nie do końca wiadomo, czy Lubinem władali wówczas[potrzebne źródło] Dziadoszanie czy Trzebowianie, gdyż leżał on w połowie drogi między ich głównymi grodami.

Friedrich Bernhard Werner Lüben, ok. 1740 r.

Okres średniowieczny[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o Lubinie pochodzą z drugiej połowy XII wieku. Bulla papieska wydana prawdopodobnie w 1155 roku wymienia Lubin wśród 13 śląskich kasztelanii, a ok. 1178 roku książę Bolesław Wysoki osadę na Starym Lubinie podnosi do rangi miasta na prawie polskim. Nowe miasto, leżące między kasztelanią (tereny dzisiejszego Parku Wrocławskiego) a Starym Lubinem mogło zostać ufundowane przez Jadwigę Śląską i Henryka I Brodatego ok. 1205 roku. Na tych terenach ok. 1288 roku książę Przemko ścinawski lokuje miasto na prawie magdeburskim[potrzebne źródło].

Lubin po Wojnach śląskich[edytuj | edytuj kod]

Rzeczywistość okolic Lubina zaczęła zmieniać się po podboju Śląska przez Prusy, Księstwo Legnickie którego Lubin był znacznym miastem stało się miastem zarządzanym z Berlina. Zmiana przynależności politycznej miasta, jaka była efektem podboju spowodowała, że na miasto mieć wpływ zaczęli biurokraci berlińscy, a nie jak za Habsburgów urzędnicy miejscowi zasiadający na zamku legnickim.

Luterańscy pastorzy składający raporty o swoich parafiach jeszcze w przededniu XIXw. pisali o Autochtonach z lubińskich okolic, którzy na co-dzień posługiwali się dialektem języka polskiego[14]. Prusy w założeniach miały być zmilitaryzowanym więc z konieczności jednorodnym krajem; to pociągnęło za sobą planową akcję germanizacyjną trwające zasadniczo do lat 30tych XX wieku[15], akcja ta doprowadziła do całkowitego już zgermanizowania Lubina wraz z okolicami.

Lubin po II wojnie światowej[edytuj | edytuj kod]

Po II wojnie światowej niemieckojęzyczna ludność miasta została wysiedlona do Niemiec[16]. Miasto było zniszczone w 80 procentach[17]. W 1946 r. włączono je do nowo powstałego województwa wrocławskiego. Dopiero w 1947 ustalono obecną nazwę, wcześniej używano form "Lubień" i "Lubiń". W 1957 inż. Jan Wyżykowski odkrył pokłady rudy miedzi w okolicach Lubina i Polkowic. 28 grudnia 1959 decyzją ministerstwa przemysłu ciężkiego powołano przedsiębiorstwo państwowe Kombinat Górniczo-Hutniczy Miedzi, który miał zająć się wydobyciem i przetwórstwem miedzi wydobytej z tych złóż. Jednocześnie rozpoczęto budowę pierwszych 17 bloków mieszkalnych z 522 mieszkaniami dla 1200 osób, które powstały już w 1960. Do końca lat 60 KGHM sfinansował połowę infrastruktury Lubina (osiedla, hotele robotnicze, szkoły, ulice, przedszkola, pawilony usługowe).

Miasto w latach 70. i 80. XX wieku[edytuj | edytuj kod]

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa legnickiego.

Pomnik Pamięci Ofiar Lubina '82

31 sierpnia 1982 r. miała miejsce zbrodnia lubińska – wydarzenia, podczas których Milicja Obywatelska wraz z ZOMO stłumiła demonstrację przeciwko stanowi wojennemu. Od ostrej amunicji zginęły wówczas 3 osoby (Michał Adamowicz, Andrzej Trajkowski i Mieczysław Poźniak), kilkadziesiąt zostało rannych[18].

W dziesiątą rocznicę Zbrodni Lubińskiej w centrum miasta odsłonięto pomnik Pamięci Ofiar. Ponadto w miejscach, gdzie padły śmiertelne strzały, ustawiono mniejsze pomniki.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[19]:

  • kaplica zamkowa
  • mury miejskie, pozostałości z XIV w., XV w., XIX w.
  • wieża bramy – baszty głogowskiej
  • ratusz, Rynek, z 1768 r., k. XIX w.
  • zespół koszar 4 Pułku Dragonów, ul. Kościuszki, z l. 1884-86
    • gmach komendantury, ob. szkoła, ul. Kościuszki 9,
    • stajnie I, ul. Księcia Ludwika
    • stajnie II, ul. Armii Krajowej
    • odwach, ul. Składowa
    • dwa budynki administracyjno-gospodarcze, ul. Składowa
  • dom towarowy, ul. Odrodzenia 3 A, z pierwszej poł. XIX w. w ciągu kamienic
  • dom, ul. Piastowska 15, z k. XIX w.
  • dom, pl. Wolności 7, z drugiej poł. XVIII w.
  • wieża ciśnień, ul. Parkowa, z l. 1905-1906

inne zabytki

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Szyb "Bolesław" KGHM Lubin

Stanowiący jeden z ośrodków Legnicko-Głogowskiego Okręgu Miedziowego Lubin jest związany z przemysłem wydobywczym i przetwórczym rudy miedzi, której najbogatsze złoża w Europie znajdują się właśnie pod tym miastem. W lubińskich kopalniach należących do KGHM Polska Miedź SA wydobywa się również w sporych ilościach srebro. Celem rozwoju alternatywy gospodarczej wobec zakładów prowadzących przetwórstwo i wydobycie miedzi, powołana została w mieście podstrefa Legnickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Kina:

Ośrodki Kultury:

Centrum Kultury Muza
  • Centrum Kultury "Muza" – ul. Armii Krajowej 1
  • Ośrodek Kultury "Wzgórze Zamkowe" – ul. Mikołaja Pruzi 7 i 9
  • Młodzieżowy Dom Kultury – ul. Komisji Edukacji Narodowej 6a

Biblioteki:

  • Miejska Biblioteka Publiczna – ul. Skłodowskiej 6
    • Multimedialna Biblioteka Łącznik – Filia nr 1 – ul. Odrodzenia 24
    • Filia nr 2 – ul. Kilińskiego 14B/2
    • Filia nr 3 – ul. Żurawia 17
    • Filia nr 4 – ul. Jastrzębia 6
    • Multimedialna Biblioteka Czytnik – Filia nr 5 – ul. C. K. Norwida 10
  • Biblioteka Pedagogiczna – ul. Szpakowa 1

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Podział miasta na osiedla: Centrum, Przylesie, Zalesie, Polne, Ustronie, Małomice, Stary Lubin, Krzeczyn, Wyżykowskiego, Staszica, Zwycięstwa, Świerczewskiego, osiedle "D".

Sport i rekreacja[edytuj | edytuj kod]

Lubin jest miastem dość silnie zaangażowanym sportowo, istnieją tu różnorodne sekcje i ośrodki sportu. Oprócz piłki nożnej, która najbardziej rozsławiła miasto, można w Lubinie odnaleźć kluby zajmujące się piłką ręczną, czy też lekkoatletyką, kręglami, sportami walki (Karate, boksem, Taekwondo), wspinaczką.

Obiekty sportowe i rekreacyjne[edytuj | edytuj kod]

  • Baseny
    • Odkryty kompleks basenowy OSiR – nieczynny
    • Odkryty basen „Lotnisko” (tzw. Basen SOWI) – nieczynny
    • Odkryty kompleks basenowy Małomice – nieczynny
    • Basen kryty OSiR "Centrum 7" przy Zespole Szkół Sportowych
    • Basen kryty Zespołu Szkół nr 2
    • Basen kryty Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących- nieczynny
    • Basen kryty OSiR "Ustronie" przy Gimnazjum nr 4
  • Kielich – najwyższa w Polsce (34 m) wieża wspinaczkowa. Powstała w 1996 roku poprzez dostosowanie nieużywanej wieży ciśnień. Posiada 6 dróg wspinaczki o zróżnicowanych poziomach trudności, włącznie z wyjątkowo trudnym. Czasem jest udostępniana dla zwiedzających i po wejściu przez wewnętrzne schodki na szczyt można podziwiać panoramę miasta.
  • Korty tenisowe
  • Kręgielnia – jeden z najnowocześniejszych tego typu obiektów w kraju do kręgli klasycznych. 6 torów do gry, stoły bilardowe, dart, cymbergaj, kawiarnia.
  • Lodowisko oraz tor do jazdy szybkiej – czynne w miesiącach jesienno-zimowych
  • Lotnisko Sportowe Aeroklubu Zagłębia Miedziowego
  • Pole do gry w paintball (Kłopotów)
  • Skate Park
  • Stadiony
    • Stadion piłkarski (wcześniej Dialog Arena) klubu Zagłębie Lubin. Pojemność stadionu wynosi 16 300 miejsc[20].
    • Stadion Górniczy – pierwotny stadion wybudowany w 1972 roku, położony obok Dialog Areny, wykorzystywany jako boisko do rozgrywania spotkań drużyn młodzieżowych.
    • Stadion OSIR – zmodernizowany i nowoczesny lekkoatletyczny stadion miejski z murawą i bieżnią tartanową. Organizowane są tutaj imprezy sportowe oraz inne imprezy masowe.
    • Stadion lekkoatletyczny przy V Liceum Ogólnokształcącym Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących (os. Sikorskiego – ul. Komisji Edukacji Narodowej 6)
    • Stadion GOS Lubin.
    • Stadion POSTiW lubin.
  • Stadnina koni (Krzeczyn Wielki)
  • Osiedlowe Centrum Sportowe przy Szkole Podstawowej nr 8 (Osiedle Polne)
  • Osiedlowe Centrum Sportowe przy Szkole Podstawowej nr 5 (Osiedle Zwycięstwa)
  • Osiedlowe Centrum Sportowe przy Szkole Podstawowej nr 14 (Osiedle Ustronie IV)
  • Osiedlowe Centrum Sportowe przy Gimnazjum nr 1 (Osiedle Przylesie)
  • Osiedlowe Centrum Sportowe przy Zespole Szkół Specjalnych (Osiedle Staszica)
  • Osiedlowe Centrum Sportowe przy Gimnazjum nr 3 (Osiedle Wyżykowskiego)
  • Osiedlowe Centrum Sportowe przy Gimnazjum nr 5 (Osiedle Staszica)
  • Osiedlowe Centrum Sportowe przy Zespole Szkół nr. 2 (Osiedle Przylesie)

Ścieżki rowerowe[edytuj | edytuj kod]

Miasto posiada rozbudowaną sieć ścieżek rowerowych łączących poszczególne osiedla i będących częścią turystycznych szlaków rowerowych powiatu lubińskiego:

Ścieżka rowerowa za osiedlem Ustronie
  • Rowerowy Szlak Zielony: na terenie miasta Lubina trasa biegnie
    • z kierunku wsi Obora wzdłuż ul. Jana Pawła II
    • przez os. Ustronie (Przy trasie: Park im. Jana Pawła II)
    • przez os. Wyżykowskiego (za ul. Szybową, wzdłuż ul. Krupińskiego i ul. Hutniczej)
    • przez os. Polne (wzdłuż Alei Niepodległości. Przy trasie: Park Jesionowy, następnie Park Aliantów)
    • przez Centrum Miasta (wzdłuż Alei Niepodległości. Przy trasie: Tereny Rekreacyjne, Park im. marszałka J. Piłsudskiego, następnie przejazd przez: Park im. J. Wyżykowskiego. Za Rondem im. Ofiar Zbrodni Lubińskiej jest skrzyżowanie z Rowerowym Szlakiem Czerwonym. Następnie jazda wzdłuż ul. Paderewskiego. Przejazd przez: Park Wrocławski)
    • przez os. Przylesie (wzdłuż ul. Piłsudskiego, i ul. Wyszyńskiego. Przejazd przez: Skwer im. prymasa S. Wyszyńskiego. Dalej jazda głównym deptakiem największego w Lubinie osiedla mieszkaniowego, następnie wzdłuż ul. Szpakowej i ul. Gajowej do Parku Leśnego "Strzelnica"
    • z miasta wyjeżdża się leśnym duktem w kierunku Chróstnika i Gorzelina
  • Rowerowy Szlak Czerwony: na terenie miasta Lubina trasa biegnie
    • z kierunku wsi Gola ul. Spacerową i wiaduktem drogowym
    • przez os. Staszica (wzdłuż Obwodnicy. Przy trasie: Osiedlowe Centrum Sportowe przy Szkole Podstawowej nr 5)
    • przez os. Zwycięstwa (wzdłuż ul. Paderewskiego. Przy trasie: Park Słowiański. Za Rondem im. Ofiar Zbrodni Lubińskiej jest skrzyżowanie z Rowerowym Szlakiem Zielonym
    • z miasta wyjeżdża się wzdłuż ul. Ścinawskiej, mija Obwodnicę i skręca w ul. Zieloną w kierunku wsi Kłopotów)

Zieleń miejska[edytuj | edytuj kod]

Parki[edytuj | edytuj kod]

  • Park im. marszałka J. Piłsudskiego
    • obejmuje tereny w Centrum między Al. Niepodległości, ul. Armii Krajowej (taras Centrum Kultury "Muza"), Murami miejskimi i ul. Mieszka I (sąsiaduje z Parkiem im. J. Wyżykowskiego)
Pomnik Jana Wyżykowskiego w parku nazwanym jego imieniem
  • Park im. J. Wyżykowskiego
    • położony w Centrum między Al. Niepodległości, ul. Mieszka I (sąsiaduje z Parkiem im. marszałka J. Piłsudskiego), rzeką Zimnicą, Wzgórzem Zamkowym z Kaplicą Zamkową, błoniami i ul. I. Paderewskiego (sąsiaduje z Parkiem Wrocławskim)
  • Park im. M. Kopernika
  • Park Wrocławski
    • znajduje się w nieopodal Centrum, między rzeką Zimnicą, Al. Komisji Edukacji Narodowej, ul. Wrocławską i ul. I. Paderewskiego (sąsiaduje z Parkiem im. J. Wyżykowskiego)
  • Park Słowiański
    • obejmuje tereny obok os. Zwycięstwa, ograniczone ul. Rzemieślniczą, ul. Słowiańską i ul. I. Paderewskiego
  • Park Aliantów
    • położony między Centrum a os. Polnym, między Al. Niepodległości, ul. Bolesławiecką, ul. Parkową i liniami kolejowymi do Polkowic i Gwizdanowa.
  • Park Jesionowy
    • obejmuje tereny na os. Polne. Jego granice stanowią Al. Niepodległości, ul. Hutnicza i ul. Jodłowa.
  • Park Leśny (Strzelnica)
    • znajduje się na os. Przylesie, między ul. Kwiatową, ul. Wrzosową i ul. Gajową, nieopodal biegnie ul. Legnicka
  • Park im. Jana Pawła II
    • położony na os. Ustroniu IV, między ul. Jana Pawła II a ul. M. Pawlikowskiej – Jasnorzewskiej
  • Park Solidarności
    • obejmuje tereny na os. D, ograniczone ul. M. Skłodowskiej – Curie, linią kolejową do Polkowic i linią kolejową do Gwizdanowa

Oświata[edytuj | edytuj kod]

Szkoły podstawowe:

Budynek Zespołu Szkół Integracyjnych
  • Szkoła Podstawowa nr 1 Zespół Szkół Integracyjnych (Centrum – ul. Skłodowskiej 4)
  • Społeczna Szkoła Podstawowa Zespołu Szkół Społecznych im. Rady Europy (os. Przylesie – ul. Pawia 41)
  • Szkoła Podstawowa dla Dzieci i Młodzieży Upośledzonych Umysłowo (os. Staszica – ul. Składowa 3)
  • Szkoła Podstawowa nr 3 (os. Wyżykowskiego – ul. Gwarków 93)
  • Szkoła Podstawowa nr 5 (os. Zwycięstwa i os. Staszica – ul. Kilińskiego 12)
  • Szkoła Podstawowa nr 7 Zespół Szkół Sportowych (os. Sikorskiego – ul. Sybiraków 11)
  • Szkoła Podstawowa nr 8 (os. Polne – ul. Parkowa 2)
  • Szkoła Podstawowa nr 9 (os. Przylesie – ul. Legnicka 1)
  • Szkoła Podstawowa nr 10 (os. Przylesie – ul. Wyszyńskiego 3)
  • Szkoła Podstawowa nr 12 (os. Przylesie – ul. Sowia 7)
  • Szkoła Podstawowa nr 14 (os. Ustronie – ul. Norwida 10)

Gimnazja:

  • Gimnazjum Integracyjne Zespołu Szkół Integracyjnych (Centrum – ul. Skłodowskiej 4)
  • Gimnazjum nr 2 Zespole Szkół Sportowych (Centrum – ul. Sybiraków 11)
  • Gimnazjum nr 4 im. Jana Pawła II (os. Ustronie – ul. Konopnickiej 5)
  • Gimnazjum dla Dzieci i Młodzieży Upośledzonych Umysłowo (os. Staszica – ul. Składowa 3)
  • Gimnazjum nr 1 (os. Przylesie – ul. Szpakowa 2)
  • Gimnazjum nr 3 (os. Wyżykowskiego – ul. Gwarków 93)
  • Gimnazjum nr 5 (os. Staszica- ul. Szkolna 25)
  • Salezjańskie Gimnazjum im. św. Dominika Savio (os. Polne – ul. Jana Pawła II 58)
  • Społeczne Gimnazjum Językowe przy Zespole Szkół Społecznych im. Rady Europy (os. Przylesie – ul. Pawia 41)

Licea Ogólnokształcące:

  • Salezjańskie Liceum Ogólnokształcące im. św. Jana Bosco (Centrum – ul. Prusa 4)
Lubińskie I LO im. Mikołaja Kopernika
  • I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika (Centrum – ul. Kopernika 7)
  • II Liceum Ogólnokształcące (Centrum – ul. Niepodległości 31)
  • III Liceum Ogólnokształcące Zespołu Szkół nr 1 (Centrum – ul. Kościuszki 9)
  • IV Liceum Ogólnokształcące Zespołu Szkół nr 2 (os. Przylesie – ul. Szpakowa 1)
  • V Liceum Ogólnokształcące Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących (os. Sikorskiego – ul. Komisji Edukacji Narodowej 6)
  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych (ul. Marii Skłodowskiej Curie 72)

Szkoły Wyższe: Uczelnia Zawodowa Zagłębia Miedziowego (UZZM)

Szkoły języków obcych:

  • Szkoła Języków Obcych Royal College (Centrum – ul. Odrodzenia 34)
  • Szkoła Języków Obcych MCKK (Centrum – ul. Odrodzenia 21)

Inne:

  • Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia (ul. Kilińskiego)
  • Szkoła Policealna TEB Edukacja (al. Niepodległości 31)
  • Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych Royal College (ul. Odrodzenia 34)
  • Studium Zawodowe dla Dorosłych Royal College (ul. Odrodzenia 34)
  • Ośrodek Kształcenia "Cogito" (ul. Kopernika 8)
  • Bezpłatne Szkoły "Edukacja" (al. Niepodległości 31)

Religia[edytuj | edytuj kod]

Na terenie miasta działalność religijną prowadzą następujące Kościoły i związki wyznaniowe:

Katolicyzm[edytuj | edytuj kod]

Prawosławie[edytuj | edytuj kod]

Protestantyzm[edytuj | edytuj kod]

Inne[edytuj | edytuj kod]

Transport[edytuj | edytuj kod]

Transport kolejowy[edytuj | edytuj kod]

Stacje kolejowe:

  • Lubin Górniczy (ruch pociągów pasażerskich do 31 VIII 2010 i zawieszenie z powodu źle utrzymanej przez PKP infrastruktury kolejowej, wprowadzenie zastępczej komunikacji autobusowej do 11 XII 2010. Planowana budowa węzła przesiadkowego – połączenie komunikacji autobusowej PKS z komunikacją kolejową PKP i KD do 2012 r.)
  • Lubin Kopalnia (przez lubinian zwana "Katanga", towarowa stacja górnicza)

Linie kolejowe:

  • Legnica-Lubin Górniczy-Rudna Gwizdanów
    • numer tabeli w rozkładzie jazdy: 289©
    • elektryfikacja: 30 sierpnia 1986 r.
    • ruch towarowy
  • Lubin Górniczy-Polkowice
    • ruch towarowy firmy Pol-Miedź Trans S.A.
    • elektryfikacja w 1986 r. tylko na odcinku Lubin Górniczy – Lubin Kopalnia
  • Lubin Górniczy-Chocianów
    • numer tabeli w rozkładzie jazdy: 268
    • brak trakcji elektrycznej
    • ruch pasażerski do 1985 r.
    • ruch towarowy do 1987 r.
    • linia rozebrana do 1992 r.

Komunikacja miejska[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Komunikacja miejska w Lubinie.

Komunikacja miejska w Lubinie jest w całości finansowana z budżetu miasta – skorzystanie z komunikacji miejskiej nie wymaga zakupu biletu[22].

Obecnie Lubin obsługuje 12 (w tym 2 sezonowo) linii:

Linia Trasa
0 Małomice – Krzeczyn
1 Sportowa – Ustronie
2 Małomice – Krzeczyn
3A Ustronie – Przylesie – Centrum – Ustronie
3B Ustronie – Centrum – Przylesie – Ustronie
4 (Przylesie działki) / (Piłsudskiego – Kaufland) / Przylesie – Ustronie / (Cmentarz Zacisze)
5 WPEC – Stadion zakłady / (KGHM)
6 Sportowa – ZG Lubin
7 Sportowa – Ustronie
8 (linia sezonowa – kursuje od 1 IV do 31 X) Spacerowa – Centrum – Spacerowa
9 (linia sezonowa – kursuje od 1 IV do 31 X) KGHM – Ścinawska działki
Z (Ustronie, Sportowa, Małomice, Przylesie, KGHM) – Zajezdnia PKS

Komunikacja międzymiastowa i lokalna[edytuj | edytuj kod]

Transport samochodowy[edytuj | edytuj kod]

Krzyżują się tu drogi krajowe:

drogi wojewódzkie:

Transport lotniczy[edytuj | edytuj kod]

W mieście Lubin funkcjonuje lotnisko Lubin. Lotnisko to posiada pas (1000m x 30m) o utwardzonej nawierzchni a także oświetlenie pasa startowego. Dzięki odprawie celnej są możliwe odloty do sąsiednich krajów. Na lotnisku kilka razy odbywały się festyny zorganizowane z okazji Dni Lubina. Lotnisko nie ma żadnego stałego połączenia z innym miastem.

Najwyższe budowle w mieście[edytuj | edytuj kod]

Najwyższą budowlą miasta jest komin WPEC w Legnicy S.A. mierzący 230 m. Komin w Lubinie jest na 42 miejscu wśród najwyższych wolno stojących budowli w Polsce.

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 30 VI 2013 r.
  2. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2013-07-26. ISSN 1505-5507.
  3. GUS – Główny Urząd Statystyczny – Ludność w gminach według stanu w dniu 31.12.2011 r. – bilans opracowany w oparciu o wyniki NSP’2011
  4. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  5. Zarabiamy najlepiej w Polsce! (pol.). Oficjalny portal miasta Lubina, 2009-11-10. [dostęp 2009-11-11].
  6. 6,0 6,1 6,2 Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 69.
  7. Colmar Grünhagen 1866 ↓, s. 247.
  8. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis. dokumentyslaska.pl. [dostęp 2012-10-24].
  9. H. Markgraf, J. W. Schulte, Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis, Breslau 1889.
  10. "Codex Diplomaticus Maioris Poloniae", tomus II, Biblioteka Kórnicka, Poznań 1878, str. 295.
  11. Colmar Grünhagen 1854 ↓, s. 154.
  12. Józef Lompa, „Krótki rys jeografii Śląska dla nauki początkowej”, Głogówek 1847, str.14.
  13. Legendy
  14. „stylistyczno-regionalne zróżnicowanie polszczyzny, [...] terminologia, nie mająca ekwiwalencji w języku polskim, wymaga w tym przypadku przytaczania jej także w brzmieniu oryginalnym "Ich dialekt jest śląski" [Ihr Dialekt ist das sogenannte Wasserpolnisch]. „Nie można ustalić jakiegoś określonego dialektu niemieckiego, bo Niemcy, którzy do nas ściągnęli, mówią różnymi gwarami”, „10 Niemców, 400 (?) Polaków [...] Spośród tych ostanich ok. 100 mówi po niemiecku, i to poprawnie, choć nieco twardo” [w:] Prace filologiczne. 1999. tom 44 s. 176; „am bekanntesten ist das sogenannte Wasserpolnisch, dann auch das Kaschubische, Masurische usw.” [w:] Theodor Grentrup: Religion und Muttersprache. 1932. s. 162.
  15. "300 tys. Kaszubów i Mazurów program traktował jako nie-Polaków, a 1,2 mln. osób jako wahających się [Wasserpolen]; Ślązaków - jako spolonizowanych w większości Niemców, Kaszubi, Mazurzy, Wasserpolen i Ślązacy, określani generalnie jako niepolskie mniejszości, mieli pozostać na ziemiach włączonych do Rzeszy, nie podlegając ograniczeniom gospodarczym i kulturalnym" [w:] Czesław Madajczyk: Polityka III Rzeszy w okupowanej Polsce. 1970. s. 292.
  16. S. Tokarczuk: Lubin. Dzieje Miasta. Wrocław: 2003. ISBN 83-7384-012-5.
  17. Michał Kokot "Gomułka broni miedzi", Gazeta Wyborcza 14 grudnia 2011
  18. Zbrodnia Lubińska z 31 sierpnia 1982
  19. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 13.9.2012]. s. 108,109.
  20. zaglebie-lubin.pl Nowy stadion
  21. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 4 czerwca 2014.
  22. Bezpłatna komunikacja miejska w Lubinie. "Ludzie powinni mieć za darmo" (pol.). natemat.pl. [dostęp 2014-09-13].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Colmar Grünhagen: Regesten zur Schleisischen Geschichte. Breslau: Josef Max & COMP., 1866.
  • Colmar Grünhagen: Codex Diplomaticus Silesiae T.22 Regesten zur schlesischen Geschichte 1327-1333. Breslau: E. Wohlfarth's Buchhandlung, 1903.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]