Lubin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta w Polsce. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Lubin
Ratusz w Lubinie
Ratusz w Lubinie
Herb Flaga
Herb Lubina Flaga Lubina
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat lubiński
Gmina gmina miejska
Prawa miejskie 1295
Prezydent Robert Raczyński
Powierzchnia 40,77 km²
Wysokość 121-155 m n.p.m.
Populacja (2015)
• liczba ludności
• gęstość

73 658[1]
1807 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 76
Kod pocztowy 59-300
Tablice rejestracyjne DLU
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Lubin
Lubin
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Lubin
Lubin
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Lubin
Lubin
Ziemia 51°23′51″N 16°12′34″E/51,397500 16,209444
TERC
(TERYT)
5020211011
SIMC 0954142
Urząd miejski
ul. Kilińskiego 10
59-300 Lubin
Strona internetowa
BIP

Lubin (niem. Lüben) – miasto w południowo-zachodniej Polsce, na Dolnym Śląsku, w województwie dolnośląskim, siedziba powiatu lubińskiego i gminy wiejskiej Lubin. Leży na Wysoczyźnie Lubińskiej, nad rzeką Zimnicą.

Według stanu na dzień 31 grudnia 2014 r. miasto miało 73 658 mieszkańców[1]. Lubin leży w Legnicko-Głogowskim Okręgu Miedziowym. W Lubinie swoją siedzibę ma KGHM Polska Miedź, jeden z czołowych producentów miedzi i srebra na świecie.

Struktura powierzchni[edytuj]

Według danych z 1 stycznia 2015 roku, Lubin ma obszar 40,77 km²[1], w tym:

  • użytki rolne: 53%
  • użytki leśne: 11,5%

Miasto stanowi około 5,73% powierzchni powiatu[1].

Demografia[edytuj]

 Osobny artykuł: Ludność Lubina.
  • Wykres liczby ludności miasta Lubin na przestrzeni ostatnich 70 lat.

Największą populację Lubina odnotował w 1996 r. – według danych GUS 83490 mieszkańców.

Dane z 31 grudnia 2011[2]

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 75 147 100 38 988 52 36 159 48
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
1843 956 887

Według danych z roku 2008[3] średni dochód na mieszkańca powiatu lubińskiego wynosił 5432,4 zł brutto. Jest to najwyższy wynik w Polsce[4].

Piramida wieku mieszkańców Lubina w 2014 roku[5]:
Piramida wieku Lubin.png

Nazwa[edytuj]

Według niemieckiego językoznawcy Heinricha Adamy nazwa miejscowości pochodzi od polskiego słowa "lubić" – określenia pozytywnej ludzkiej emocji "lubienia czegoś"[6]. W swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia on pierwotną nazwę jako Lobyn oraz "Lubyn" podając jej znaczenie "Lieblingsort" czyli tłumacząc na język polski "Miejscowość miłości lub ulubiona, ukochana miejscowość"[6]. Nazwa została później fonetycznie zgermanizowana na Lüben[6] i utraciła swoje pierwotne znaczenie.

Miejscowość wymieniona została w staropolskiej, zlatynizowanej formie Lubyn w łacińskim dokumencie wydanym w 1246 roku w Lubinie przez kancelarię księcia Bolesława II Rogatki[7]. W kronice łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Lubyn[8][9]. Nazwa miejscowości w obecnie używanej formie Lubin wymieniona jest w łacińskim dokumencie z 1312 roku wydanym w Głogowie[10]. Miejscowość została wymieniona w łacińskim dokumencie wyd. w 1332 roku w Lubinie w zlatynizowanej staropolskiej formie Lobyn[11].

Polską nazwę Bukowa oraz niemiecką Luben w książce "Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej" wydanej w Głogówku w 1847 wymienił śląski pisarz Józef Lompa[12].

Historia[edytuj]

Prehistoria ziem Lubina[edytuj]

W obrębie granic administracyjnych dzisiejszego Lubina i jego najbliższych okolicach udokumentowano kilka cmentarzysk ciałopalnych pochodzących z III–V okresu epoki brązu oraz wczesnego okresu epoki żelaza tzw. halsztackiego, a więc związanych z kulturą łużycką, która na terenie niemal całej dzisiejszej Polski rozwijała się przez ok. 1000 lat (1300–400 lat p.n.e.). Jednak najstarszym, jest grób szkieletowy odkryty w 1941 roku tuż za rogatkami miasta, przy drodze do Ścinawy. Jego powstanie umiejscowiono w młodszym okresie epoki kamiennejneolicie, czyli około 4000 lat temu[13].

Powstanie pierwszej osady na terenie dzisiejszego Lubina (osiedle Stary Lubin) związane jest z przecięciem się w tym miejscu ważnych szlaków kupieckich (np. z Magdeburga poprzez Wrocław do Kijowa i z południa przez Wielkopolskę nad Morze Bałtyckie) w związku z czym była zapewne miejscem odpoczynku wędrujących kupców, a także handlu ich towarami. Nie do końca wiadomo, czy Lubinem władali wówczas[potrzebny przypis] Dziadoszanie czy Trzebowianie, gdyż leżał on w połowie drogi między ich głównymi grodami.

Friedrich Bernhard Werner Lüben, ok. 1740 r.

Okres średniowieczny[edytuj]

Pierwsze wzmianki o Lubinie pochodzą z drugiej połowy XII wieku. Bulla papieska wydana prawdopodobnie w 1155 roku wymienia Lubin wśród 13 śląskich kasztelanii, a ok. 1178 roku książę Bolesław Wysoki osadę na Starym Lubinie podnosi do rangi miasta na prawie polskim. Nowe miasto, leżące między kasztelanią (tereny dzisiejszego Parku Wrocławskiego) a Starym Lubinem mogło zostać ufundowane przez Jadwigę Śląską i Henryka I Brodatego ok. 1205 roku. Na tych terenach ok. 1288 roku książę Przemko ścinawski lokuje miasto na prawie magdeburskim[potrzebny przypis].

Od roku 1349 Lubin był księstwem. Pierwszym jego władcą był Ludwik I Brzeski, fundator "Kodeksu lubińskiego" z ilustrowaną legendą o św. Jadwidze Śląskiej. Ostatnim była Anna Pomorska, która rządzi miastem do swojej śmierci w 1550.

Lubin po Wojnach śląskich[edytuj]

Rzeczywistość okolic Lubina zaczęła zmieniać się po podboju Śląska przez Prusy, Księstwo Legnickie którego Lubin był znacznym miastem stało się miastem zarządzanym z Berlina. Zmiana przynależności politycznej miasta, jaka była efektem podboju spowodowała, że na miasto mieć wpływ zaczęli biurokraci berlińscy, a nie jak za Habsburgów urzędnicy miejscowi zasiadający na zamku legnickim.

Luterańscy pastorzy składający raporty o swoich parafiach jeszcze w przededniu XIXw. pisali o Autochtonach z lubińskich okolic, którzy na co-dzień posługiwali się dialektem języka polskiego[14]. Prusy w założeniach miały być zmilitaryzowanym więc z konieczności jednorodnym krajem; to pociągnęło za sobą planową akcję germanizacyjną trwające zasadniczo do lat 30tych XX wieku[15], akcja ta doprowadziła do całkowitego już zgermanizowania Lubina wraz z okolicami.

Lubin po II wojnie światowej[edytuj]

Po II wojnie światowej niemieckojęzyczna ludność miasta została wysiedlona do Niemiec[16]. Miasto było zniszczone w 80 procentach[17]. W 1946 r. włączono je do nowo powstałego województwa wrocławskiego. Dopiero 7 maja 1946[18] ustalono obecną nazwę, wcześniej używano form "Lubień" i "Lubiń". W 1957 inż. Jan Wyżykowski odkrył pokłady rudy miedzi w okolicach Lubina i Polkowic. 28 grudnia 1959 decyzją ministerstwa przemysłu ciężkiego powołano przedsiębiorstwo państwowe Kombinat Górniczo-Hutniczy Miedzi, który miał zająć się wydobyciem i przetwórstwem miedzi wydobytej z tych złóż. Jednocześnie rozpoczęto budowę pierwszych 17 bloków mieszkalnych z 522 mieszkaniami dla 1200 osób, które powstały już w 1960. Do końca lat 60 KGHM sfinansował połowę infrastruktury Lubina (osiedla, hotele robotnicze, szkoły, ulice, przedszkola, pawilony usługowe).

Miasto w latach 70. i 80. XX wieku[edytuj]

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa legnickiego.

Pomnik Pamięci Ofiar Lubina '82

31 sierpnia 1982 r. miała miejsce zbrodnia lubińska – wydarzenia, podczas których Milicja Obywatelska wraz z ZOMO stłumiła demonstrację przeciwko stanowi wojennemu. Od ostrej amunicji zginęły wówczas 3 osoby (Michał Adamowicz, Andrzej Trajkowski i Mieczysław Poźniak), kilkadziesiąt zostało rannych[19].

W dziesiątą rocznicę Zbrodni Lubińskiej w centrum miasta odsłonięto pomnik Pamięci Ofiar. Ponadto w miejscach, gdzie padły śmiertelne strzały, ustawiono mniejsze pomniki.

Zabytki[edytuj]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[20]:

  • kaplica zamkowa
  • mury miejskie, pozostałości z XIV w., XV w., XIX w.
  • wieża bramy – baszty głogowskiej
  • ratusz, Rynek, z 1768 r., k. XIX w.
  • zespół koszar 4 Pułku Dragonów, ul. Kościuszki, z l. 1884-86
    • gmach komendantury, ob. szkoła, ul. Kościuszki 9,
    • stajnie I, ul. Księcia Ludwika
    • stajnie II, ul. Armii Krajowej
    • odwach, ul. Składowa
    • dwa budynki administracyjno-gospodarcze, ul. Składowa
  • dom towarowy, ul. Odrodzenia 3 A, z pierwszej poł. XIX w. w ciągu kamienic
  • dom, ul. Piastowska 15, z k. XIX w.
  • dom, pl. Wolności 7, z drugiej poł. XVIII w.
  • wieża ciśnień, ul. Parkowa, z l. 1905-1906

inne zabytki

Gospodarka[edytuj]

Szyb "Bolesław" KGHM Lubin

Stanowiący jeden z ośrodków Legnicko-Głogowskiego Okręgu Miedziowego Lubin jest związany z przemysłem wydobywczym i przetwórczym rudy miedzi, której najbogatsze złoża w Europie znajdują się właśnie pod tym miastem. W lubińskich kopalniach należących do KGHM Polska Miedź SA wydobywa się również w sporych ilościach srebro. Celem rozwoju alternatywy gospodarczej wobec zakładów prowadzących przetwórstwo i wydobycie miedzi, powołana została w mieście podstrefa Legnickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.

Kultura[edytuj]

Kina:

Ośrodki Kultury:

Centrum Kultury Muza
  • Centrum Kultury "Muza" – ul. Armii Krajowej 1
  • Ośrodek Kultury "Wzgórze Zamkowe" – ul. Mikołaja Pruzi 7 i 9
  • Młodzieżowy Dom Kultury – ul. Komisji Edukacji Narodowej 6a

Biblioteki:

  • Miejska Biblioteka Publiczna – ul. Skłodowskiej 6
    • Multimedialna Biblioteka Łącznik – Filia nr 1 – ul. Odrodzenia 24
    • Filia nr 2 – ul. Kilińskiego 14B/2
    • Filia nr 3 – ul. Żurawia 17
    • Filia nr 4 – ul. Jastrzębia 6
    • Multimedialna Biblioteka Czytnik – Filia nr 5 – ul. C. K. Norwida 10
  • Biblioteka Pedagogiczna – ul. Szpakowa 1

Podział administracyjny[edytuj]

Podział miasta na osiedla: Centrum, Przylesie, Zalesie, Polne, Ustronie, Małomice, Stary Lubin, Krzeczyn, Wyżykowskiego, Staszica, Zwycięstwa, Świerczewskiego, osiedle "D".

Sport i rekreacja[edytuj]

Lubin jest miastem dość silnie zaangażowanym sportowo, istnieją tu różnorodne sekcje i ośrodki sportu. Oprócz piłki nożnej, która najbardziej rozsławiła miasto, można w Lubinie odnaleźć kluby zajmujące się piłką ręczną, czy też lekkoatletyką, kręglami, sportami walki (Karate, boksem, Taekwondo), wspinaczką.

Obiekty sportowe i rekreacyjne[edytuj]

  • Baseny
    • Basen kryty OSiR "Centrum 7" przy Zespole Szkół Sportowych
    • Basen kryty Zespołu Szkół nr 2
    • Basen kryty Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących- nieczynny
    • Basen kryty OSiR "Ustronie" przy Gimnazjum nr 4
  • Kielich – najwyższa w Polsce (34 m) wieża wspinaczkowa. Powstała w 1996 roku poprzez dostosowanie nieużywanej wieży ciśnień. Posiada 6 dróg wspinaczki o zróżnicowanych poziomach trudności, włącznie z wyjątkowo trudnym. Czasem jest udostępniana dla zwiedzających i po wejściu przez wewnętrzne schodki na szczyt można podziwiać panoramę miasta.
  • Korty tenisowe
  • Kręgielnia – jeden z najnowocześniejszych tego typu obiektów w kraju do kręgli klasycznych. 6 torów do gry, stoły bilardowe, dart, Air Hockey, kawiarnia.
  • Lodowisko oraz tor do jazdy szybkiej – czynne w miesiącach jesienno-zimowych
  • Lotnisko Sportowe Aeroklubu Zagłębia Miedziowego
  • Pole do gry w paintball (Kłopotów)
  • Skate Park
  • Stadiony
    • Stadion piłkarski (wcześniej Dialog Arena) klubu Zagłębie Lubin. Pojemność stadionu wynosi 16 300 miejsc[21].
    • Stadion Górniczy – pierwotny stadion wybudowany w 1972 roku, położony obok Dialog Areny, wykorzystywany jako boisko do rozgrywania spotkań drużyn młodzieżowych.
    • Stadion OSIR – zmodernizowany i nowoczesny lekkoatletyczny stadion miejski z murawą i bieżnią tartanową. Organizowane są tutaj imprezy sportowe oraz inne imprezy masowe.
    • Stadion lekkoatletyczny przy V Liceum Ogólnokształcącym Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących (os. Sikorskiego – ul. Komisji Edukacji Narodowej 6)
    • Stadion GOS Lubin.
    • Stadion POSTiW Lubin.
  • Stadnina koni (Krzeczyn Wielki)
  • Osiedlowe Centrum Sportowe przy Szkole Podstawowej nr 8 (Osiedle Polne)
  • Osiedlowe Centrum Sportowe przy Szkole Podstawowej nr 5 (Osiedle Zwycięstwa)
  • Osiedlowe Centrum Sportowe przy Szkole Podstawowej nr 14 (Osiedle Ustronie IV)
  • Osiedlowe Centrum Sportowe przy Gimnazjum nr 1 (Osiedle Przylesie)
  • Osiedlowe Centrum Sportowe przy Zespole Szkół Specjalnych (Osiedle Staszica)
  • Osiedlowe Centrum Sportowe przy Gimnazjum nr 3 (Osiedle Wyżykowskiego)
  • Osiedlowe Centrum Sportowe przy Gimnazjum nr 5 (Osiedle Staszica)
  • Osiedlowe Centrum Sportowe przy Zespole Szkół nr. 2 (Osiedle Przylesie)

Ścieżki rowerowe[edytuj]

Miasto posiada rozbudowaną sieć ścieżek rowerowych łączących poszczególne osiedla i będących częścią turystycznych szlaków rowerowych powiatu lubińskiego:

Ścieżka rowerowa za osiedlem Ustronie
  • Rowerowy Szlak Zielony: na terenie miasta Lubina trasa biegnie
    • z kierunku wsi Obora wzdłuż ul. Jana Pawła II
    • przez os. Ustronie (Przy trasie: Park im. Jana Pawła II)
    • przez os. Wyżykowskiego (za ul. Szybową, wzdłuż ul. Krupińskiego i ul. Hutniczej)
    • przez os. Polne (wzdłuż Alei Niepodległości. Przy trasie: Park Jesionowy, następnie Park Aliantów)
    • przez Centrum Miasta (wzdłuż Alei Niepodległości. Przy trasie: Tereny Rekreacyjne, Park im. marszałka J. Piłsudskiego, następnie przejazd przez: Park im. J. Wyżykowskiego. Za Rondem im. Ofiar Zbrodni Lubińskiej jest skrzyżowanie z Rowerowym Szlakiem Czerwonym. Następnie jazda wzdłuż ul. Paderewskiego. Przejazd przez: Park Wrocławski)
    • przez os. Przylesie (wzdłuż ul. Piłsudskiego, i ul. Wyszyńskiego. Przejazd przez: Skwer im. prymasa S. Wyszyńskiego. Dalej jazda głównym deptakiem największego w Lubinie osiedla mieszkaniowego, następnie wzdłuż ul. Szpakowej i ul. Gajowej do Parku Leśnego "Strzelnica"
    • z miasta wyjeżdża się leśnym duktem w kierunku Chróstnika i Gorzelina
  • Rowerowy Szlak Czerwony: na terenie miasta Lubina trasa biegnie
    • z kierunku wsi Gola ul. Spacerową i wiaduktem drogowym
    • przez os. Staszica (wzdłuż Obwodnicy. Przy trasie: Osiedlowe Centrum Sportowe przy Szkole Podstawowej nr 5)
    • przez os. Zwycięstwa (wzdłuż ul. Paderewskiego. Przy trasie: Park Słowiański. Za Rondem im. Ofiar Zbrodni Lubińskiej jest skrzyżowanie z Rowerowym Szlakiem Zielonym
    • z miasta wyjeżdża się wzdłuż ul. Ścinawskiej, mija Obwodnicę i skręca w ul. Zieloną w kierunku wsi Kłopotów)

Zieleń miejska[edytuj]

Parki[edytuj]

  • Park im. marszałka J. Piłsudskiego
    • obejmuje tereny w Centrum między Al. Niepodległości, ul. Armii Krajowej (taras Centrum Kultury "Muza"), Murami miejskimi i ul. Mieszka I (sąsiaduje z Parkiem im. J. Wyżykowskiego)
Pomnik Jana Wyżykowskiego w parku nazwanym jego imieniem
  • Park im. J. Wyżykowskiego
    • położony w Centrum między Al. Niepodległości, ul. Mieszka I (sąsiaduje z Parkiem im. marszałka J. Piłsudskiego), rzeką Zimnicą, Wzgórzem Zamkowym z Kaplicą Zamkową, błoniami i ul. I. Paderewskiego (sąsiaduje z Parkiem Wrocławskim)
  • Park im. M. Kopernika
  • Park Wrocławski
    • znajduje się w nieopodal Centrum, między rzeką Zimnicą, Al. Komisji Edukacji Narodowej, ul. Wrocławską i ul. I. Paderewskiego (sąsiaduje z Parkiem im. J. Wyżykowskiego)
  • Park Słowiański
    • obejmuje tereny obok os. Zwycięstwa, ograniczone ul. Rzemieślniczą, ul. Słowiańską i ul. I. Paderewskiego
  • Park Aliantów
    • położony między Centrum a os. Polnym, między Al. Niepodległości, ul. Bolesławiecką, ul. Parkową i liniami kolejowymi do Polkowic i Gwizdanowa.
  • Park Jesionowy
    • obejmuje tereny na os. Polne. Jego granice stanowią Al. Niepodległości, ul. Hutnicza i ul. Jodłowa.
  • Park Leśny (Strzelnica)
    • znajduje się na os. Przylesie, między ul. Kwiatową, ul. Wrzosową i ul. Gajową, nieopodal biegnie ul. Legnicka
  • Park im. Jana Pawła II
    • położony na os. Ustroniu IV, między ul. Jana Pawła II a ul. M. Pawlikowskiej – Jasnorzewskiej
  • Park Solidarności
    • obejmuje tereny na os. D, ograniczone ul. M. Skłodowskiej – Curie, linią kolejową do Polkowic i linią kolejową do Gwizdanowa

Oświata[edytuj]

Szkoły podstawowe:

Budynek Zespołu Szkół Integracyjnych
  • Szkoła Podstawowa nr 1 Zespół Szkół Integracyjnych (Centrum – ul. Skłodowskiej 4)
  • Społeczna Szkoła Podstawowa Zespołu Szkół Społecznych im. Rady Europy (os. Przylesie – ul. Pawia 41)
  • Szkoła Podstawowa dla Dzieci i Młodzieży Upośledzonych Umysłowo (os. Staszica – ul. Składowa 3)
  • Szkoła Podstawowa nr 3 (os. Wyżykowskiego – ul. Gwarków 93)
  • Szkoła Podstawowa nr 5 (os. Zwycięstwa i os. Staszica – ul. Kilińskiego 12)
  • Szkoła Podstawowa nr 7 Zespół Szkół Sportowych (os. Sikorskiego – ul. Sybiraków 11)
  • Szkoła Podstawowa nr 8 (os. Polne – ul. Parkowa 2)
  • Szkoła Podstawowa nr 9 (os. Przylesie – ul. Legnicka 1)
  • Szkoła Podstawowa nr 10 (os. Przylesie – ul. Wyszyńskiego 3)
  • Szkoła Podstawowa nr 12 (os. Przylesie – ul. Sowia 7)
  • Szkoła Podstawowa nr 14 (os. Ustronie – ul. Norwida 10)

Gimnazja:

  • Gimnazjum Integracyjne Zespołu Szkół Integracyjnych (Centrum – ul. Skłodowskiej 4)
  • Gimnazjum nr 2 Zespole Szkół Sportowych (Centrum – ul. Sybiraków 11)
  • Gimnazjum nr 4 im. Jana Pawła II (os. Ustronie – ul. Konopnickiej 5)
  • Gimnazjum dla Dzieci i Młodzieży Upośledzonych Umysłowo (os. Staszica – ul. Składowa 3)
  • Gimnazjum nr 1 (os. Przylesie – ul. Szpakowa 2)
  • Gimnazjum nr 3 (os. Wyżykowskiego – ul. Gwarków 93)
  • Gimnazjum nr 5 (os. Staszica- ul. Szkolna 25)
  • Salezjańskie Gimnazjum im. św. Dominika Savio (os. Polne – ul. Jana Pawła II 58)
  • Społeczne Gimnazjum Językowe przy Zespole Szkół Społecznych im. Rady Europy (os. Przylesie – ul. Pawia 41)

Licea Ogólnokształcące:

  • Salezjańskie Liceum Ogólnokształcące im. św. Jana Bosco (Centrum – ul. Prusa 4)
Lubińskie I LO im. Mikołaja Kopernika
  • I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika (Centrum – ul. Kopernika 7)
  • II Liceum Ogólnokształcące (Centrum – ul. Niepodległości 31)
  • III Liceum Ogólnokształcące Zespołu Szkół nr 1 (Centrum – ul. Kościuszki 9)
  • IV Liceum Ogólnokształcące Zespołu Szkół nr 2 (os. Przylesie – ul. Szpakowa 1)
  • V Liceum Ogólnokształcące Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących (os. Sikorskiego – ul. Komisji Edukacji Narodowej 6)
  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych (ul. Marii Skłodowskiej Curie 72)

Szkoły Wyższe: Uczelnia Zawodowa Zagłębia Miedziowego (UZZM)

Szkoły języków obcych:

  • Szkoła Języków Obcych Royal College (Centrum – ul. Odrodzenia 34)
  • Szkoła Języków Obcych MCKK (Centrum – ul. Odrodzenia 21)

Inne:

  • Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia (ul. Kilińskiego)
  • Szkoła Policealna TEB Edukacja (ul. Kopernika 16)
  • Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych Royal College (ul. Odrodzenia 34)
  • Studium Zawodowe dla Dorosłych Royal College (ul. Odrodzenia 34)
  • Ośrodek Kształcenia "Cogito" (ul. Kopernika 8)
  • Bezpłatne Szkoły "Edukacja" (al. Niepodległości 31)

Religia[edytuj]

Na terenie miasta działalność religijną prowadzą następujące Kościoły i związki wyznaniowe:

Katolicyzm[edytuj]

Prawosławie[edytuj]

Protestantyzm[edytuj]

Inne[edytuj]

Transport[edytuj]

Transport kolejowy[edytuj]

Stacje kolejowe:

  • Lubin Górniczy (ruch pociągów pasażerskich do 31 VIII 2010 i zawieszenie z powodu źle utrzymanej przez PKP infrastruktury kolejowej, wprowadzenie zastępczej komunikacji autobusowej do 11 XII 2010. Planowana budowa węzła przesiadkowego – połączenie komunikacji autobusowej PKS z komunikacją kolejową PKP i KD do 2012 r.)
  • Lubin Kopalnia (przez lubinian zwana "Katanga", towarowa stacja górnicza)

Linie kolejowe:

  • Legnica-Lubin Górniczy-Rudna Gwizdanów
    • numer tabeli w rozkładzie jazdy: 289©
    • elektryfikacja: 30 sierpnia 1986 r.
    • ruch towarowy
  • Lubin Górniczy-Polkowice
    • ruch towarowy firmy Pol-Miedź Trans S.A.
    • elektryfikacja w 1986 r. tylko na odcinku Lubin Górniczy – Lubin Kopalnia
  • Lubin Górniczy-Chocianów
    • numer tabeli w rozkładzie jazdy: 268
    • brak trakcji elektrycznej
    • ruch pasażerski do 1985 r.
    • ruch towarowy do 1987 r.
    • linia rozebrana do 1992 r.

Komunikacja miejska[edytuj]

 Osobny artykuł: Komunikacja miejska w Lubinie.

Komunikacja miejska w Lubinie obsługuje jest w całości finansowana z budżetu miasta – skorzystanie z komunikacji miejskiej nie wymaga zakupu biletu[23]. Kursy, które realizowane są poza granice miasta Lubina finansowane są przez sąsiednie gminy: gminę Lubin oraz gminę Ścinawa.

Obecnie Lubin obsługuje 17 (w tym 1 sezonowo) linii:

Linia Trasa
0 (Małomicka Las) - Małomice - Osiedle Krzeczyn
1 Sportowa - Ustronie
2 Małomice - Osiedle Krzeczyn
3A Ustronie - Przylesie - Centrum - Ustronie
3B Ustronie - Centrum - Przylesie - Ustronie
4 (Kłopotów) / (Osiek, św. Katarzyny - pętla) / (Osiek - działki) / (Piłsudskiego - Kaufland) / Przylesie - Ustronie / (Cmentarz Zacisze) / (Szklary Górne - Cmentarz) / (Szyb Zachodni)
5 Krzeczyn Wielki Boisko - (WPEC) - Stadion zakłady / (KGHM)
6 Sportowa - ZG Lubin
7 Sportowa - Ustronie
8 (linia sezonowa - kursuje od 1 IV do 31 X) Spacerowa - Centrum - Spacerowa
Z (Ustronie, Sportowa, Małomice, Przylesie, KGHM) - Zajezdnia PKS
100 Niemstów (Gogołowice) - (Miroszowice) - Kościuszki Dworzec PKS
102 Kościuszki Dworzec PKS (Dąbrowa Górna) / (Czerniec) - Kościuszki Dworzec PKS (Gorzyca)
103 KGHM - Siedlce - Czerniec
104 KGHM - Raszowa Mała - Buczynka
105 KGHM - Raszówka - Bukowna
112 KGHM - Turów - Ścinawa

Komunikacja międzymiastowa i lokalna[edytuj]

Transport samochodowy[edytuj]

Krzyżują się tu drogi krajowe:

drogi wojewódzkie:

Transport lotniczy[edytuj]

W mieście Lubin funkcjonuje lotnisko Lubin. Lotnisko to posiada pas (1000m x 30m) o utwardzonej nawierzchni a także oświetlenie pasa startowego. Dzięki odprawie celnej są możliwe odloty do sąsiednich krajów. Na lotnisku kilka razy odbywały się festyny zorganizowane z okazji Dni Lubina. Lotnisko nie ma żadnego stałego połączenia z innym miastem.

Najwyższe budowle w mieście[edytuj]

Najwyższą budowlą miasta jest komin WPEC w Legnicy S.A. mierzący 230 m. Komin w Lubinie jest na 42 miejscu wśród najwyższych wolno stojących budowli w Polsce.

Miasta partnerskie[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2015 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, Departament Metodologii, Standardów i Rejestrów, 2015-07-22, s. 60. ISSN 1505-5507. OCLC 263608152. [dostęp 2016-01-09]. (pol. • ang.)
  2. GUS – Główny Urząd Statystyczny – Ludność w gminach według stanu w dniu 31.12.2011 r. – bilans opracowany w oparciu o wyniki NSP’2011
  3. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  4. Zarabiamy najlepiej w Polsce! (pol.). Oficjalny portal miasta Lubina, 2009-11-10. [dostęp 2009-11-11].
  5. Lubin w liczbach (pol.). polskawliczbach.pl. [dostęp 2016-01-09].
  6. a b c Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 69.
  7. Colmar Grünhagen 1866 ↓, s. 247.
  8. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis. dokumentyslaska.pl. [dostęp 2012-10-24].
  9. H. Markgraf, J. W. Schulte, Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis, Breslau 1889.
  10. "Codex Diplomaticus Maioris Poloniae", tomus II, Biblioteka Kórnicka, Poznań 1878, str. 295.
  11. Colmar Grünhagen 1854 ↓, s. 154.
  12. Józef Lompa, „Krótki rys jeografii Śląska dla nauki początkowej”, Głogówek 1847, str.14.
  13. Legendy
  14. „stylistyczno-regionalne zróżnicowanie polszczyzny, [...] terminologia, nie mająca ekwiwalencji w języku polskim, wymaga w tym przypadku przytaczania jej także w brzmieniu oryginalnym "Ich dialekt jest śląski" [Ihr Dialekt ist das sogenannte Wasserpolnisch]. „Nie można ustalić jakiegoś określonego dialektu niemieckiego, bo Niemcy, którzy do nas ściągnęli, mówią różnymi gwarami”, „10 Niemców, 400 (?) Polaków [...] Spośród tych ostanich ok. 100 mówi po niemiecku, i to poprawnie, choć nieco twardo” [w:] Prace filologiczne. 1999. tom 44 s. 176; „am bekanntesten ist das sogenannte Wasserpolnisch, dann auch das Kaschubische, Masurische usw.” [w:] Theodor Grentrup: Religion und Muttersprache. 1932. s. 162.
  15. "300 tys. Kaszubów i Mazurów program traktował jako nie-Polaków, a 1,2 mln. osób jako wahających się [Wasserpolen]; Ślązaków – jako spolonizowanych w większości Niemców, Kaszubi, Mazurzy, Wasserpolen i Ślązacy, określani generalnie jako niepolskie mniejszości, mieli pozostać na ziemiach włączonych do Rzeszy, nie podlegając ograniczeniom gospodarczym i kulturalnym" [w:] Czesław Madajczyk: Polityka III Rzeszy w okupowanej Polsce. 1970. s. 292.
  16. S. Tokarczuk: Lubin. Dzieje Miasta. Wrocław: 2003. ISBN 83-7384-012-5.
  17. Michał Kokot "Gomułka broni miedzi", Gazeta Wyborcza 14 grudnia 2011
  18. Zarządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. (M.P. z 1946 r. Nr 44, poz. 85).
  19. Zbrodnia Lubińska z 31 sierpnia 1982
  20. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 13.9.2012]. s. 108,109.
  21. zaglebie-lubin.pl Nowy stadion
  22. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 4 czerwca 2014.
  23. Bezpłatna komunikacja miejska w Lubinie. "Ludzie powinni mieć za darmo" (pol.). natemat.pl. [dostęp 2014-09-13].

Bibliografia[edytuj]

  • Colmar Grünhagen: Regesten zur Schleisischen Geschichte. Breslau: Josef Max & COMP., 1866.
  • Colmar Grünhagen: Codex Diplomaticus Silesiae T.22 Regesten zur schlesischen Geschichte 1327-1333. Breslau: E. Wohlfarth's Buchhandlung, 1903.

Linki zewnętrzne[edytuj]