1 Samodzielna Brygada Moździerzy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
1 Brygada Moździerzy
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1944
Rozformowanie 1945
Dowódcy
Pierwszy płk Wasilij Jurin
Organizacja
Rodzaj wojsk Artyleria
Podległość 1 Armia Wojska Polskiego

1 Samodzielna Brygada Moździerzy (1 SBM) – brygada moździerzy ludowego Wojska Polskiego.

Brygadę sformowana została na podstawie rozkazu Nr 8 Naczelnego Dowódcy WP z dnia 20 sierpnia 1944 r., w rejonie Siedlec, jako jednostka artylerii odwodu Naczelnego Dowództwa.

25 września 1944 roku stan ewidencyjny brygady liczył 1208 żołnierzy (46% w stosunku do stanu etatowego, który liczył 2629 żołnierzy), w tym 138 oficerów (44% - 313), 41 podoficerów (5,4% - 756) i 1029 szeregowców (66% - 1560). Trzy miesiące później stan ewidencyjny brygady liczył 2590 żołnierzy (98,5% stanu etatowego), w tym 237 oficerów (76%), 455 podoficerów (60%) i 1898 szeregowców (121%). Proces formowania brygady zakończony został 7 stycznia 1945 r.

Do 4 maja 1945 r. podporządkowana była radzieckiej 47 Armii, a później weszła w skład 1 Armii WP i skierowana została do rejonu Nauen, gdzie zakończyła swój szlak bojowy[1].

1 SBM rozformowana została w listopadzie 1945 r. na podstawie rozkazu Nr 0236/Org. ND WP z dnia 8 września 1945 roku[2].

Obsada personalna Dowództwa 1 SBM[edytuj | edytuj kod]

  • dowódca - płk Wasilij Jurin (4 IX 1944 - XI 1945)
  • zastępca dowódcy ds. polit.-wych. - por. Feliks Wojtowicz
  • szef sztabu
    • mjr Akim Asakow (4 IX - 20 X 1944)
    • ppłk Mikołaj Rogozin († 8 III 1945)
    • ppłk Łukasz Janowicz
    • mjr gw. Mikołaj Kuziubierdin

Skład[edytuj | edytuj kod]

120 mm moździerz
  • Dowództwo 1 Samodzielnej Brygady Moździerzy według etatu 08/535
    • sztab
    • wydział polityczno-wychowawczy
    • kwatermistrzostwo
    • bateria dowodzenia

Każdy z czterech pułków moździerzy składał się z dwóch dywizjonów a. trzy baterie a. dwa plutony ogniowe a. trzy moździerze. Razem 144 moździerze 120 mm. Stan etatowy brygady liczył 2629 żołnierzy.

Przy brygadzie funkcjonował, w oparciu o odrębny etat, Oddział Informacji 1 Samodzielnej Brygady Moździerzy kierowany przez kpt. Siemiona Konaczenkowa, a później kpt. Gabriela Śliwko.

Działania bojowe[edytuj | edytuj kod]

Berlin 1945.png

Brygada od 25 lutego 1945 przeszła cały swój szlak bojowy w składzie 1 Frontu Białoruskiego[3]. Do bezpośrednich walk weszła w czasie operacji pomorskiej, walcząc od 8 marca do 28 marca w składzie 47 Armii gen. Franza Perchorowicza[3]. Wspierała jednostki radzieckie na Pomorzu Zachodnim pod Szczecinem-Dąbiem, Gryfinem i historyczną Cedynią[3]. Uczestniczyła w operacji berlińskiej, począwszy od walk nad Odrą, poprzez Kanał Hohenzollernów i miejscowości na północ od Berlina[3]. Brała udział z wojskami radzieckimi w okrążeniu stolicy III Rzeszy od strony północno-zachodniej[3]. Na przypadkowych utarczkach z grupami niedobitków zakończyła brygada swe działania bojowe. Warto przytoczyć opinię dowódcy artylerii radzieckiej 125 korpusu piechoty, którego oddziały wspierała 1 Samodzielna Brygada Moździerzy: {{cytat|Dzięki skutecznemu ogniowi brygady dywizje korpusu przerwały silnie umocnioną obronę przeciwnika na zachodnim brzegu Odry, zajęły miasto Wriezen i posunęły się naprzód na 100 km, zajmując przy tym miasta Bernau, Hennigsdorf, Poczdam, Spandau i 93 inne osiedla. Przez okres bojów brygada wzięła do niewoli 750 żołnierzy i oficerów i zniszczyła do 2000 żołnierzy i oficerów przeciwnika.

Najbardziej wyróżnił się 5 pułk moździerzy, który zniszczył 350 ludzi, biorąc do niewoli 590 żołnierzy i oficerów nieprzyjaciela(...)[4][1].

Przypisy

  1. a b Kaczmarek 1980 ↓, s. 68.
  2. Kazimierz Sobczak [red.]: Encyklopedia II wojny światowej. s. 735.
  3. a b c d e Kaczmarek 1980 ↓, s. 48.
  4. CAW, III-185/2, s. 234

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Organizacja i działania bojowe Ludowego Wojska Polskiego w latach 1943-1945. Wybór materiałów źródłowych, tom I, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1958
  • Władysław Ways: Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego. Formowanie, działania bojowe, organizacja i uzbrojenie, metryki jednostek artylerii, Cz. II. Warszawa 1967
  • Władysław Mielnik, Sprostowania do książki Wł. Waysa "Regularne jednostki Ludowego Wojska Polskiego", Wojskowy Przegląd Historyczny Nr 4 (48), Warszawa 1978, s. 390-391
  • Władysław Tkaczew, Powstanie i działalność organów Informacji Wojska Polskiego w latach 1943-1948. Kontrwywiad wojskowy, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1994, ​ISBN 83-11-08272-3
  • Jerzy Kajetanowicz: Polskie wojska lądowe 1945-1960. Skład bojowy, struktury organizacyjne i uzbrojenie. Toruń; Łysomice: Europejskie Centrum Edukacyjne, 2005. ISBN 83-88089-67-6.
  • Kazimierz Kaczmarek: Oni szturmowali Berlin. Warszawa: Książka i Wiedza, 1980, s. 48-68.
  • Kazimierz Sobczak [red.]: Encyklopedia II wojny światowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1975.