Stadler KISS

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stadler KISS
Stadler KISS szybkiej kolei miejskiej w Zurychu
Stadler KISS szybkiej kolei miejskiej w Zurychu
Producent Szwajcaria Stadler Rail
Lata budowy od 2010
Portal Portal Transport szynowy

Stadler KISS – rodzina piętrowych elektrycznych zespołów trakcyjnych produkowana od 2010[1] przez szwajcarską firmę Stadler Rail. liczba sprzedanych pojazdów tej rodziny wynosi 199.

Pojazdy początkowo nosiły nazwę DOSTO (od niem. Doppelstock, co znaczy piętrowy)[2]. Nowa nazwa handlowa KISS to akronim posiadający rozwinięcie w języku niemieckim (Komfortabler Innovativer Spurtstarker S-Bahn-Zug), oznaczające Komfortowy, Innowacyjny Szybki Pociąg Podmiejski[3].

KISS-y powstają w różnych wersjach o różnej liczbie członów i przeznaczeniu. Dotychczas zostały zamówione zespoły posiadające od trzech do sześciu wagonów.

Konstrukcja[edytuj]

Elektryczne zespoły trakcyjne z rodziny KISS są pojazdami piętrowymi o budowie modułowej[4]. Producent oferuje pociągi w wersji aglomeracyjnej i regionalnej[4].

Specyfika składów zależy od zamawiającego.

Przewoźnik Liczba
członów
Układ osi Miejsca siedzące Wysokość podłogi Masa
służbowa
Długość
całkowita
Liczba i moc
silników
Prędkość
maksymalna
Wyposażenie Źródła
2 kl. 1 kl. wejścia dolnego
pokładu
górnego
pokładu
Westbahn 6 Bo'Bo'+2'2'+2'2'+2'2'+2'2'+Bo'Bo' 501 570 mm 440 mm 2515 mm 296 t 150 m 8×500 kW 200 km/h klimatyzacja przestrzeni pasażerskiej ubikacja automaty sprzedające  [5]
CFL 3 2'Bo'+2'2'+Bo'2' 255 29 580 mm 440 mm 2515 mm 170,1 t 79,84 m 160 km/h klimatyzacja przestrzeni pasażerskiej ubikacja  [6]
ODEG 4 2'Bo'+2'2'+2'2'+Bo'2' 404 24 580 mm 440 mm 2515 mm 205,8 t 105,22 m 160 km/h klimatyzacja przestrzeni pasażerskiej ubikacja  [7]
WestfalenBahn 6 2'Bo'+2'2'+Bo'2'+2'2'+2'2'+Bo'2' 592 34 600 mm 440 mm 2515 mm 205,8 t 156,45 m 6×750 kW 160 km/h klimatyzacja przestrzeni pasażerskiej ubikacja  [8]
Aeroexpress,
Koleje Azerbejdżańskie
i Koleje Gruzińskie
4 2'2+Bo'2'+Bo'Bo'+2'2' 312 84 1285 mm 685 mm 2974 mm 237 t 101,7 m 6×400 kW 160 km/h klimatyzacja przestrzeni pasażerskiej ubikacja  [9][10][11]
6 2'2'+Bo'Bo'+2'2'+2'2'+Bo'Bo'+2'2' 616 84 1285 mm 685 mm 2974 mm 349 t 155,1 m 8×400 kW 160 km/h klimatyzacja przestrzeni pasażerskiej ubikacja 
SBB 4 Bo'Bo'+2'2'+2'2'+Bo'Bo' 277 60 555 mm 440 mm 2515 mm 211,9 t 100,36 m 8×500 kW 160 km/h klimatyzacja przestrzeni pasażerskiej ubikacja  [12]
6 Bo'Bo'+2'2'+2'2'+2'2'+2'2'+Bo'Bo' 415 120 555 mm 440 mm 2515 mm 297 t 150 m 8×500 kW 160 km/h klimatyzacja przestrzeni pasażerskiej ubikacja  [13]
BLS 4 Bo'Bo'+2'2'+2'2'+Bo'Bo' 274 61 570 mm 440 mm 2515 mm 216 t 102,24 mm 8×500 kW 160 km/h klimatyzacja przestrzeni pasażerskiej ubikacja przewóz rowerów gniazdka elektryczne  [3]
Malab 5 2'2+Bo'2'+Bo'Bo'+Bo'Bo'+2'2' 105 m 200 km/h [14]

Eksploatacja[edytuj]

Państwo Przewoźnik Liczba
sztuk
Napięcie
zasilania
Rozstaw
szyn
Liczba członów Oznaczenie serii
przewoźnika
Lata
dostaw
Liczba sztuk
w kraju
Źródła
3 4 5 6
 Austria Westbahn Management 7 15 kV AC 1435 mm 7 2011 7 [5]
 Azerbejdżan Koleje Azerbejdżańskie 5 3 kV DC 1524 mm 5 2015-2016 5 [15][16][10][17][18]
 Gruzja Koleje Gruzińskie 0 z 4 3 kV DC 1524 mm 0 z ? 0 z ? 2016 0 z 4 [9][11]
 Luksemburg
 Niemcy
CFL 8 25 kV AC
15 kV AC
1435 mm 8 2013 8 [6]
 Niemcy ODEG 16 15 kV AC 1435 mm 16 2012 29 [7]
WestfalenBahn 13 13 2015 [8]
 Rosja Aeroexpress 2 z 11 3 kV DC 1524 mm 0 z 2 2 z 9 2015-2018 2 z 11 [9][19][11][20]
 Szwajcaria SBB (S-Bahn w Zurychu) 50 15 kV AC 1435 mm 50 RABe 2010-2015 102 [13][21]
SBB 24 24 RABe 2012-2013 [12]
BLS 28 28 RABe 515 2012-2014 [3]
 Szwecja Malab 33 0 z 33 2017 0 z 33 [14]
Łączna liczba sztuk: 153 z 199

Austria[edytuj]

KISS kolei Westbahn

W czerwcu 2009 austriacki przewoźnik Westbahn Management złożył zamówienie na składy piętrowe, które planowano eksploatować jako pociągi międzymiastowe na linii z Wiednia do Salzburga[5]. Eksploatację 7 KISS-ów 6-wagonowych rozpoczęto w 2011[5].

Azerbejdżan[edytuj]

W maju 2015 Koleje Azerbejdżańskie zamówiły 5 sztuk 4-członowych KISS-ów do obsługi linii BakuSumgait[15]. Pierwsze 2 zostały dostarczone w czerwcu 2015, co było możliwe dzięki sprzedaży pojazdów pierwotnie wyprodukowanych dla rosyjskiego przewoźnika Aeroexpress[16]. Trzeci skład dostarczono pod koniec sierpnia[17], a dwa ostatnie składy w czerwcu 2016[18]. Tak szybkie dostawy były możliwe dzięki temu, że Koleje Azerbejdżańskie otrzymały jednostki, które pierwotnie miały trafić do Rosji[22].

Gruzja[edytuj]

W kwietniu 2016 Koleje Gruzińskie zamówiły 4 KISS-y do obsługi połączeń Tbilisi z nadmorskimi miejscowościami – Batumi, Kobuleti i Ureki. Dostawy zaplanowano pomiędzy czerwcem a wrześniem. Taki szybkie dostawy są możliwe ponieważ przewoźnik ma otrzymać jednostki pierwotnie przeznaczone dla Rosji[11].

Luksemburg / Niemcy[edytuj]

KISS przewoźnika CFL

W październiku 2010 luksemburskie koleje państwowe Société Nationale des Chemins de Fer Luxembourgeois zamówiły 8 zespołów 3-wagonowych z rodziny KISS z opcją na dostawę kolejnych 31 pociągów[23].

Składy planowano wprowadzić do eksploatacji na przełomie 2013 i 2014 i skierować do kursowania w Luksemburgu oraz obsługiwać połączenia transgraniczne z Niemcami[6].

Niemcy[edytuj]

ODEG[edytuj]

KISS eksploatowany przez ODEG

Pod koniec grudnia 2009 fundusz kapitałowy BeNEX i Arriva Deutschland, ówcześni właściciele Ostdeutsche Eisenbahn (ODEG) złożyli zamówienie na 16 pociągów DOSTO złożonych z 4 wagonów[24].

W połowie 2011 trwały prace nad pierwszymi pudłami nowych pociągów[25].

Od 18 do 21 września 2012 jeden z zamówionych zespołów był prezentowany podczas targów InnoTrans w Berlinie[26].

Od 2012 pociągi KISS są eksploatowane przez ODEG w Brandenburgii na trasach: RE 2 WismarWittenberge–Berlin–Cottbus oraz RE 4 StendalRathenow–Berlin–Jüterbog[7].

WestfalenBahn[edytuj]

Na początku 2013 firma Stadler otrzymała od Alpha Trains zamówienie na 13 pociągów piętrowych[27]. Producent ma dostarczyć 6-wagonowe składy z rodziny KISS do końca 2015[8]. Mają one być eksploatowane przez WestfalenBahn na linii BrunszwikHanowerMindenBielefeld[8].

Rosja[edytuj]

ESh2-001 dla Aeroexpressu

12 lutego 2013 rosyjski przewoźnik Aeroexpress zamówił u firmy Stadler Rail 25 pojazdów KISS – 9 składów 6-wagonowych i 16 składów 4-wagonowych na potrzeby trzech liniach łączących centrum Moskwy z lotniskami[9]. W drugiej połowie listopada 2014 dostarczono i zaprezentowano pierwszy 6-członowy skład[28] Został on wyprodukowany w zakładach Stadlera w Altenrhein w Szwajcarii[22]. W maju 2015 w Rosji znajdowały się 2 pociągi i były poddawane testom i procedurze homologacyjnej[19]. Dostawy pozostałych jednostek zostały zawieszone ze względu na dewaluację kurs rubla[22]. W lutym 2016 roku zdecydowano się zmniejszyć zamówienie z pierwotnie planowanych 25 sztuk do 11 sztuk (2 sztuk 4-członowych i 9 sztuk 6-członowych)[29][20].

Szwajcaria[edytuj]

SBB[edytuj]

Seria RABe 511 SBB

27 czerwca 2008 szwajcarskie koleje SBB rozpisały przetarg na 50 piętrowych składów 6-wagonowych dla szybkiej kolei miejskiej w Zurychu z opcją na kolejne pojazdy[13]. 31 sierpnia 2008 przetarg ten wygrała firma Stadler Rail, która zaproponowała dostawę zespołów DOSTO[1].

4 czerwca 2010 Stadler rozpoczął budowę pierwszego pojazdu z tej rodziny[1].

30 czerwca 2010 przewoźnik skorzystał z opcji rozszerzenia pierwszego zamówienia i zakupił 24 składy 4-wagonowe[12].

Dostawy pociągów z zamówienia podstawowego rozpoczęto w 2010 i trwały one do 2015[21]. Jednostki, prócz połączeń w Zurychu, obsługują także całą sieć przewoźnika[13].

Składy kupione jako dodatkowe zostały dostarczone w latach 2012-2013 i obsługują połączenia Regio Express[12].

W marcu 2012 koleje SBB podpisały umowę o współpracy z firmą Starbucks, na mocy której od 21 listopada 2013 w dwóch pociągach piętrowych KISS kursujących na trasie GenewaSankt Gallen uruchomiono wagony-kawiarnie[30]. Na ich dolnych pokładach można kupić kawę i ciastka na wynos, a na górnych znajdują się stoliki, fotele i kanapy[30].

BLS[edytuj]

Seria RABe 515 kolei BLS

Na początku 2010 koleje BLS zamówiły 28 składów 4-wagonowych z rodziny KISS[31].

Od 18 do 21 września 2012 jeden z zamówionych zespołów był prezentowany podczas targów InnoTrans w Berlinie[26].

W grudniu 2012 wraz ze zmianą rozkładu jazdy rozpoczęto eksploataję pierwszych pociągów[26]. Jednostki obsługują linie S1, S3, S31 i S6 szybkiej kolei miejskiej w Zurychu[3].

Ostatni skład ma zostać dostarczony i uruchomiony do końca 2014[3].

Szwecja[edytuj]

Zamówienia złożone przez AB Transitio zostało złożone w imieniu spółki Malab, która organizuje transport dla regionów Sztokholm, Södermanland, Örebro i Västmanland. Pociągi wyprodukowane przez Stadlera będą kursować na liniach: ÖrebroEskilstunaSztokholmUppsala, Sztokholm – KatrineholmHallsberg, Sztokholm – NorrköpingNyköping i SalaLinköping przez Västerås, Eskilstuna i Katrineholm[14].

Przypisy

  1. a b c Nowości Stadlera. inforail.pl, 2010-06-15. [dostęp 2013-09-27].
  2. Stadler Rail Group verzichtet auf Rekurs (niem.). stadlerrail.com, 2010-05-27. [dostęp 2013-09-27].
  3. a b c d e KISS Double-Decker Electric Railcar for the BLS AG, suburban railway in Bern, Switzerland (ang.). stadlerrail.com. [dostęp 2013-09-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-05-28)].
  4. a b KISS (ang.). stadlerrail.com. [dostęp 2013-09-27].
  5. a b c d KISS electrical double-deck railcar for Westbahn Management GmbH, Austria (ang.). stadlerrail.com. [dostęp 2013-09-27].
  6. a b c Elektrischer Doppelstocktriebzug KISS für die Société Nationale Chemins de Fer Luxembourgeois (CFL) (niem.). stadlerrail.com. [dostęp 2013-09-27].
  7. a b c KISS Double-Decker Electric Railcar for BeNEX GmbH/Netiner a Deutschland GmbH (ang.). stadlerrail.com. [dostęp 2013-09-27].
  8. a b c d Elektrischer Doppelstocktriebzug KISS für Alpha Trains (niem.). stadlerrail.com. [dostęp 2013-09-27].
  9. a b c d KISS Double-Decker Electric Railcar for the Aeroexpress, Moscow (ang.). stadlerrail.com. [dostęp 2013-09-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-13)].
  10. a b KISS Double-Decker Electric Railcar for the Azerbaijan Railways (ang.). stadlerrail.com. [dostęp 2015-06-17].
  11. a b c d KISS-y Stadlera pojadą do Gruzji. rynek-kolejowy.pl, 2016-04-26. [dostęp 2016-04-26].
  12. a b c d Electric Double-Deck train KISS (4-car train) for the Swiss Federal Railways (SBB), Switzerland (ang.). stadlerrail.com. [dostęp 2013-09-27].
  13. a b c d Electric Double-Deck train KISS (6-car train) for the Swiss Federal Railways (SBB), Switzerland (ang.). stadlerrail.com. [dostęp 2013-09-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-05-28)].
  14. a b c Piętrowe pociągi Kiss pojadą także w Szwecji. rynek-kolejowy.pl, 2015-06-21. [dostęp 2015-06-21].
  15. a b Stadler dostarczy piętrowe zespoły trakcyjne dla Azerbejdżanu. rynek-kolejowy.pl, 2015-05-15. [dostęp 2015-05-18].
  16. a b Pierwsze Kiss-y Stadlera już w Azerbejdżanie. rynek-kolejowy.pl, 2015-06-06. [dostęp 2015-06-08].
  17. a b Kolejny pociąg Stadlera już w Azerbejdżanie. rynek-kolejowy.pl, 2015-08-31. [dostęp 2015-09-20].
  18. a b Wszystkie Kissy Stadlera już w Azerbejdżanie. rynek-kolejowy.pl, 2016-06-20. [dostęp 2016-06-20].
  19. a b Wahania kursu rubla opóźniają dostawy Stadlera do Moskwy. kurierkolejowy.eu, 2015-05-26. [dostęp 2015-05-28].
  20. a b Stadler wspiera Aeroexpress. inforail.pl, 2016-05-31. [dostęp 2016-05-31].
  21. a b Stadler zakończył duże zamówienie dla Szwajcarii na piętrowe ezt. rynek-kolejowy.pl, 2015-11-19. [dostęp 2015-11-19].
  22. a b c Dostawa piętrowych Kissów Stadlera do Rosji zawieszona. rynek-kolejowy.pl, 2016-03-10. [dostęp 2016-03-12].
  23. New contract for Stadler Pankow GmbH – a KISS for Luxembourg (ang.). stadlerrail.com, 2010-10-12. [dostęp 2013-09-27].
  24. Largest order in the history of Stadler Pankow GmbH (ang.). stadlerrail.com, 2010-01-11. [dostęp 2013-09-27].
  25. Stadler Reinickendorf is proud of its production of the first shell of doubledecker multiple-unit train for ODEG (niem.). stadlerrail.com, 2011-06-06. [dostęp 2013-09-27].
  26. a b c Stadler presents future-orientated innovations on Innotrans 2012 (niem.). stadlerrail.com, 2012-07-23. [dostęp 2013-09-27].
  27. Stadler is producing 28 regional trains for WestfalenBahn on behalf of Alpha Trains (ang.). stadlerrail.com, 2013-02-07. [dostęp 2013-09-27].
  28. Stadler: Stadler dostarczył pierwszy piętrowy pociąg dla moskiewskiego Aeroexpressu. rynek-kolejowy.pl, 2014-11-19. [dostęp 2014-11-20].
  29. Georgian Railway buys Stadler Kiss EMUs. railwaygazette.com, 2016-04-25. [dostęp 2016-04-29].
  30. a b SBB, Starbucks: Kawiarnia Starbucks w pociągach SBB. kurierkolejowy.eu, 2013-12-01. [dostęp 2013-12-04].
  31. Stadler dostarczy piętrowe pociągi dla kolei dojazdowej w Bernie. esiedlce.pl, 2010-04-20. [dostęp 2016-07-06].