Stillfriedowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb baronów Stillfried Rattonitz
Herb hrabiów Stillfried Rattonitz
Rudolf von Stillfried-Rattonitz
August Stillfried-Ratenicz

Stillfriedowie – nazwa arystokratycznej rodziny Stillfried pochodzi z IX wieku, kiedy to z Czech do Bawarii przybył czeski książę Stoymir (niem. Stillfried). Wspomina o tym śląski historyk Sinapius. W średniowieczu rodzina Stillfriedów posiadała wieś Ratenice(cz.) w okolicy Podiebradów, dlatego pisała się Stillfried und Rattonitz. Najstarszy dokument wymieniający nazwisko Stillfried wystawił 15 lipca 1045 król Henryk III Salicki.

Obecność na Śląsku[edytuj]

W XIV wieku rodzina obecna była na Śląsku. Conradusa Stillefrita wymieniono w 1329 we Wrocławiu, a Hermann von Rednitz w 1347 otrzymał lenno rycerskie w Tłumaczowie koło Nowej Rudy. Książę ziębicki i hrabia kłodzki Henryk I Starszy z Podiebradów w 1472 ofiarował Nową Rudę z okolicznymi wsiami Georgowi von Stillfriedowi, który ożenił się z Anną von Donyn. Była ona córką von Donyna, ostatniego właściciela dóbr noworudzkich.

Okres wojny 30-letniej[edytuj]

W XVII w. część rodziny pozostała przy wyznaniu katolickim, z wyjątkiem Bernharda I von Stillfrieda, który w 1615 odziedziczył majątek noworudzki. Bernhard I z większością stanów śląskich opowiedział się po stronie protestantów i elektora palatyńskiego Fryderyka V. W 1622 hrabia Bernhard von Thurn z armią cesarską wkroczył do hrabstwa kłodzkiego i zajął Nową Rudę. Bernharda I von Stillfrieda i jego syna uwięziono w Kłodzku. Zwolnienie nastąpiło dopiero po złożeniu okupu w wysokości 12 000 talarów. Po skonfiskowaniu, na mocy cesarskiego wyroku, w 1625 wszystkich posiadanych lenn i połowy dóbr, Bernhard I wrócił do kościoła rzym-kat. i podjął starania o zwrot majątku[1]. W 1680 r. rodzina została podniesiona do godności barona. W okresie wojen śląskich, przedstawiciele rodziny reprezentowali różne opcje polityczne[1].

Majętności[edytuj]

Michael Raymund von Stillfried 1 czerwca 1773 otrzymał od króla potwierdzenie lennego prawa do majątku i stał się jedynym właścicielem dóbr noworudzkich, które w latach 1783-1785 systematycznie powiększył o: Bieganów, Borek, Drogosław, część Ludwikowic Kłodzkich, Mikołów, Sowinę, Świerki, Zagórzyn, Szczytną, Szczerbę, Czermną. Dzięki tym działaniom w jego rękach znalazła się trzecia część powierzchni hrabstwa kłodzkiego. Michael Raymund von Stillfried zmarł w Szczytnej 21 lutego 1796, a jego dobra zostały podzielone: Johann Joseph II von Stillfried otrzymał Ludwikowice Kł. i Czermną, a w rękach Friedricha Augusta znalazła się Nowa Ruda. Friedrich August 9 lipca 1810 sprzedał swoje ziemie szwagrowi brata, hrabiemu Antonowi von Magnisowi z Bożkowa. Tak zakończył się 338-letni okres władania rodziny von Stillfriedów nad Nową Rudą.

Przedstawiciele rodu[edytuj]

W Europie ród von Stillfried dzielił się na kilka linii: magnacką z Austrii, która pisała się w dalszym ciągu Stillfried von Ratenicz lub Stillfried von Rathenitz, natomiast pruska linia Stillfried-Rattonitz podzieliła się na kilka gałęzi magnackich i hrabiowskich. Przedstawiciele rodu:

  • Rudolf Friedrich Stillfried Rattonitz (1804-1882), historyk i urzędnik pruski
  • Raimund Stillfried z Rathenitz (1839-1911), austriacki oficer, malarz i fotograf.

Właściciele Nowej Rudy[edytuj]

  • 1472-1482 - Georg I von Stillfried und Rattonitz (zm. 1482)[2]
  • 1482-1492 - Georg II von Stillfried und Ratienitz (1459-1492)[3]
  • 1492-1518 - Georg III von Stillfried
  • 1518-1524 Jakob von Stillfried und Rattonitz (1483-1524(9))[4]
  • 1524-1518 - Georg IV von Stillfried
  • 1560 - Georg V von Stillfried
  • 1586 - Georg VI von Stillfried
  • 1586-1615 - Henryk von Stillfried - Starszy (1519-1615)[5]
  • 1605-1609 - Jan (Hans) von Stillfried Rattonitz (1549-1609)[6]
  • 1609-1620 - Tobias Stillfried von Rattonitz (1580-1620)[7]
  • 1628-1658 - Hans Bernhard Stillfried von Rattonitz (1615-1658)[8]
  • 1658-1669 - Bernhard II von Stillfried
  • 1669-1702 - Bernhard III von Stillfried und Rattonitz (1641-1702)[9]
  • 1702-1720 - Raymund Erdmann Anton baron Stillfried von Rattonitz (1672-1720)[10]
  • 1720-1739 - Johann Joseph I baron Stillfried von Rattonitz ((1695-1739)[11]
  • 1739-1761 - Anna von Stillfried hrabina von Salburg (1703-1761)[12], żona Johanna Josepha I
  • 1773-1796 - Michael Raymund baron Stillfried und Rattonitz (1730-1796)[13]
  • 1790-1808 - Friedrich Stillfried und Rattonitz[14] (1763-1808)
  • 1796-1803 - Johann Joseph II, hrabia Stillfried und Rattonitz (1762-1805)[15]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b Nowa Ruda i rodzina von Stillfried. neurode.private.pl. [dostęp 15.4.13].
  2. Georg I von Stillfried und Rattonitz. www.geneall.net. [dostęp 14.04.2015].
  3. Georg II. von Ratienitz. www.geneall.net. [dostęp 14.04.2015].
  4. Jakob von Stillfried und Rattonitz. www.geneall.net. [dostęp 14.04.2015].
  5. Heinrich, count Stillfried von Rattonitz. www.geneall.net. [dostęp 14.04.2015].
  6. Johann Stillfried von Rattonitz. www.geneall.net. [dostęp 13.04.2015].
  7. Tobias, count Stillfried von Rattonitz. www.geneall.net. [dostęp 13.04.2015].
  8. Hans Bernhard, count Stillfried von Rattonitz. www.geneall.net. [dostęp 13.04.2015].
  9. Bernhard III von Stillfried und Rattonitz. www.geneall.net. [dostęp 13.04.2015].
  10. Raymund Erdmann Anton Freiherr Stillfried von Rattonitz. www.geneall.net. [dostęp 14.04.2015].
  11. Johann Joseph I. Freiherr Stillfried von Rattonitz. www.geneall.net. [dostęp 14.04.2015].
  12. Anna von Salburg. www.geneall.net. [dostęp 14.04.2015].
  13. Michael Raymund Freiherr Stillfried und Rattonitz. www.geneall.net. [dostęp 14.04.2015].
  14. Friedrich Stillfried und Rattonitz. www.geneall.net. [dostęp 14.04.2015].
  15. Johann Joseph II., count Stillfried und Rattonitz. www.geneall.net. [dostęp 14.04.2015].

Bibliografia[edytuj]

  • Andrzej Behan, Nowa Ruda: przewodnik historyczno-turystyczny, Wydawnictwo Maria, Nowa Ruda 2006, s. 108-110, ​ISBN 83-60478-08-2
  • Romuald M. Łuczyński Nowa Ruda i rodzina von Stillfried, miesięcznikSudety”, nr 1/34, 2004
  • Stillfried-Rattonitz. w: Universal-Lexikon der Gegenwart und Vergangenheit, red. Heinrich August Pierer, Julius Löbe, wyd. IV, vol. 16, Altenburg 1863, s. 833–834
  • Joseph Wittig, Kronika miasta Nowa Ruda. Kolebka i rozwój przestrzenny miasta Nowa Ruda, Cz. 1, tłum. Artur Olkisz, red. Wojciech Grzybowski, Nowa Ruda: "Maria", 2004, ​ISBN 83-88842-66-8
  • Joseph Wittig, Kronika miasta Nowa Ruda. Miasto pracujące, Cz. 3, tłum. Artur Olkisz, red. Wojciech Grzybowski, Nowa Ruda: "Maria", 2005, ​ISBN 83-88842-66-8​ (całość)
  • Joseph Wittig, Kronika miasta Nowa Ruda. Miasto walczące, Cz. 4, tłum. Artur Olkisz, red. Wojciech Grzybowski, Nowa Ruda: "Maria", 2005, ​ISBN 83-88842-66-8​ (całość), 83-88842-90-0 (cz. 4)
  • Joseph Wittig, Kronika miasta Nowa Ruda. Rozśpiewane miasto, Cz. 5, tłum. Artur Olkisz, red. Wojciech Grzybowski, Nowa Ruda: "Maria", 2006, ​ISBN 83-88842-66-8​ (całość), 83-88842-99-4 (cz. 5)
  • [www.neurode.private.pl/ zamek.htm]

Linki zewnętrzne[edytuj]