Subcinctorium

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Subcinctorium (łac.) – dawny element stroju liturgicznego, zarezerwowany wyłącznie dla papieża.

Wygląd[edytuj]

Subcinctorium przypomina manipularz. Nosiło się ją na pasku (cinctorium). Na jednym końcu wyszyty był mały Baranek Boży, na drugim zaś krzyż. Papież nosił go jedynie w czasie uroczystej mszy.

Historia[edytuj]

Najstarsza wzmianka o subcinctorium pochodzi z X w. wiecznego „Sacramentarium", zachowanego w Bibliotheque Nationale w Paryżu. Subcinctorium występuje tam pod nazwą balteus. Pod nazwą proecinctorium zaś szata pojawia się około roku 1030 w tzw. „Missa Illyrica”. w późniehjszym okresie przyjęła się nazwa obecna.

W średniowieczu szatę nosił nie tylko papież lecz także biskupi, a w niektórych miejscach nawet księża. Stopniowo szata ta wyszła z ich użycia, a w XVI w. nosili ją już tylko papieże i biskupi Mediolanu. Jak wskazuje explicite Akwinata, pierwotnym celem subcinctorium było zamocowanie stuły do cinctorum. Lecz już u schyłku XIII w. szata stała się jedynie ozdobą.

Zaprzestano używania subcinctorium w wyniku reformy liturgicznej po Soborze watykańskim II.

Bibliografia[edytuj]

  • Maniple, w: Herbermann, Charles, Catholic Encyclopedia, Robert Appleton Company, 1913.