Przejdź do zawartości

Tomasz Piątek (pisarz)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Tomasz Piątek
Ilustracja
Tomasz Piątek (2008)
Data i miejsce urodzenia

16 marca 1974
Pruszków

Alma Mater

Uniwersytet w Mediolanie

Tomasz Piątek (ur. 16 marca 1974 w Pruszkowie[1]) – polski pisarz, dziennikarz i copywriter.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Uczęszczał do II Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Batorego w Warszawie; w 1993 zdał maturę[1][2]. Ukończył lingwistykę na Uniwersytecie w Mediolanie[3].

W latach 1995–1999 pracował jako dziennikarz w „Polityce”, RMF FM, „La Stampa”, Inforadiu, Radiostacji oraz jako ekspert psycholingwista[3]. Publikował felietony w miesięczniku „Film” i w dzienniku „Życie Warszawy”, od lutego 2009 do września 2013 pisał do „Krytyki Politycznej”. Został stałym felietonistą dziennika „Gazeta Wyborcza”. Pracował również w reklamie.

Jego debiutancka powieść Heroina (2002), częściowo oparta na własnych doświadczeniach życiowych, została nagrodzona honorową nagrodą „Książka lata 2002” przyznaną przez Bibliotekę Raczyńskich w Poznaniu[potrzebny przypis], zaś Piątek został za nią nominowany do nagrody Paszport „Polityki”. Drugą jego książką była powieść kryminalna Kilka nocy poza domem (2002), zaś w 2003 rozpoczął trylogię fantasy Ukochani poddani cesarza. Anty-thriller Bagno został nominowany do nagrody Wielki Kaliber dla najlepszych powieści kryminalnych. Heroina została wydana po rosyjsku (w Rosji i na Ukrainie) oraz serbsku, Kilka nocy poza domem – po hiszpańsku (w Argentynie i innych krajach Ameryki Łacińskiej), Bagno i Przypadek Justyny – po włosku.

W 2009 za powieść Pałac Ostrogskich (2008) został nominowany do Nagrody Literackiej „Nike”[4]. W 2011 otrzymał nominację do nagrody Paszport „Polityki” za powieść Wąż w kaplicy (2010).

W lutym 2012 podjął pracę copywritera w agencji reklamowej Brasil[5].

Jego książka Macierewicz i jego tajemnice (2017) w ciągu miesiąca od ukazania się została sprzedana w liczbie 100 tysięcy egzemplarzy[6]. W swojej książce Piątek opisuje powiązania Antoniego Macierewicza z osobami, które są zgodnie ze znalezionymi przez Piątka dokumentami powiązane z rosyjskim wywiadem[7]. W odpowiedzi na tę publikację Macierewicz złożył zawiadomienie do prokuratury, zarzucając Piątkowi przemoc i groźby wobec funkcjonariusza państwowego[8]. Tydzień później przedstawiciele organizacji pozarządowych, m.in. Reporterzy bez Granic, International Press Institute, Freedom House i Global Editors Network, w liście do Macierewicza nazwali to działanie elementem kampanii dławienia wolności wypowiedzi w Polsce[7].

W listopadzie 2017 otrzymał za napisanie książki Nagrodę Wolności Prasy, przyznawaną przez międzynarodową organizację Reporterzy bez Granic we współpracy z telewizją TV5 Monde[9]. W październiku 2018 otrzymał Nagrodę Wolności i Przyszłości Mediów przyznawaną przez Medienstiftung der Sparkasse Leipzig z siedzibą w Lipsku za odwagę i dociekliwość dziennikarską[10]. Do rezygnacji z przyznania tej nagrody namawiał jej fundatora ambasador Andrzej Przyłębski[11].

W latach 2019–2020 był dziennikarzem radia internetowego Halo.Radio, gdzie prowadził audycję autorską. Od 2021 prowadzi program Dochodzenie prawdy na kanale Reset Obywatelski w serwisie internetowym YouTube[12][13]. W 2025 dołączył do redakcji serwisu Goniec.pl[14].

Oprócz Macierewicza i jego tajemnic, w latach 2018-2024 wydał osiem innych książek o domniemanych rosyjskich, białoruskich i chińskich związkach polskich polityków. Pisał głównie o liderach partii Prawo i Sprawiedliwość oraz innych przedstawicieli prawicy. Piątek opublikował też liczne artykuły prasowe na temat koneksji polskiej prawicy z postsowieckim Wschodem[potrzebny przypis].

Kontrowersje i procesy sądowe

[edytuj | edytuj kod]

Część komentatorów (m.in. Sławomir Cenckiewicz, Dominik Smyrgała, Dorota Kania, Michał Dworczyk) oskarża Piątka o kłamstwa i manipulowanie faktami w jego twórczości[15][16]. Piątek odniósł się do zarzutów Cenckiewicza i Smyrgały w publikacji Tomasz Piątek odpowiada, dostępnej m.in. w internecie[17]. Pozwał też Michała Dworczyka i wygrał z nim prawomocnie w sądzie, przez co Dworczyk musiał publicznie przeprosić Piątka za swoje słowa[18].

Reportażysta Paweł Reszka krytykował książkę Macierewicz i jego tajemnice, zwracając uwagę na hipotezy Piątka, które według Reszki nie zawsze są dobrze uzasadnione[19]. Dziennikarz i były dyplomata Witold Jurasz na łamach Onetu krytykował twierdzenia Piątka o powiązaniach byłego senatora USA Alfonsa D’Amato z Rosją[20]. Podkreślał to, że dowodem dla Piątka miała być praca D’Amato dla firmy Lockheed Martin, nabywającej silniki rakietowe w Rosji[20]. Książka przedstawia jednak więcej dowodów. Między innymi to, że D’Amato pracował również dla innych firm kupujących rosyjskie silniki i wspierał włosko-amerykańskie rodziny mafijne, które robiły przestępcze interesy z postsowieckimi gangsterami, związanymi ze służbami Kremla[21].

W styczniu 2025 r. prawicowy dziennikarz Wiktor Świetlik skrytykował Piątka za tweet nagłaśniający znajomość Karola Nawrockiego z polsko-indyjskim zwolennikiem PiS, Sunilem Ahują, który popiera też Narendrę Modiego, prorosyjskiego premiera Indii. Świetlik napisał: „Kandydat na prezydenta Karol Nawrocki ma zdjęcia z Sunilem Ahują, polsko-indyjskim działaczem gospodarczym, znanym w Trójmieście restauratorem i propagatorem kultury hinduskiej. Ahuja ma zdjęcie z premierem Indii Narendrą Modim. Modi z kolei ma zdjęcia z Władimirem Putinem. Wniosek? Chyba oczywisty. Karol Nawrocki jest powiązany z Putinem”[22]. Tomasz Piątek nie odniósł się do tej krytyki ze strony Świetlika. Niemniej w maju 2025 r. opublikował artykuł w serwisie goniec.pl, gdzie przedstawił 25 bezpośrednich i pośrednich powiązań Nawrockiego z Rosją i jej sojusznikami. Artykuł zawiera skany dokumentów i zdjęcia, w tym zdjęcie Karola Nawrockiego z Aleksandrem Szkolnikiem(inne języki), zaufanym człowiekiem Putina[23]. Fotografia powstała podczas wizyty Nawrockiego w Moskwie w 2018 r. O spotkaniu Nawrockiego ze Szkolnikiem Piątek pisał też na łamach "Gazety Wyborczej"[24].

W 2024 r. Tomasz Piątek nazwał Prawo i Sprawiedliwość partią prorosyjską[25]. W styczniu 2025 r. opublikował w serwisie X wpis, w którym pisał, że siostra Nawrockiego pracuje jako cukiernik w sieci hoteli Hilton, która nie wycofała się z Rosji po rosyjskiej agresji na Ukrainie. Radosław Fogiel, poseł PiS, zwrócił uwagę, że Piątek kilka miesięcy wcześniej zapraszał fanów na spotkanie w sali konferencyjnej hotelu Hilton Garden Inn, stanowiącego część wielkiego centrum handlowego Millennium Hall w Rzeszowie[26][27][28]. Fogiel nie udowodnił jednak, żeby Piątek organizował to spotkanie lub przyjął kiedykolwiek pieniądze od sieci Hilton. Spotkanie stanowiło część Świątecznych Targów Książki w Millennium Hall. Organizatorzy skierowali do sal konferencyjnych Hilton Garden Inn nie tylko Piątka, również innych gości (łącznie trzydziestu autorów)[28].

W związku z swoimi publikacjami Tomasz Piątek miał ponad 20 procesów cywilnych i karnych[25]. Wygrał kilkanaście z nich, z czego większość prawomocnie, dwukrotnie przed Sądem Najwyższym. W 2022 r. przegrał proces, wytoczony przez byłego senatora Platformy Obywatelskiej, międzynarodowego przedsiębiorcę Tomasza Misiaka. Misiak poczuł się urażony oskarżeniami o związki z Rosją, zawartymi w książce Morawiecki i jego tajemnice. Przeciwko wyrokowi protestowała m.in. organizacja Reporterzy bez Granic. Przedstawiciele organizacji argumentowali, że Piątek został skazany bez udziału w procesie i bez prawa do obrony, ponieważ nie wiedział o rozprawach[29]. Powiadomienia miały trafiać na niewłaściwy adres, ponieważ Misiak nie poinformował sądu, że zna adresy, pod którymi Piątek odbiera korespondencję. Pisarz starał się o wznowienie procesu. Jednak sędzia Przemysław Filipkowski odrzucił jego wniosek. W uzasadnieniu sędzia przyznał, że sąd powinien był wysyłać wezwania na właściwy adres oskarżonego. Sędzia Filipkowski przyznał też, że w sprawie naruszono przepisy Kodeksu Postępowania Karnego. Mimo to sędzia zatwierdził wyrok. Uznał bowiem, że „ponowne rozpatrzenie sprawy stworzyłoby niebezpieczny precedens, który pozwoliłby oskarżonym odmawiać podawania adresu sądom i unikać w ten sposób ścigania"[30].

Życie prywatne

[edytuj | edytuj kod]

Przez kilka lat zmagał się z uzależnieniem od narkotyków (w tym heroiny) i alkoholu[31]; uzależnienia te były jedną z przyczyn rozpadu jego pierwszego małżeństwa (z Hanną Gill-Piątek[32])[33].

Jest członkiem Kościoła Ewangelicko-Reformowanego[potrzebny przypis].

W latach 2007–2012 mieszkał w Łodzi. Od 2012 mieszka w Warszawie[potrzebny przypis].

Twórczość

[edytuj | edytuj kod]

Powieści

[edytuj | edytuj kod]
Tomasz Piątek podpisuje książkę pt. Macierewicz i jego tajemnice – Warszawa, 29 czerwca 2017
  • Żmije i krety (Runa 2003)
  • Szczury i rekiny (Runa 2004)
  • Elfy i ludzie (Runa 2004)

Eseje, literatura faktu

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. a b Tomasz Piątek [online], Nowa Panorama Literatury Polskiej [dostęp 2022-08-11] (pol.).
  2. Edmund Kujawski, Witold Grabski (red.), „Pochodem idziemy…” Dzieje i legenda Szkoły im. Stefana Batorego w Warszawie, Warszawa: Stowarzyszenie Wychowanków Gimnazjum i Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie, 2003, II 194, ISBN 83-06-02325-0.
  3. a b Tomasz Piątek , życie i twórczość [online], Culture.pl [dostęp 2025-09-18].
  4. Nagroda Nike 2009 [online], nike.org.pl [dostęp 2015-07-20].
  5. AMS, Tomasz Piątek, pisarz i dziennikarz, pracuje w Brasil, [w:] 2012-02-06 [online], press.pl [dostęp 2012-03-06].
  6. Rekordowa sprzedaż słynnej książki Tomasza Piątka o Macierewiczu [online], koduj24.pl, 1 sierpnia 2017 [dostęp 2017-08-01].
  7. a b Dziennikarze z całego świata solidaryzują się z Tomaszem Piątkiem i apelują do Macierewicza, by odstąpił od ścigania go [online], wyborcza.pl, 19 lipca 2017 [dostęp 2017-08-04].
  8. Wojciech Czuchnowski, Zamach według Macierewicza. Szef MON chce, by prokuratura ścigała Tomasza Piątka za 'przemoc i groźby wobec funkcjonariusza państwowego’, „wyborcza.pl”, 12 lipca 2017 [dostęp 2017-08-04] (pol.).
  9. Tomasz Piątek otrzymał nagrodę Reporterów bez Granic [online], interia.pl [dostęp 2017-11-09].
  10. Bartosz T. Wieliński, Tomasz Piątek z niemiecką Nagrodą Wolności i Przyszłości Mediów. Za dociekliwość i za to, że „nie dał się zastraszyć” [online], wyborcza.pl, 8 października 2018 [dostęp 2018-10-10].
  11. Andrzej Przyłębski próbował zablokować przyznanie nagrody dziennikarskiej Tomaszowi Piątkowi [online], newsweek.pl, 8 października 2018 [dostęp 2018-10-10].
  12. Maciej Kozielski, Ruszyło internetowe Halo.radio Kuby Wątłego [online], Press.pl [dostęp 2020-08-18] (pol.).
  13. Tomasz Piątek odszedł z Halo.Radia. Razem z Radosławem Grucą i Marcinem Celińskim stworzą ‘Reset Obywatelski’ [online], wirtualnemedia.pl [dostęp 2020-10-29] (pol.).
  14. Dominik Senkowski, Tomasz Piątek dołącza do Gońca. Nowy program o polityce [online], wirtualnemedia.pl, 16 kwietnia 2025 [dostęp 2025-04-17].
  15. MON opublikowało raport „Tomasz Piątek i jego kłamstwa” [online], Press.pl, 14 listopada 2017 [dostęp 2025-09-23].
  16. Szef gabinetu politycznego MON: Książka Piątka nie ma nic wspólnego z prawdą [online], Do Rzeczy, 20 września 2017 [dostęp 2025-09-23].
  17. Tomasz Piątek, Tomasz Piątek odpowiada, Warszawa: Wydawnictwo Arbitror, 2017.
  18. Michał Dworczyk przeprosił Tomasza Piątka za słowa o książce nt Macierewicza [online], WirtualneMedia.pl, 11 lutego 2022 [dostęp 2025-09-18].
  19. Paweł Reszka, Tomasz Piątek. O człowieku, który walczy z Antonim Macierewiczem [online], Newsweeek.pl, 10 września 2017 [dostęp 2025-09-23].
  20. a b Witold Jurasz, Czego nie powiedział gen. Jarosław Stróżyk. „Macierewicz będzie zwycięzcą” [online], Onet.pl, 31 października 2024 [dostęp 2025-09-23].
  21. Tomasz Piątek, Macierewicz i jego tajemnice, Warszawa: Wydawnictwo Arbitror, 2017, s. 99–108.
  22. Wiktor Świetlik, Wewnętrzna polityczna walka zagrożeniem dla kraju. Mogą wykorzystać ją obce agentury [online], Interia.pl, 15 stycznia 2025 [dostęp 2025-09-23] (pol.).
  23. Tomasz Piątek, Jest gotów usiąść do stołu z Putinem. Co już wiemy o Karolu Nawrockim? [online], goniec.pl, 29 maja 2025 [dostęp 2025-09-23].
  24. Tomasz Piątek: O czym Karol Nawrocki rozmawiał w Moskwie. [w:] wyborcza.pl [on-line]. Agora SA, 2025-02-05. [dostęp 2025-09-23].
  25. a b Tomasz Piątek: PiS to partia prorosyjska. Kierownictwo wie, co robi. To ludzie sprawni i sprytni [online], Rzeczpospolita, 15 maja 2025 [dostęp 2025-09-18].
  26. Piątek próbował zaatakować Nawrockiego. Został pokonany własną bronią [online], Niezalezna.pl, 10 stycznia 2025 [dostęp 2025-09-18].
  27. Piątek uderza w rodzinę Nawrockiego. Ależ się ośmieszył! [online], wpolityce.pl [dostęp 2025-09-18].
  28. a b Świąteczne Targi Książki w Rzeszowie [online], proanima.pl [dostęp 2025-09-23].
  29. Poland: In the land of gag lawsuits, a leading investigative journalist has been convicted without being heard by the court [online], RSF.org, 29 listopada 2022 [dostęp 2025-09-18] (ang.).
  30. Tomasz Misiak, Tomasz Piątek bez prawa do nowego procesu. O wyroku dowiedział się z mediów [online], wyborcza.pl, 2 czerwca 2023 [dostęp 2025-09-18].
  31. Anna S. Dębowska, Wywiad z Tomaszem Piątkiem [online], Monar, 1 sierpnia 2008 [dostęp 2022-06-26] (pol.).
  32. Agnieszka Urazińska, Dla wielu pozostaje byłą żoną " Piątka od książek", ale dla łodzian jest symbolem rewitalizacji z ludzką twarzą [online], wysokieobcasy.pl, 28 września 2019 [dostęp 2020-05-05].
  33. Joanna Stawczyk, Znany dziennikarz szczerze o nałogach. "Jednego dnia heroina, drugiego alkohol" [online], NaTemat, 29 grudnia 2020 [dostęp 2022-06-26] (pol.).
  34. Macierewicz i jego tajemnice – Tomasz Piątek [online], lubimyczytac.pl [dostęp 2017-06-28].
  35. Duda i jego tajemnice [online], empik.com [dostęp 2020-06-22] (pol.).
  36. Rydzyk i przyjaciele. Kręte ścieżki [online], TaniaKsiazka.pl [dostęp 2021-04-06] (pol.).
  37. Rydzyk i przyjaciele. Wielkie żniwo [online], TaniaKsiazka.pl [dostęp 2022-01-12] (pol.).
  38. Kaczyński i jego pajęczyna. Tkanie sieci 1949-1995 [online], TaniaKsiazka.pl [dostęp 2022-11-27] (pol.).
  39. Wielkie łowy Kaczyńskiego | Tomasz Piątek [online], Lubimyczytać.pl [dostęp 2024-01-24] (pol.).
  40. Szczegółowa informacja o publikacji oznaczonej identyfikatorem ISBN=978-83-66095-55-7 [online] [dostęp 2024-10-29].