Toporowa Cyrla

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Toporowa Cyrhla)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Herb Zakopanego Toporowa Cyrhla
Dzielnica Zakopanego
Ilustracja
Widok z Wielkiego Kopieńca
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat POL powiat tatrzański flag.svg tatrzański
Miasto Zakopane
SIMC 0964330
Wysokość 989 m n.p.m.
Położenie na mapie Zakopanego
Mapa lokalizacyjna Zakopanego
Toporowa Cyrhla
Toporowa Cyrhla
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Toporowa Cyrhla
Toporowa Cyrhla
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Toporowa Cyrhla
Toporowa Cyrhla
Położenie na mapie powiatu tatrzańskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tatrzańskiego
Toporowa Cyrhla
Toporowa Cyrhla
Ziemia49°17′27″N 20°00′53″E/49,290775 20,014686
Portal Portal Polska

Toporowa Cyrla[1][2], Toporowa Cyrhla[3][4][5] – najwyżej położona część Zakopanego, znajdująca się na równi, na wysokości 950–1040 m n.p.m.[6] przy drodze Oswalda Balzera z Zakopanego do Morskiego Oka, w odległości 2,4 km od Jaszczurówki[7]. Dawniej było to niewielka osada z polanami, pastwiskami i łąkami, słynące z masowo zakwitającego wiosną szafrana spiskiego (popularnie nazywanego krokusem). W wyniku wykopywania, zrywania, zaorywania oraz postępującej zabudowy, krokusy zostały znacznie wyniszczone[3].

Znajduje się tutaj restauracja „7 Kotów”, w której często popijał kawę m.in. Jarosław Iwaszkiewicz i Karol Szymanowski, liczne pensjonaty z miejscami noclegowymi, dom wczasowy „Cyrhla”, kościół pw. Miłosierdzia Bożego w Zakopanem-Cyrhli i dom zakonny księży marianów, a w pobliżu wyciąg narciarski[6]. Jest tu zlokalizowany końcowy przystanek Cyrhla autobusu miejskiego linii nr 11[8].

Nazwa Toporowa Cyrhla pochodzi od góralskiego nazwiska Topór i początkowo dotyczyła tylko obszaru po południowej stronie drogi, później rozciągnięta została na cały obszar, również po północnej stronie drogi[3]. Słowo cyrhla pochodzi od dawnego sposobu otrzymywania polan przez tak zwane cyrhlenie. Granice osady, wówczas nazywanej Cyrhlą lub Milanówką określał już dokument z roku 1632, jednak jeszcze w 1878 r. obszar ten nie był ani zamieszkany, ani uprawiany[6].

W Toporowej Cyrli występują dobre widoki na Tatry i Rów Podtatrzański, wychodzą też stąd dwa szlaki turystyczne. W Capowskim Lesie występują bardzo rzadkie w Polsce gatunki rośliny – tojad Kotuli i widlicz Isslera[9].

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

szlak turystyczny czerwony – czerwony z Toporowej Cyrhli przez Psią Trawkę, Waksmundzką Polanę i Wodogrzmoty Mickiewicza do Morskiego Oka. Czas przejścia na Psią Trawkę: 1:10 h, z powrotem 1 h
szlak turystyczny zielony – zielony z Toporowej Cyrhli przez Wielki Kopieniec i Dolinę Olczyską do Jaszczurówki. Szlak prowadzi przez szczyt. Czas przejścia na szczyt Kopieńca: 1:10 h, ↓ 1 h[10]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Główny Urząd Statystyczny, eteryt.stat.gov.pl [dostęp 2019-03-09].
  2. Obwieszczenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 4 sierpnia 2015 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części, s. 2242 Dz.U. z 2015 r. poz. 1636
  3. a b c Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  4. Toporowa Cyrhla, Wielki słownik ortograficzny PWN [dostęp 2019-04-01].
  5. Toporowa Cyrhla, Encyklopedia PWN [dostęp 2019-04-01].
  6. a b c Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XIII. Latchorzew: Wyd. Trawers, 2003. ISBN 83-915859-1-3.
  7. Tatry polskie. Mapa turystyczna 1:20 000. Piwniczna: Agencja Wyd. „WiT” s.c., 2006. ISBN 83-89580-00-4.
  8. Przystanek Cyrhla. www.zakopane.pl. [dostęp 2019-04-01].
  9. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  10. Tatry. Zakopane i okolice. Mapa w skali 1:27 000. Warszawa: ExpressMap Polska, 2005. ISBN 83-88112-35-X.