Traktaty welawsko-bydgoskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Traktaty welawsko-bydgoskie
Ilustracja
Rzeczpospolita Obojga Narodów po zrzuceniu zależności lennej przez Hohenzollernów brandenburskich w Prusach Książęcych
Data 1657-11-055 listopada 1657
Miejsce Bydgoszcz
Wynik zniesienie zależności lennej Prus Książęcych względem Rzeczypospolitej
Strony traktatu
 I Rzeczpospolita  Prusy Książęce
Przywódcy
Jan Kazimierz Fryderyk Wilhelm I

Traktaty welawsko-bydgoskie – dwa traktaty z 1657, których głównym postanowieniem było zerwanie zależności lennych pomiędzy Rzecząpospolitą a Prusami Książęcymi i uzyskanie suwerenności dynastii Hohenzollernów na tym terytorium. Polska utraciła wpływ na politykę Prus i oddała im w lenno ziemię lęborsko-bytowską.

Na mocy traktatu, uzgodnionego ostatecznie 19 września w Welawie, a podpisanego 5 listopada i zaprzysiężonego 6 listopada 1657 przed kościołem jezuickim w Bydgoszczy:

  • Fryderyk Wilhelm i jego potomkowie w linii męskiej uzyskali suwerenność w Prusach Książęcych, zrywając tym samym wszelką zależność od Polski,
  • jedynym śladem dawnej zależności Prus Książęcych od Polski miało być odtąd składanie przez stany pruskie hołdu królowi polskiemu i Rzeczypospolitej (homagium eventuale) w momencie obejmowania władzy przez nowego księcia w Prusach[1],
  • po wymarciu Hohenzollernów Prusy Książęce miały wrócić do Polski,
  • elektor zawierał z Polską wieczyste przymierze na korzystnych dla siebie warunkach oraz przymierze wojskowe przeciwko Szwecji,
  • elektor uzyskał Drahim tytułem zastawu, ziemię lęborsko-bytowską (z miastami Lębork i Bytów) jako lenno oraz Elbląg na własność, pod warunkiem, że uda mu się go zdobyć własnymi siłami (był nadal w rękach szwedzkich) z zastrzeżeniem prawa wykupu dla Polski (ostatecznie elektorowi nie udało się zdobyć Elbląga) oraz wpłaty 400 tysięcy talarów.

Traktaty zaaprobowane przez Sejm w 1658[2], potwierdzono przez pokój w Oliwie w 1660 kończący potop szwedzki.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ostatni taki hołd odbył się w 1698 roku. Józef Andrzej Gierowski: Historia Polski 1505-1764, s. 236.
  2. Volumina legum t. 4 s. 239.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]