Tuchola (województwo wielkopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł

52°40′36.66″N 16°7′32.82″E

- błąd

0 m

WD

52°45'N, 16°9'E

- błąd

20367 m

Odległość

928 m

Tuchola
wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 wielkopolskie

Powiat

międzychodzki

Gmina

Sieraków

Sołectwo

Tuchola

Wysokość

35,2-52,7 m n.p.m.

Liczba ludności (2010)

62

Strefa numeracyjna

61

Kod pocztowy

64-410[1]

Tablice rejestracyjne

PMI

SIMC

0594502

Położenie na mapie gminy Sieraków
Mapa konturowa gminy Sieraków, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Tuchola”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Tuchola”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Tuchola”
Położenie na mapie powiatu międzychodzkiego
Mapa konturowa powiatu międzychodzkiego, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Tuchola”
Ziemia52°40′36,66″N 16°07′32,82″E/52,676850 16,125783

Tucholawieś sołecka w zachodniej Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, w gminie Sieraków, na południowym brzegu Warty.

W wiosce znajduje się OSP, zajmująca wysokie miejsca na gminnych i powiatowych zawodach sportowo-pożarniczych.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość pierwotnie związana była z Wielkopolską. Ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od XIII wieku. Wymieniona po raz pierwszy w dokumencie zapisanym po łacinie w 1389 jako „Tuchole", 1398 „Thucholowo", 1400 „Thuchole", 1438 „Thuchola", 1443 „na Tucholu", 1450 „Thucholye", 1475 „Tuchola", 1512 „Tucholya", 1558 „Tucholia"[2].

Miejscowość wspominały historyczne dokumenty prawne, własnościowe i podatkowe. Wieś była własnością szlachecką i należała początkowo do Włosta z Tucholi, którego w 1389 odnotowano w dokumentach procesowych jako świadka. W 1398 Sędka z Tucholi toczyła proces z Dobiesławem Kwileckim o bydło. W początku XV wieku dokumenty sądowe odnotowały kilka procesów toczonych z sąsiadami przez Blizbora z Kurnatowic o dziedziny w okolicach wsi. W 1400 toczył on proces z Janem z Jabłonowa o rozgraniczenie Jabłonowa i Tucholi, w 1401 toczył proces z Sędką z Nienawiszcza o jej ojcowiznę, a w 1403 proces z Szymką z Niezawiszcza zwaną Tucholską o 20 grzywien, które zapłacił za jej ojca[2].

W 1438 miejscowość była wsią szlachecką i leżała w powiecie poznańskim Korony Królestwa Polskiego. W 1508 leżała w parafii Sieraków. W 1400 wyznaczono granicę z Jabłonowem. W 1418 dziedzice w Tucholi: Dobrogost z Sierakowa oraz Małgorzata (wdowa po jego bracie Bieniaku) zostali pozwani przez dziedziców Lutomia o spiętrzenie wody na młynie tucholskim ponad ustalone znaki i zalanie przez to łąk lutomskich. W 1424 Małgorzata z Sierakowa, Wierzbięta z Rozbitka oraz Dobrogost z Sierakowa zawierają ugodę dotyczącą podziału dóbr w wyniku czego uzgodniono przebieg granic między dziedzinami: struga Klocza z obu brzegami od źródła aż do rzeki Warty miała od tego momentu należeć do wsi Tuchola pana Dobrogosta z Sierakowa. W 1425 woźny zeznał, że usypał kopce graniczne pomiędzy dziedzinami Tuchola i Chojno. W 1438 właścicielem wsi był Wincenty z Sierakowa, syn Dobrogosta, który zapisał swej żonie Barbarze posag i wiano na przypadającej mu części Sierakowa wraz z wsiami, w tym m. in. z Tucholą. W 1563 po raz kolejny wymieniono we wsi młyn[2].

Wieś szlachecka Tuchole położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów[3].

Po rozbiorach Polski miejscowość znalazła się w zaborze pruskim. W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość wzmiankowana jako Tuchola Olendry należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Międzyrzecz w rejencji poznańskiej[4]. Tuchola Olendry należała do okręgu sierakowskiego tego powiatu i stanowiła część majątku Sieraków, którego właścicielem był wówczas rząd pruski w Berlinie[4]. Według spisu urzędowego z 1837 roku wieś liczyła 172 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 14 dymów (domostw)[4].

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa poznańskiego.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według danych Urzędu Gminy w Sierakowie, 1 października 2010 r. Tucholę zamieszkiwały 62 osoby[5]. Powierzchnia wsi wynosi 6,49 km²[a], co daje średnią gęstość zaludnienia rzędu 9,5 os. na km² w 2010 r. Tuchola należy do trzech najmniejszych sołectw w gminie [b].

Ludność Tucholi [5][6][7]
rok 1970 1978 1998 1999 2009 2010
ludność 94 69 44 50 57 62

Niepokojący dla struktury wiekowej ludności wsi jest fakt, dość dużego udziału osób w wieku poprodukcyjnym (17,5% czyli 10 osób) oraz malejący udział dzieci i młodzieży (22,8% czyli 13 osób). Mimo wszystko, ludność wioski wzrosła w przeciągu 12 lat o 18 osób (patrz tabela), czyli w porównaniu z rokiem 1998, o 29%.

Struktura wiekowa wsi Tuchola w roku 2009

Przedsiębiorczość[edytuj | edytuj kod]

W 2009 roku w Tucholi zarejestrowanych było 8 podmiotów gospodarki narodowej zarejestrowanych w rejestrze REGON[7]. Wszystkie podmioty należały do sektora usług.

Podmioty gospodarcze według sekcji
Sekcja PKD '07 Liczba %
G 3 37,5%
J 1 12,5%
L 1 12,5%
O 1 12,5%
Q 2 25%
razem 8 100%

Jak na bardzo małą wieś, mieszkańcy Tucholi wykazują się dość dużą przedsiębiorczością, w porównaniu do mieszkańców innych wsi gminy Sieraków. Wskaźnik przedsiębiorczości w 2009 roku wynosił około 7 mieszkańców na 1 podmiot gospodarczy. W dodatku, prowadzone tutaj rodzaje przedsiębiorstw są dość zróżnicowane jak na jednostkę wiejską. Zaskakujący jest spory udział firm związanych z opieką społeczną i zdrowotną (sekcja Q), wynoszący 25%. Przeważającą formą działalności są różne formy działalności handlowej (dział 45, 46 i 47).

Wielkość przedsiębiorstw
Klasa
wielkościowa
Liczba %
0-9 7 85,5%
10-49 1 12,5%
razem 8 100%

We wsi dominują przedsiębiorstwa małe, zatrudniające do 9 pracowników (85,5%). Tylko 1 firma zatrudnia więcej niż 10 pracowników.

Sektor prywatny
Rodzaj Liczba %
Osoby fizyczne prowadzące
działalność gospodarczą
6 75%
Spółdzielnie 1 12,5%
Stowarzyszenia i
organizacje społeczne
1 12,5%
razem 8 100%

Wszystkie podmioty gospodarcze w wiosce należą do sektora prywatnego. 3/4 firm prowadzone jest jako działalność gospodarcza osób fizycznych. Zarejestrowana jest tu także jedna spółka oraz jedno stowarzyszenie.

Leśnictwo[edytuj | edytuj kod]

Wieś jest siedzibą leśnictwa Tuchola, będącego jednostką organizacyjną w strukturze Nadleśnictwa Sieraków.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Dane Urzędu Gminy w Sierakowie. Powierzchnia obejmuje wszystkie obręby wsi sołeckiej
  2. Obok Chalina (23 os.) i Jabłonowa (63 osoby).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1313 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  2. a b c Jurek 2014 ↓.
  3. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. I, Wielkopolska, Warszawa 1883, s. 35.
  4. a b c Leon Plater: Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜ztwa Poznańskiego. Lipsk: Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère) Jana Nepomucena Bobrowica, 1846, s. 255.
  5. a b Urząd Gminy w Sierakowie: Sołectwo Tuchola na stronie gminy Sieraków. 2010. [dostęp 2010-10-22]. (pol.).
  6. Zarząd Gminy Sieraków: projektant prowadzący - Daria Ziemkowska: Diagnoza stanu Gminy Sieraków - Rozwój ludności gminy Sieraków według wsi w latach 1970÷1999. grudzień 1999. s. 43/132. [dostęp 2010-10-22]. Cytat: lata 1970, 1978, 1998-1999 (pol.).
  7. a b GUS: Wszystkie dane dla miejscowości Tuchola z GUS'u. 2009. [dostęp 2011-01-06]. Cytat: rok 2009 (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]