Wielki Szlem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Sport[edytuj | edytuj kod]

Wielki Szlem (ang. Grand Slam) oznacza w sporcie wygranie przez jednego zawodnika w krótkim czasie, zazwyczaj jednego roku kalendarzowego, najbardziej prestiżowych zawodów w danej dyscyplinie. Określenie, zaczerpnięte z terminologii brydżowej jest związane przede wszystkim z tenisem, ale ma też swój odpowiednik w golfie i rugby union. Komentatorzy sportowi mianem „Wielkiego Szlema” określają potocznie także złote medale igrzysk olimpijskich, mistrzostw świata i mistrzostw kontynentu zdobyte w jednym cyklu olimpijskim.

Tenis[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Wielki Szlem (tenis).

W tenisie zdobycie Wielkiego Szlema to zwycięstwa odniesione przez zawodnika lub zawodniczkę w jednym roku kalendarzowym w czterech najważniejszych międzynarodowych mistrzostwach: Australii (Australian Open), Francji (French Open), Anglii (Wimbledon) i USA (US Open).

Dotychczasowi zdobywcy Wielkiego Szlema:

Tenisowy Wielki Szlem jest wyczynem niezwykle rzadkim, ze względu na postępującą współcześnie specjalizację graczy na poszczególnych nawierzchniach. Niekiedy jako zdobywców Wielkiego Szlema wymienia się również graczy, którzy wygrywali cztery (lub więcej) najbardziej prestiżowych imprez po kolei, ale nie w jednym roku kalendarzowym. Osiągnęli to współcześnie, Martina Navrátilová, Serena Williams oraz Steffi Graf (niezależnie od "klasycznego" Wielkiego Szlema w 1988). Navratilova, w parze z Pam Shriver, uzyskała również Wielkiego Szlema w grze podwójnej.

Golf[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Kobiecy Wielki Szlem (golf).

W golfie zdobycie Wielkiego Szlema oznacza wygranie czterech prestiżowych turniejów. Są to rozgrywany w kwietniu Masters, w czerwcu US Open, w lipcu The Open Championship (także pod nazwą British Open) oraz sierpniowy PGA Championship. W latach 30. XX wieku za cztery turnieje potrzebne do skompletowania Wielkiego Szlema uważano US Open, British Open, US Amateur i British Amateur.

Jeszcze żadnemu zawodnikowi nie udało się osiągnąć nowego klasycznego golfowego Wielkiego Szlema jednakże w 1930 Bobby Jones zdobył starego wielkiego szlema wygrywając US Open Golf, British Open, US Amateur i British Amateur będąc jak dotąd jedynym w historii który zdobył go w starej wersji. W latach 2000-2001 Amerykanin Tiger Woods wygrał po kolei cztery turnieje, ale nie w jednym roku kalendarzowym. Ze względu na trudność osiągnięcia mówi się więc także o skompletowaniu Wielkiego Szlema w karierze, czyli zwycięstwie we wszystkich wspomnianych czterech turniejach w dowolnych latach; to udało się poza Woodsem czterem graczom - Gene Sarazenowi, Benowi Hoganowi, Jackowi Nicklausowi i Gary'emu Playerowi. "Karierowego" Wielkiego Szlema ma również w dorobku sześć zawodniczek - Pat Bradley, Juli Inkster, Annika Sörenstam, Louise Suggs, Karrie Webb i Mickey Wright.

Rugby union[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Wielki Szlem (rugby union).

W rugby union zdobycie Wielkiego Szlema dla zespołów z półkuli północnej oznacza pokonanie wszystkich przeciwników w jednym sezonie podczas Pucharu Sześciu Narodów, dla drużyn z półkuli południowej natomiast zwycięstwo nad każdą z czterech reprezentacji z Wysp Brytyjskich (Anglią, Irlandią, Szkocją i Walią) podczas jednego tournée po Europie.

Curling[edytuj | edytuj kod]

Skoki narciarskie[edytuj | edytuj kod]

W skokach narciarskich pod hasłem „Wielki Szlem” kryją się trzy znaczenia:

− po pierwsze, mówi się tak ogólnie o Turnieju Czterech Skoczni[1];
− po drugie, jest nim zwycięstwo we wszystkich czterech konkursach podczas jednej edycji TCS[2]. Udało się to dwóm zawodnikom, pierwszym był Sven Hannawald podczas 50. Turnieju w sezonie 2001/2002, a drugim Kamil Stoch podczas 66. Turnieju w sezonie 2017/2018;
− po trzecie, to określenie sukcesu zawodnika, jakim jest triumf w czterech najważniejszych imprezach: igrzyskach olimpijskich, mistrzostwach świata, klasyfikacji generalnej Pucharu Świata i Turnieju Czterech Skoczni[3]. Są opinie, że w skład najważniejszych imprez powinny wchodzić także mistrzostwa świata w lotach, jako piąta część Wielkiego Szlema[4][5]. Jak dotąd jedynie Fin Matti Nykänen zgromadził wszystkie pięć najważniejszych w skokach trofeów. Blisko tego osiągnięcia byli Jens Weißflog, Espen Bredesen i Kamil Stoch, którzy triumfowali w ZIO, , i TCS, a w MŚwL sięgnęli po srebrne medale[a]. Po cztery triumfy mieli także: Thomas Morgenstern (ZIO, MŚ, PŚ, TCS, brąz w MŚwL), Kazuyoshi Funaki (ZIO, MŚ, TCS, MŚwL, 2. miejsce w PŚ), Simon Ammann (ZIO, MŚ, PŚ, MŚwL, 2. miejsce w TCS) i Gregor Schlierenzauer (MŚ, PŚ, TCS, MŚwL, brąz w ZIO)[6].

Inne[edytuj | edytuj kod]

Mianem Wielkiego Szlema określa się ponadto m.in.:

Inne znaczenia[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. − ZIO − złoty medal w konkursie indywidualnym podczas zimowych igrzysk olimpijskich;
    − MŚ − złoty medal w konkursie indywidualnym podczas mistrzostw świata w narciarstwie klasycznym;
    − PŚ − zwycięstwo w klasyfikacji generalnej Pucharu Świata;
    − TCS − zwycięstwo w klasyfikacji generalnej Turnieju Czterech Skoczni;
    − MŚwL − złoty medal w konkursie indywidualnym podczas mistrzostw świata w lotach narciarskich.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Adrian Dworakowski: Moje trzy grosze czyli jeszcze o Turnieju Czterech Skoczni. skijumping.pl, 2011-12-29. [dostęp 2018-01-19].
  2. Michał Skiba: Turniej Czterech Skoczni, czyli Stoch, Freitag i cała reszta. polskatimes.pl, 2017-12-29. [dostęp 2018-01-19].
  3. Bartłomiej Kubiak: To jest mistrz! Kamil Stoch piątym skoczkiem na świecie z Wielkim Szlemem. sport.pl, 2017-01-07. [dostęp 2018-01-19].
  4. Michał Chmielewski: Simon Ammann i jego klątwa. Ostatnia szansa w Turnieju Czterech Skoczni?. przegladsportowy.pl, 2017-12-21. [dostęp 2018-01-19].
  5. Maciej Woźniak: Wielki Szlem w skokach narciarskich?. skokinarciarskie.pl, 2014-01-08. [dostęp 2018-01-19].
  6. Marcin Hetnał: Złote krążki czy kryształowe puchary, czyli co jest w skokach najważniejsze. skijumping.pl, 2018-02-10. [dostęp 2018-02-11].