Australian Open

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Australian Open
Australian Open
Margaret Court Arena (w tle Rod Laver Arena) – główne korty Australian Open
Miejsce  Australia
Melbourne
Obiekt Melbourne Park
Nawierzchnia Plexicushion Prestige (Twarda)
Pierwsza edycja 1905
ATP World Tour
Kategoria turniej wielkoszlemowy
Drabinka 128S/128Q/64D
Dyrektor Craig Tiley
WTA Tour
Kategoria turniej wielkoszlemowy
Drabinka 128S/96Q/64D
Aktualni mistrzowie
Gra pojedyncza mężczyzn
Szwajcaria Stanislas Wawrinka
Gra podwójna mężczyzn
Polska Łukasz Kubot
Szwecja Robert Lindstedt
Gra pojedyncza kobiet
Chińska Republika Ludowa Li Na
Gra podwójna kobiet
Włochy Sara Errani
Włochy Roberta Vinci
Gra mieszana
Francja Kristina Mladenovic
Kanada Daniel Nestor
Strona internetowa
Wielki Szlem

Australian Open (wym. [ɔːsˈtɹeɪ̯liən ˈəʊ̯pən]; do 1926 Australasian Championships, do 1968 Australian Championships), Wielki Szlem Azji i Pacyfiku – międzynarodowe tenisowe mistrzostwa Australii, pierwszy z czterech turniejów zaliczanych do Wielkiego Szlema, rozgrywane od 1905 roku. Odbywają się corocznie w drugiej połowie stycznia na kortach Melbourne Park w Melbourne.

Od pierwszej edycji aż do 1987 roku turniej odbywał się na kortach trawiastych, w 1988 dokonano zmiany nawierzchni na korty twarde. Mats Wilander to jedyny tenisista, który zwyciężył w turniejach na obu nawierzchniach.

Podobnie jak podczas pozostałych turniejów Wielkiego Szlema, rozgrywane są turnieje singlowe i deblowe kobiet i mężczyzn, turniej miksta, turnieje zawodników na wózkach oraz zawody juniorskie i turnieje z udziałem dawnych czempionów.

Dwa główne korty podczas AO to Rod Laver Arena i Hisense Arena. Posiadają one rozsuwane dachy, które zamykane są w wypadku wystąpienia opadów deszczu lub ekstremalnych upałów. AO i Wimbledon to jedyne turnieje wielkoszlemowe, podczas których możliwa jest gra pod zasuniętym dachem. Trzeci pod względem znaczenia kort to Margaret Court Arena.

Rozgrywane w środku australijskiego lata, Australian Open znane jest z niezwykle gorących i dusznych dni. Gdy temperatura oraz wilgotność osiągają niebezpieczne dla graczy poziomy, wprowadza się w życie specjalnie przygotowaną na takie warunki politykę, która umożliwia sędziom tymczasowe przerwanie pojedynków i wznowienie ich, gdy warunki się poprawią.

Tenisowe Mistrzostwa Australii w 2009 roku osiągnęły największą jednodniową frekwencję w historii Wielkiego Szlema przyciągając 66 018 widzów. Turniej przynosi australijskiej gospodarce zysk w wysokości 38 milionów dolarów australijskich[1].

W 2008 roku nawierzchnię Rebound Ace, na której rozgrywano mecze od 1988, zastąpiono nową, akrylową o nazwie Plexicushion Prestige. Według standardów ITF, nowa nawierzchnia należy do kategorii o średniej szybkości[2]. Zmianie tej towarzyszyły równoczesne zmiany nawierzchni turniejów poprzedzających Australian Open.

W 2014 roku w grze pojedynczej mężczyzn Stanislas Wawrinka pokonał 6:3, 6:2, 3:6, 6:3 Rafaela Nadala. W grze pojedynczej kobiet Li Na triumfowała nad Dominiką Cibulkovą wynikiem 7:6(3), 6:0. W deblu mężczyzn Łukasz Kubot i Robert Lindstedt pokonali Erica Butoraca Ravena Klaasena 6:3, 6:3. W grze podwójnej kobiet zwyciężyły Sara Errani i Roberta Vinci, które w finale pokonały Jekatierinę Makarową i Jelenę Wiesninę 6:4, 3:6, 7:5. W grze mieszanej Kristina Mladenovic wraz z Danielem Nestorem pokonali w meczu o mistrzostwo Sanię Mirzę i Horię Tecău wynikiem 6:3, 6:2.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Australian Open jest organizowane przez Tennis Australia, dawniej Australijski Związek Tenisa na Trawie (LTAA). Pierwsza edycja została rozegrana w 1905 w Warehouseman’s Cricket Ground przy St Kilda Road w Melbourne w 1905 roku. Obecnie to miejsce znane jest pod nazwą Albert Reserve Tennis Centre.

Początkowo turniej rozgrywano pod nazwą Mistrzostw Australazji (The Australasian Championships), w 1927 został przemianowany na Mistrzostwa Australii (The Australian Championships), a od 1969 odbywa się pod nazwą Australian Open[3]. Od 1905 roku turniej rozgrywano w siedmiu miastach: australijskich Melbourne (53 razy), Sydney (17), Adelaide (14), Brisbane (8), Perth (3) oraz nowozelandzkich Christchurch (w 1906) i Hastings (w 1912)[3]. W 1972 podjęto decyzję o rozgrywaniu AO w tym mieście każdego kolejnego roku, co spowodowało przyznanie organizacji Kooyong Lawn Tennis Club mającemu siedzibę w Melbourne, ponieważ właśnie to miasto przyciągało najwięcej sponsorów.

Melbourne Park (dawniej Flinders Park) został skonstruowany na edycję w 1988, aby zaspokoić wymagania dynamicznie rozwijającego się turnieju, które przerosły pojemność stadionu Kooyong. Przenosiny do Melbourne okazały się natychmiastowym sukcesem z 90 procentowym wzrostem liczby widzów w 1988 (266 436) w porównaniu do ostatniej edycji w Kooyong (w 1987 r. pojawiło się 140 000 kibiców).

Rod Laver Arena–kort centralny Australian Open

Ze względu na geograficzną odległość Antypodów przez pierwsze lata w turnieju brali udział niemal wyłącznie Australijczycy i Nowozelandczycy. W latach 20. XX w. podróż statkiem z Europy do Australii zajmowała ok. 45 dni. Pierwszymi tenisistami, którzy przylecieli samolotem do Australii byli reprezentanci USA w Pucharze Davisa w listopadzie 1946. Nawet rodzimi tenisiści mieli problemy z dotarciem na miejsce rozgrywek, np. gdy turniej odbywał się w Perth, nie startował w nim nikt ze stanów Nowa Południowa Walia i Wiktoria, ponieważ zawodnicy nie byli w stanie przebyć odległości 3 tysięcy kilometrów dzielącej wschodnie i zachodnie wybrzeża Australii. W rozegranej w 1906 w Christchurch drugiej edycji turnieju wzięło udział zaledwie 10 tenisistów, w tym tylko dwóch Australijczyków[4].

Pierwsze turnieje mistrzostw Australazji cierpiały na rywalizacji z innymi turniejami rozgrywanymi na Antypodach, ponieważ zarówno australijska, jak i nowozelandzka federacja tenisowa już przed 1905 organizowały własne mistrzostwa, z których najbardziej znane były odbywające się od 1880 Mistrzostwa Stanu Wiktorii (Championship of the Colony of Victoria), w następnych latach przemianowane na Mistrzostwa Wiktorii (Championship of Victoria)[5]. W tamtych czasach dwaj najlepsi tenisiści, Australijczyk Norman Brookes (którego nazwisko nosi obecne trofeum dla najlepszego singlisty), oraz Nowozelandczyk Anthony Wilding prawie nie brali udziału w AO. Brookes wystartował i wygrał tylko raz (w 1911), natomiast Wilding zwyciężył w obu swoich startach (w 1906 i 1909). Nawet gdy mistrzostwa rozgrywano w nowozelandzkim Hastings, Wilding zdecydował się nie startować w ojczyźnie. Takie sytuacje były typowe dla wielu tenisistów tamtej epoki. W tenisowych Mistrzostwach Australazji/Australii nigdy nie wzięli udział m.in.: bracia Doherty, bracia Renshaw, William Larned, Maurice McLoughlin, Beals Wright, Bill Johnston, Bill Tilden, René Lacoste, Henri Cochet, Bobby Riggs, Jack Kramer, Ted Schroeder, Pancho Gonzales, Budge Patty, Manuel Santana czy Jan Kodes, podczas gdy Ellsworth Vines, Jaroslav Drobny, Manuel Orantes, Ilie Năstase, Björn Borg wystartowali tylko raz.

Począwszy od 1969, gdy zawody po raz pierwszy rozegrano na Milton Courts w Brisbane, turniej był otwarty dla wszystkich zawodników, włącznie z zawodowcami, którzy nie byli dopuszczani do udziału w turniejach normalnego cyklu[6]. Mimo tego, z wyjątkiem 1969 i 1971, w turnieju nie startowało wielu czołowych zawodników. Spowodowane to było niedogodnym położeniem Australii, niewygodnym terminem (okolice Bożego Narodzenia i Nowego Roku) oraz niskią pulą nagród–w 1970 Narodowa Liga Tenisa (National Tennis League, NTL), do której należeli Rod Laver, Ken Rosewall, Andrés Gimeno, Pancho Gonzales, Roy Emerson oraz Fred Stolle, zabroniła swoim zawodnikom startu w imprezie ze względu na niską pulę nagród, przez co turniej wygrał Arthur Ashe[7].

W 1983 w turnieju zdecydowali się wziąć udział Ivan Lendl, Mats Wilander i John McEnroe. W finale Wilander pokonał Lendla 6:1, 6:4, 6:4[8]. Od zakończenia AO 1983 ITF naciskało na LTAA aby dokonało zmiany lokalizacji turnieju, ponieważ stadion Kooyong nie nadawał się już do organizacji tak wielkiego wydarzenia. Od 1988 turniej rozgrywano na Flinders Park (przemianowane później na Melbourne Park) na nawierzchnii twardej Rebound Ace[9].

Zanim Melbourne Park stał się stałym miejscem rozgrywania Australian Open, doszło do wielu zmian terminu rozgrywania turnieju, np. edycja z 1919 roku odbyła się w styczniu 1920 (edycję z 1920 rozegrano w marcu tego samego roku). Gdy w 1923 roku turniej organizowało Brisbane, odbywał się on w sierpniu, kiedy w Australii nie było duszno i wilgotno. Po tym jak pierwszy turniej z 1977 zorganizowano na przełomie 1976 i 1977, organizatorzy zdecydowali się przenieść datę rozgrywek o kilka dni wcześniej. W ten sposób drugą edycję z 1977 rozegrano w grudniu (finał odbył się 31 grudnia), jednak te zmiany uzyskały aprobaty zawodników. W latach 1982–1985 turniej rozgrywano w połowie grudnia, wkrótce potem podjęto decyzję o powrocie do terminu styczniowego (z tego względu nie odbyła się edycja z 1986). Od 1987 data rozgrywania Australian Open nie uległa zmianom. Z drugiej strony w ostatnich latach wielu czołowych tenisistów, takich jak Roger Federer czy Rafael Nadal, jasno opowiada się za zmianą daty rozgrywek podkreślając, że turniej rozgrywany jest zbyt wcześnie po Świętach i Nowym Roku i nie pozwala im to na osiągnięcie optymalnej formy, oraz wyraziło nadzieję, że organizatorzy dokonają zmiany terminu na luty[10].

W 2008 roku na głównych kortach Melbourne Park zainstalowany został system Hawk-Eye (challenge), umożliwiający komputerowe sprawdzenie toru lotu piłki i miejsca trafienia w kort[11].

Również w 2008 roku zaproponowano kolejną zmianę miejsca rozgrywek. Władze stanu Nowa Południowa Walia jasno wyraziły chęć przejęcia turnieju, po wygaśnięciu licencji Melbourne w 2016 roku. Nowa, proponowana lokalizacja to Glebe Island w Sydney. W odpowiedzi, prezes Rady Stanu Wiktoria, Wayne Kayler-Thomson stwierdził, że turniej powinien pozostać w Melbourne oraz oskarżył władze Nowej Południowej Walii o brak oryginalnych pomysłów dla miasta i podkradanie cudzych[1]. Wkrótce po złożeniu tej propozycji, ogłoszono plan przebudowy Melbourne Park, który ma pochłonąć setki milionów dolarów. Przebudowa ma objąć zwiększenie liczby miejsc na największych kortach, montaż dachu nad Margaret Court Arena, rozbudowę pomieszczeń dla zawodników, budowę nowej siedziby dla Tennis Australia, oraz częściowo zakryty „rynek”, na którym planuje się zainstalowanie wielkich telewizorów umożliwiających oglądanie rozgrywanych aktualnie pojedynków[12].

Widownia w ostatnich latach[edytuj | edytuj kod]

Trofea i pula nagród[edytuj | edytuj kod]

Nazwiska zdobywców tytułów zostają na stałe wygrawerowane na pucharach za zwycięstwo w turnieju.

  • Zwyciężczyni turnieju singlistek otrzymuje Puchar Daphne Akhurst (Daphne Akhurst Memorial Cup).
  • Zwycięzca turnieju singlistów zostaje nagrodzony Pucharem Normana Brookesa (Norman Brookes Challenge Cup).

W 2014 roku premie pieniężne w turniejach mężczyzn i kobiet były takie same i wynosiły[17]:

Etap gra pojedyncza (A$) gra podwójna (A$) gra mieszana (A$)
Zwycięstwo 2 650 000 520 000 135 500
Finał 1 325 000 260 000 67 750
Półfinał 540 000 130 000 33 900
Ćwierćfinał 270 000 65 000 15 500
1/8 finału 135 000 36 000 7 800
1/16 finału 75 000 21 000 3 800
1/32 finału 50 000 13 500
1/64 finału 30 000

Mistrzowie[edytuj | edytuj kod]

Wiktoryja Azaranka – triumfatorka turnieju singlowego kobiet w 2013 roku
Novak Đoković – zdobywca tytułu singlowego w 2013 roku

Obrońcy tytułów[edytuj | edytuj kod]

Konkurencja Mistrzowie 2014
gra pojedyncza mężczyzn Szwajcaria Stanislas Wawrinka
gra pojedyncza kobiet Chińska Republika Ludowa Li Na
gra podwójna mężczyzn Polska Łukasz Kubot
Szwecja Robert Lindstedt
gra podwójna kobiet Włochy Sara Errani
Włochy Roberta Vinci
gra mieszana Francja Kristina Mladenovic
Kanada Daniel Nestor
gra pojedyncza chłopców Niemcy Alexander Zverev
gra pojedyncza dziewcząt Rosja Jelizawieta Kuliczkowa
gra podwójna chłopców Austria Lucas Miedler
Australia Bradley Mousley
gra podwójna dziewcząt Ukraina Anhelina Kalinina
Rosja Jelizawieta Kuliczkowa
gra pojedyncza mężczyzn na wózkach Japonia Shingo Kunieda
gra pojedyncza kobiet na wózkach Niemcy Sabine Ellerbrock
gra pojedyncza na quadach Stany Zjednoczone David Wagner
gra podwójna mężczyzn na wózkach Francja Stéphane Houdet
Japonia Shingo Kunieda
gra podwójna kobiet na wózkach Japonia Yui Kamiji
Wielka Brytania Jordanne Whiley
gra podwójna na quadach Wielka Brytania Andrew Lapthorne
Stany Zjednoczone David Wagner
turniej legend mężczyzn Australia Todd Woodbridge
Australia Mark Woodforde
turniej legend kobiet Australia Nicole Bradtke
 Australia Rennae Stubbs

Rekordy[edytuj | edytuj kod]

W przeciwieństwie do pozostałych turniejów Wielkiego Szlema pierwszą edycję Australian Open w formie open rozegrano w 1969, a nie 1968 roku. Źródła dla tych danych[18]

Rekord Era Open* Zawodnicy Ilość Lata
Mężczyźni (od 1905)
Najwięcej tytułów
w grze pojedynczej
W historii: Australia Roy Emerson 6 1961, 1963–1967
Przed 1969: Australia Roy Emerson 6 1961, 1963–1967
Po 1968: Stany Zjednoczone Andre Agassi
Szwajcaria Roger Federer
Serbia Novak Đoković
4
4
4
1995, 2000–2001, 2003
2004, 2006–2007, 2010
2008, 2011–2013
Najwięcej tytułów
z rzędu
w grze pojedynczej
W historii: Australia Roy Emerson 5 1963–1967
Przed 1969: Australia Roy Emerson 5 1963–1967
Po 1968: Serbia Novak Đoković 3 2011–2013
Najwięcej tytułów
w grze podwójnej
W historii: Australia Adrian Quist 10 1936–1940[19], 1946–1950
Przed 1969: Australia Adrian Quist 10 1936–1940[19], 1946–1950
Po 1968: Stany Zjednoczone Bob Bryan
Stany Zjednoczone Mike Bryan
6 2006–2007, 2009–2011, 2013
Najwięcej tytułów
z rzędu
w grze podwójnej
W historii: Australia Adrian Quist 10 1936–1950[19]
Przed 1969: Australia Adrian Quist 10 1936–1950[19]
Po 1968: Stany Zjednoczone Bob Bryan
Stany Zjednoczone Mike Bryan
2 2009–2011
Najwięcej tytułów
w grze mieszanej
W historii: Australia Harry Hopman
Australia Colin Long
4 1930, 1936–1937, 1939
1940, 1946–1948
Przed 1969: Australia Harry Hopman
Australia Colin Long
4 1930, 1936–1937, 1939
1940, 1946–1948
Po 1968: Stany Zjednoczone Jim Pugh 3 1988–1990
Najwięcej tytułów łącznie
(gra pojedyncza,
gra podwójna,
gra mieszana)
W historii: Australia Adrian Quist 13 1936–1950 (3 singlowe, 10 deblowych)
Przed 1969: Australia Adrian Quist 13 1936–1950 (3 singlowe, 10 deblowych)
Po 1968: Stany Zjednoczone Bob Bryan
Stany Zjednoczone Mike Bryan
6 2006–2013 (6 deblowych)
2006–2013 (6 deblowych)
Kobiety od 1922
Najwięcej tytułów
w grze pojedynczej
W historii: Australia Margaret Court 11 1960–1966, 1969–1971, 1973
Przed 1969: Australia Margaret Court 7 1960–1966
Po 1968: Stany Zjednoczone Serena Williams 5 2003, 2005, 2007, 2009, 2010
Najwięcej tytułów
z rzędu
w grze pojedynczej
W historii: Australia Margaret Court 7 1960–1966
Przed 1969: Australia Margaret Court 7 1960–1966
Po 1968: Australia Margaret Court
Australia Evonne Goolagong Cawley
Niemcy Steffi Graf
Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii/Federalna Republika Jugosławii/Stany Zjednoczone Monica Seles
Szwajcaria Martina Hingis
3 1969–1971
1974–1976
1988–1990
1991–1993
1997–1999
Najwięcej tytułów
w grze podwójnej
W historii: Australia Thelma Coyne Long 12 1936–1940, 1947–1949, 1951–1952, 1956, 1958
Przed 1969: Australia Thelma Coyne Long 12 1936–1940, 1947–1949, 1951–1952, 1956, 1958
Po 1968: Czechosłowacja/Stany Zjednoczone Martina Navrátilová 8 1980, 1982–1989
Najwięcej tytułów
z rzędu
w grze podwójnej
W historii: Czechosłowacja/Stany Zjednoczone Martina Navrátilová
Stany Zjednoczone Pam Shriver
7 1982–1989
1982–1989
Przed 1969: Australia Thelma Coyne Long
Australia Nancye Wynne Bolton
5 1936–1940
1936–1940
Po 1968: Czechosłowacja/Stany Zjednoczone Martina Navrátilová
Stany Zjednoczone Pam Shriver
7 1982–1989
1982–1989
Najwięcej tytułów
w grze mieszanej
W historii: Australia Daphne Akhurst Cozens
Australia Nell Hall Hopman
Australia Nancye Wynne Bolton
Australia Thelma Coyne Long
4 1924–1925, 1928–1929
1930, 1936–1937, 1939
1940–1948
1951–1952, 1954–1955
Przed 1969: Australia Daphne Akhurst Cozens
Australia Nell Hall Hopman
Australia Nancye Wynne Bolton
Australia Thelma Coyne Long
4 1924–1925, 1928–1929
1930, 1936–1937, 1939
1940–1948
1951–1952, 1954–1955
Po 1968: Czechosłowacja Jana Novotná
Łotwa Łarysa Sawczenko-Neiland
2 1988–1989
1994–1996
Najwięcej tytułów łącznie
(gra pojedyncza,
gra podwójna,
gra mieszana)
W historii: Australia Margaret Court 21 1960–1973 (11 singowych, 8 deblowych, 2 mikstowe)
Przed 1969: Australia Nancye Wynne Bolton 20 1936–1952 (6 singlowych, 10 deblowych, 4 mikstowe)
Po 1968: Czechosłowacja/Stany Zjednoczone Martina Navrátilová 12 1980–2003 (3 singlowe, 8 deblowych, 1 mikstowy)
Obie płcie
Najmłodsi zwycięzcy Singel mężczyzn: Australia Ken Rosewall 18 lat i 2 miesiące (1953)
Debel mężczyzn: Australia Lew Hoad 18 lat i 2 miesiące (1953)
Singel kobiet: Szwajcaria Martina Hingis 16 lat i 3 miesiące (1997)
Debel kobiet: Chorwacja Mirjana Lučić 15 lat i 10 miesięcy (1998)
Mikst: Stany Zjednoczone Venus Williams 17 lat i 7 miesięcy (1998)
Najstarsi zwycięzcy Singiel mężczyzn: Australia Ken Rosewall 37 lat i 2 miesiące (1972)
Debel mężczyzn: Australia Norman Brookes 46 lat i 2 miesiące (1924)
Singiel kobiet: Australia Thelma Coyne Long 35 lat i 8 miesięcy (1954)
Debel kobiet: Australia Thelma Coyne Long 37 lat i 7 miesięcy (1956)
Mikst (mężczyźni): Australia Horace Rice 52 lata (1923)
Mikst (kobiety): Stany Zjednoczone Martina Navrátilová 46 lata i 3 miesiące (2003)

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Sydney plans Australian Open bid. BBC News, 2008-10-11. [dostęp 2008-10-11].
  2. Klasyfikacja nawierzchni wg Międzynarodowej Federacji Tenisa.
  3. 3,0 3,1 Tristan Foenander: History of the Australian Open – the Grand Slam of Asia/Pacific. Australian Open. [dostęp 2008-01-22].
  4. Anthony Frederick Wilding „Tony”. Międzynarodowa Federacja Tenisowa. [dostęp 2008-02-01].
  5. About Us. Tennis Victoria. [dostęp 2012-01-29].
  6. Milton Tennis Centre. Australian Stadiums. [dostęp 2008-01-25].
  7. Nikki Tugwell: Hewitt chases amazing slam win. W: The Daily Telegraph [on-line]. news.com.au, 2008-01-14. [dostęp 2008-01-25].
  8. Alan Trengove: Australian Open 1983. wilandertribute.com. [dostęp 2008-02-19].
  9. Rebound Ace under review. W: The Daily Telegraph [on-line]. news.com.au, 2007-01-29. [dostęp 2008-02-19].
  10. Rafael Nadal keen to call time on early slam. Herald Sun, 2009-01-17. [dostęp 2009-09-18].
  11. Australian Open to have extra line call challenge. ABC News, 2007-11-13. [dostęp 2009-09-15].
  12. Brumby Government announces Melbourne Park redevelopment. Herald Sun, 2009-01-26. [dostęp 2009-04-22].
  13. Closing Notes: Australian Open 2011 (ang.). W: Grand Slams [on-line]. thesportscampus.com, 2011-01-30. [dostęp 2012-01-29].
  14. ATP Staff: Federer Wins Fourth Australian Open, 16th Major Singles Title (ang.). W: Australian Open [on-line]. atpworldtour.com, 2010-01-31. [dostęp 2012-01-29].
  15. AO 2007: The Final Word. Tennis Australia, 2007-01-29. [dostęp 2008-01-25].
  16. Safin credits Lundgren for resurgence. W: Sports Illustrated [on-line]. CNN, 2005-01-30. [dostęp 2008-01-25].
  17. Pula nagród.
  18. Australian History and Records. TennisTours.com. [dostęp 2009-01-17].
  19. 19,0 19,1 19,2 19,3 W latach 1941–1945 nie rozegrano żadnej edycji Mistrzostw Australii z powodu II wojny światowej.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]