Winowno (województwo śląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Winowno
wieś
Ilustracja
Kościół zesłania Ducha św. w Winownie
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat myszkowski
Gmina Koziegłowy
Liczba ludności (2008) 446
Strefa numeracyjna 34
Tablice rejestracyjne SMY
SIMC 0136283
Położenie na mapie gminy Koziegłowy
Mapa lokalizacyjna gminy Koziegłowy
Winowno
Winowno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Winowno
Winowno
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Winowno
Winowno
Położenie na mapie powiatu myszkowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu myszkowskiego
Winowno
Winowno
Ziemia50°32′31″N 19°09′51″E/50,541944 19,164167

Winownowieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie myszkowskim, w gminie Koziegłowy.

Wieś biskupstwa krakowskiego w księstwie siewierskim w końcu XVI wieku[1]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwę miejscowości w zlatynizowanej formie Vinowno wymienia w latach (1470-1480) Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis[2].

Historia Winowna[edytuj | edytuj kod]

Jak podaje polski historyk Jan Długosz w spisanym po łacinie opisie diecezji krakowskiej Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis, wieś należała do kościoła parafialnego w Siewierzu. Z miejscowością wiąże się nazwisko Jana Koziegłowskiego wymienianego przez Długosza jako właściciela miejscowości[2].

Wieś w latach 1595-1988 należała do kościoła parafialnego w Koziegłówkach. W XV w. właścicielem jej był Jan Koziegłowski herbu Lis. Kmiecie mieli w niej 7 łanów ziemi, a sołtys 2 łany[3]. Od wsi dziesięcinę konopną i pieniężną pobierał kościół w Pszczynie („Plosczynie"). W Winownie nie było wtedy jeszcze ani folwarku, ani dworu i karczmy. W akcie sprzedaży Księstwa Siewierskiego z 1443 r., wymieniony jest Krusin („Cruschin") - folwark rycerski. Jednak żadna z późniejszych wizytacji biskupich nie podaje takiej wsi (wieś opustoszała). Prawdopodobnie więc w akcie sprzedaży była mowa o folwarku wsi Winowno. „Liber retaxationum" z 1529 r. podaje, że jeden kmieć z Winowna płacił dziesięcinę pieniężną kościołowi w Koziegłówkach, wartości 12 groszy.

W 1795 po rozbiorach Polski miejscowość znalazła się w zaborze rosyjskim i leżała w Królestwie Polskim. Miejscowość jako wieś i osada leśna leżące w powiecie będzińskim gmina Koziegłowy pod koniec XIX wieku wymienia Słownik geograficzny Królestwa Polskiego. W 1827 we wsi znajdowało się 41 domostw zamieszkanych przez 254 mieszkańców. W 1893 wieś liczyła 977 morg powierzchni, a osada leśna należąca do leśnictwa rządowego Olsztyn miała 15 morg ziemi 1 dom zamieszkiwany przez 6 mieszkańców. W sąsiedztwie znajdowała się również osada karczmarska o powierzchni 6 morg. W 1893 roku miejscowość miała 67 domy, w których mieszkało 585 mieszkańców[3].

W Winownie urodził się w 1880 r. Jan Cesarz, ksiądz (święcenia kapłańskie 29 VI 1903).

Okres międzywojenny[edytuj | edytuj kod]

W okresie międzywojennym proboszcz kilku parafii w Łodzi (św. Wojciecha - 1918-1928, Podwyższenia św. Krzyża - 1928-1930) oraz par. św. Katarzyny w Zgierzu (1930-1936), od 1937 r. proboszcz katedry łódzkiej. Prałat od 1933 roku. Od 5 IX 1939 r. wikariusz generalny diecezji łódzkiej. Aresztowany przez Niemców 6 X 1941 r., podczas dużej akcji represyjnej przeciwko księżom diecezji łódzkiej, osadzony w obozie koncentracyjnym Dachau - nr 28157 - i tam zginął 4 V 1942 roku[4].

Jeden z jego braci - Józef Cesarz, naczelny lekarz 74 pułku piechoty z Lublińca zginął podczas egzekucji 300 polskich jeńców wojennych pod Ciepielowem[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 100.
  2. a b Przeździecki 1864 ↓, s. 193.
  3. a b Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich t. XIII, hasło "Winowno". nakł. Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego, 1881. s. 562. [dostęp 2019–07–07].
  4. a b Stefan Nowak, Pamięci ks. prałata Jana Cesarza, "Niedziela" (edycja łódzka), 2004, nr 17; por. Stefan Nowak, Prałat Jan Cesarz (2004) oraz "Życie Zgierza" z 11 I 1937, art. "Jak miasto pożegnało ks. prałata Cesarza"

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]