Witold Łokuciewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Witold Łokuciewski
Tolo
8 zwycięstw
Ilustracja
pułkownik pilot pułkownik pilot
Data i miejsce urodzenia 2 lutego 1917
Nowoczerkask, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 17 kwietnia 1990
Warszawa, Polska
Przebieg służby
Lata służby 1935-1947 i 1956-1974
Siły zbrojne Roundel of Poland (1921-1993).svg Siły Powietrzne RP
Roundel of the French Air Force before 1945.svg Armée de l'Air
RAF roundel.svg Royal Air Force
Jednostki 112 Eskadra Myśliwska, Dywizjon 303,
Stanowiska dowódca Dywizjonu 303
Główne wojny i bitwy II wojna światowa:
Późniejsza praca attaché wojskowy
Odznaczenia
Odznaka honorowa za Rany i Kontuzje - dwukrotnie ranny
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (od 1941, dwukrotnie) Medal Lotniczy Krzyż Czynu Bojowego Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie Distinguished Flying Cross (Wielka Brytania) Gwiazda 1939–1945 z klamrą „Battle of Britain” (Wielka Brytania) Air Crew Europe Star z klamrą (Wielka Brytania) Defence Medal (Wielka Brytania) War Medal 1939–1945 (Wielka Brytania) Krzyż Wojenny 1939–1945 (Francja) Medal 40-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945 (ZSRR)
Piloci dywizjonu 303. Witold Łokuciewski czwarty z prawej
Kpt. Jan Kazimierz Daszewski i kpt. Witold Łokuciewski przed kasynem w Northolt.
Grób Witolda Łokuciewskiego na Powązkach Wojskowych w Warszawie

Witold Łokuciewski, ps. Tolo (ur. 2 lutego 1917 w Nowoczerkasku w Rosji, zm. 17 kwietnia 1990 w Warszawie) – pułkownik pilot Wojska Polskiego, major (ang. Squadron Leader) Królewskich Sił Powietrznych, as myśliwski II wojny światowej.

Służba w Wojsku Polskim[edytuj | edytuj kod]

Syn Antoniego Łokuciewskiego i Beniaminy z Pobiedzińskich. Jego rodzina przeniosła się do Wilna w 1918 roku. Po ukończeniu liceum im. Jana Śniadeckiego w Oszmianie i zdanej maturze w 1935 rozpoczął służbę wojskową w Szkole Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie. Szkołę ukończył w 1938 (XI promocja, 89 lokata) i został przydzielony do 112 Eskadry Myśliwskiej 1 Pułku Lotniczego w Warszawie. W ramach tej jednostki uczestniczył w obronie Warszawy w 1939 na samolotach P.11. 18 września po agresji ZSRR na Polskę wraz z całą eskadrą ewakuował się do Rumunii.

W czasie kampanii francuskiej od 17 maja 1940 walczył we Francji (II Klucz Kominowy „Op”) na samolotach MS 406. Po radiowym apelu premiera Francji marszałka Philippa Pétaina o zawieszenie broni 18 czerwca klucz zakończył loty i 21 czerwca został ewakuowany do Wielkiej Brytanii (otrzymał numer służbowy P1492). Od 2 sierpnia 1940 był pilotem w dywizjonie 303. 20 listopada 1941 został dowódcą eskadry „A” w dywizjonie.

13 marca 1942 jego samolot został uszkodzony nad okupowaną Francją i po awaryjnym lądowaniu Łokuciewski dostał się do niewoli niemieckiej. Został osadzony przez Niemców w Stalag Luft III w Żaganiu. 15 sierpnia 1943 uczestniczył w ucieczce 26 więźniów z obozu. Po kilku dniach został złapany przez Niemców w Legnicy. Uczestniczył w przygotowaniach do słynnej Wielkiej Ucieczki[1].

Pod koniec wojny w maju 1945 został oswobodzony i powrócił do Anglii. 29 listopada 1945 ponownie został przydzielony do dywizjonu 303. 1 lutego 1946 został dowódcą dywizjonu 303 i pełnił tę funkcję aż do jego rozwiązania w grudniu 1946.

Do Polski powrócił w 1947 i został aresztowany. Po uwolnieniu pracował w Warszawie jako taksówkarz. Dopiero w listopadzie 1956 został przyjęty do lotnictwa wojskowego. W latach 1969–1971 pełnił funkcję attaché wojskowego w Londynie. W roku 1974 przeszedł na emeryturę. Wieloletni członek Rady Naczelnej ZBoWiD. W 1985 powołany w skład Prezydium Rady Naczelnej ZBoWiD. W latach 1988-1990 członek Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa[2].

11 listopada 1988 r. wszedł w skład Honorowego Komitetu Obchodów 70 rocznicy Odzyskania Niepodległości przez Polskę, którego przewodnictwo objął I sekretarz KC PZPR gen. armii Wojciech Jaruzelski. W 1989 kandydował w wyborach do Sejmu. 5 października 1989 roku minister obrony narodowej gen. Florian Siwicki wyróżnił go wpisem do „Honorowej Księgi Czynów Żołnierskich”.

Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

Wizerunek pilota został umieszczony na samolocie myśliwskim MiG-29 nr 83 z 23 Bazy Lotnictwa Taktycznego[3].

Zestrzelenia[edytuj | edytuj kod]

Witold Łokuciewski został sklasyfikowany na liście Bajana, na 20. pozycji. Zostało mu zaliczonych 8 pewnych zestrzeleń oraz 3 ½ prawdopodobnych:

zestrzelenia pewne
  • He 111 - 10 czerwca 1940 (pilotował MS-406)
  • Do 215 - 7 września 1940 (pilotował Hurricane I, RF-U nr P3975)
  • Bf 109 - 11 września 1940 (pilotował Hurricane I, RF-O nr L2099)
  • Do 215 - 11 września 1940 (pilotował Hurricane I, RF-O nr L2099)
  • Bf 109 - 15 września 1940 (pilotował Hurricane I, RF-Z nr P2903)
  • Bf 109 - 20 kwietnia 1941 (pilotował Spitfire IIA, RF-T nr P7546)
  • Bf 109 - 18 czerwca 1941 (pilotował Spitfire IIA, RF-T nr P7546)
  • Bf 109 - 22 czerwca 1941 (pilotował Spitfire IIB, RF-S nr P8333)
zestrzelenia prawdopodobne
  • ½ Ju 87 - 6 września 1939 (ciężko uszkodzony, pilotował P 11c)
  • Do 215 - 7 września 1940 (pilotował Hurricane I, RF-U nr P3975)
  • Bf 109 - 22 czerwca 1941 (pilotował Spitfire IIB, RF-S nr P8333)
  • Bf 109 - 11 lipca 1941 (pilotował Spitfire IIB, RF-S nr P8333)

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

  • Tablica pamiątkowa na budynku II LO im. hetm. J. Zamoyskiego w Lublinie[7]. Liceum mieści się obecnie w kamienicy, w której w latach 1947-1957 pilot mieszkał z rodziną.
  • W 2007 roku powstała książka ze wspomnieniami o Tolu („Tolo muszkieter z Dywizjonu 303 Wspomnienia o Witoldzie Łokuciewskim”) autorstwa Bożeny Gostkowskiej (siostrzenica).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. W różnych źródłach podawane są sprzeczne wersje wydarzeń:
    • Łokuciewski nie uczestniczył w Wielkiej Ucieczce, ponieważ o kolejności uciekania miało zdecydować losowanie, w którym wylosował daleki numer; nie zdążył więc uciec (R. King, str 392).
    • Łokuciewski na dwa tygodnie przed ucieczką (9 marca) został przeniesiony do obozu Stalag Luft IV.
  2. Skład Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa 1988–2011 radaopwim.gov.pl [dostęp 2011-11-06]
  3. Myśliwce z portretami wybitnych pilotów (pol.). polska-zbrojna.pl, 1 marca 2015. [dostęp 2016-01-31].
  4. R. King, str. 392
  5. Krzyże Czynu Bojowego Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie dla kombatantów. „Nowiny”. Nr 252, s. 1, 31 października - 1 listopada 1989. 
  6. Za Wolność i Lud, 1985, nr 21 (1118), str. 5
  7. Pamięci „Tola”. sp.mil.pl, 2013-06-17. [dostęp 2013-06-18].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]