3 Pułk Piechoty Liniowej Królestwa Kongresowego

3 Pułk Piechoty Liniowej
Historia
Państwo	Królestwo Kongresowe
Sformowanie	1815
Dowódcy
Pierwszy	Kazimierze Tański
Organizacja
Podporządkowanie	2 Dywizja Piechoty - I 1831 5 Dywizja Piechoty - IV 1831
Rodzaj wojsk	piechota

Żołnierz 3. Pułku Piechoty w czasie powstania listopadowego w ubiorze letnim

3 Pułk Piechoty Liniowej Królestwa Kongresowego - polski pułk piechoty okresu Królestwa Kongresowego, sformowany w 1815.

W latach 1819-1820 stacjonował w garnizonie Radom. 12 października 1827 nazywany został "Pułkiem Piechoty Liniowej Jego Cesarzewiczowskiej Mości Wielkiego Xięcia Konstantego N^o. 3". Car Mikołaj I Romanow ofiarował bowiem ten pułk swojemu synowi tuż po jego narodzeniu. W momencie wybuchu powstania listopadowego stacjonował w Lublinie. W ciągu wojny pułk otrzymał 26 krzyży złotych i 44 srebrne.

Miejsce dyslokacji w 1830

• sztab - Lublin
• 1 batalion - Lublin
• 2 batalion - Bełżyce
• dwie kompanie wyborcze - Warszawa (koszary Aleksandryjskie)

Dowódcy

• Kazimierz Tański
• płk Walenty Andrychiewicz (od roku 1818)
• ppłk Ksawery Dąbrowski (od 18 marca 1831, płk od 25 maja 1831)

Bitwy i potyczki

Pułk brał udział w walkach w czasie powstania listopadowego.

• Warszawa (29 listopada 18300
• Węgrów (13 lutego 1831)
• Zakrzew (15 lutego)
• Dobre (17 lutego)
• Stanisławów (18 lutego)
• Wawer (19 lutego)
• Grochów (25 lutego)
• Uściług (5 marca)
• Dębe Wielkie (1 kwietnia)
• Kałuszyn (2 kwietnia)
• Iganie (10 kwietnia)
• Sienna (17 kwietnia)
• Ciechanów (19 maja)
• Zambrów (22 maja)
• Ostrołęka (26 maja)
• Bronisze (17 sierpnia)
• Międzyrzecz (29 sierpnia)
• Opałe (5 września)
• Janów Ordynacki (8 września)

Uzbrojenie i umundurowanie

Wielki książę Konstanty Mikołajewicz Romanow - patron oraz szef 3 ppl

Uzbrojenie podstawowe piechurów stanowiły karabiny skałkowe. Pierwotnie było to karabiny francuskie wz. 1777 (kaliber 17,5 mm), później zastąpione rosyjskimi z fabryk tulskich wz. 1811 (kaliber 17,78 mm). Poza karabinami piechurzy posiadali bagnety i tasaki (pałasze piechoty). Wyposażenie uzupełniała łopatka saperska, ładownica na 40 naboi oraz pochwa na bagnet. Umundurowanie piechura składało się z granatowej kurtki i spodni - zimą sukiennych granatowych, latem płóciennych białych. Żołnierze pułku mieli naramienniki żółte, numer dywizji (2) czerwony. oraz żółte wyłogi i kołnierz oraz białe pasy (jak cała piechota linowa). Używano wysokich czapek o okrągłych denkach (tzw. kaszkiety) z białymi sznurami (kordonami) oraz pomponami (w kompaniach fizylierskich) lub kitami (w kompaniach grenadierskich). Po reformie w roku 1826 wprowadzono pantalony zapinane na guziki oraz nowe, wyższe kaszkiety bez kordonów. Na kaszkiecie znajdowała się blacha z orłem i numerem pułku. W razie niepogody noszono szare, sukienne płaszcze, długie do kostek, z żółtymi kołnierzami i niebieskimi naramiennikami, zaś na kaszkiet, po zdjęciu kordonów i pomponu (kity) zakładano ceratowy pokrowiec. Od 1828 roku pierwsza kompania posiadała na naramienniku W. X. K. (Wielki Xiążę Konstanty). Utworzone w grudniu 1830 roku 3. i 4. batalion pułku nie miał kaszkietów, lecz okrągłe furażerki bez daszka, z zmniejszonym denkiem w celu łatwiejszego odróżniania ich od rosyjskich.

Chorągiew

Na tle granatowego krzyża kawalerskiego w czerwonym polu, w otoku z wieńca laurowego umieszczony był biały orzeł ze szponami dziobem i koroną złoconą..

Pola między ramionami krzyża – czarne z żółtym, a w rogach płata królewskie inicjały: A I, później M I z koroną, otoczone wieńcami laurowymi.

Bibliografia

• Bronisław Gembarzewski: Wojsko Polskie - Królestwo Polskie 1815-1830. Poznań: Wydaw. Kurpisz, 2003. ISBN 83-88841-48-3. 
• Bronisław Gembarzewski: Rodowody pułków polskich i oddziałów równorzędnych od r. 1717 do r. 1831. Warszawa: 1925. 
• Bronisław Gembarzewski: Żołnierz polski. Ubiór, uzbrojenie i oporządzenie. Tom IV. Od 1815 do 1831 roku. Warszawa: 1966. 
• Jan Wimmer: Historia piechoty polskiej do roku 1864. Warszawa: 1978.