Gubernia radomska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
radomska
Радомская губерния
Herb
Herb guberni radomskiej
Państwo  Imperium Rosyjskie
Siedziba Radom
Powierzchnia 12 124 km²
Populacja (1910)
• liczba ludności

1 117 300[1]
• gęstość 92 os./km²
Szczegółowy podział administracyjny
Plan guberni radomskiej
Liczba powiatów 7
Położenie na mapie Królestwa Polskiego
Położenie na mapie
Portal Portal Rosja
Herb guberni w latach 1845-1866
Gubernia radomska 1844-1866
Gubernia radomska - kolorem jasnozielonym granice z lat 1844-1866, kolorem ciemnozielonym granice po 1866

Gubernia radomska (ros. Радомская губерния) – jednostka administracyjna w Królestwie Polskim istniejąca w latach 1844-1917. Powstała w 1844, w wyniku połączenia guberni sandomierskiej oraz guberni kieleckiej.

Jej stolica mieściła się tak samo jak w czasach guberni sandomierskiej w Radomiu. Gubernia radomska dzieliła się 8 powiatów: kielecki, miechowski, olkuski, opatowski, opoczyński, radomski, sandomierski, stopnicki.

W 1866 z guberni radomskiej wyłączono południowe powiaty, z których na powrót utworzono gubernię kielecką.

Siedziba władz guberni[edytuj | edytuj kod]

Siedzibą Komisji Województwa Sandomierskiego był klasycystyczny budynek wzniesiony w latach 1825-1827 wg projektu Antonia Corazziego - architekta sprowadzonego w 1819 z Toskanii na prośbę rządu Królestwa Polskiego, a konkretnie dzięki staraniom Stanisława Staszica. Spełniał on rolę reprezentacyjnej siedziby władz aż do upadku Królestwa Kongresowego w 1916 roku.

Podział administracyjny do 1866[edytuj | edytuj kod]

Do roku 1866 gubernia liczyła 8 powiatów (ujezdów) i 19 okręgów.

  • powiat kielecki
    • okręg jędrzejowski
    • okręg kielecki
  • powiat miechowski
    • okręg miechowski
    • okręg proszowicki
    • okręg skalbmierski
  • powiat olkuski
    • okręg lelowski
    • okręg pilicki
    • okręg olkuski
  • powiat opatowski
    • okręg opatowski
    • okręg solecki
  • powiat opoczyński
    • okręg konecki
    • okręg opoczyński
    • okręg szydłowiecki
  • powiat radomski
    • okręg kozienicki
    • okręg radomski
  • powiat sandomierski
    • okręg sandomierski
    • okręg staszowski
  • powiat stopnicki
    • okręg stopnicki
    • okręg szydłowski

Na początku XX wieku gubernia liczyła 7 powiatów:

  • iłżecki
  • kozienicki
  • koński
  • opatowski
  • opoczyński
  • radomski
  • sandomierski

Gubernatorzy radomscy[edytuj | edytuj kod]

Lp Imię i nazwisko, okres życia Okres zajmowania urzędu
1 Henryk Deboli 1837-1838
2 Aleksy Aleksandrowicz Bochtiejew 1839-1845
3 Edward Białoskórski h. Awdaniec (1799-1881) 1845-1856
4 gen. baron Leoncjusz Opperman 1856-1862
5 Aleksander Ostrowski 1862-1863
6 Stanisław Piątkowski 1863-1864
7 gen. Henryk Konstanty Fanshawe (1822-1886) 1864-1865
8 gen. Dymitrij Gawriłowicz Anuczin (1833-1900) 1865-1879
9 książę Wasilij Michajłowicz Dołgoruki (1840-po 1894) 1880-1883
10 Arkadij Adriejewicz Tołoczanow (1830-1897) 1883-1888
11 Michaił Aleksandrowicz Majlewskij (1835-?) 1888-1895
12 Iwan Grigorjewicz Podgrodnikow (1840-1910) 1895-1899
13 Jewgenij Pawłowicz Szcirowskij 1899-1905
14 Dymitr Iwanowicz Zasiadko (1860-1927) 1906-1915

Administracja kościelna[edytuj | edytuj kod]

Odpowiednikiem guberni radomskiej w administracji kościelnej była diecezja sandomierska (później jej nazwę zmieniono na sandomiersko-radomska). Ta jednostka przetrwała w nieznacznie zmienionej postaci aż do reformy struktury diecezjalnej w 1992. Obecnie większa część dawnej diecezji sandomierskiej znajduje się w diecezji radomskiej.

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  1. Sebastian Piątkowski, "Radom - zarys dziejów miasta", Radom 2000, ISBN 83-914912-0-X.

Przypisy

  1. Andrzej Gawryszewski: Ludność Polski w XX wieku. Warszawa: Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyckiego PAN, 2005, s. 18. ISBN 8387954667.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]