1815

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

rok 1815 / MDCCCXV XVIII wiek · XIX wiek · XX wiek
1813 « 1814 « 1815 » 1816 » 1817

Spis treści

1 Wydarzenia w Polsce
2 Wydarzenia na świecie
3 Urodzili się
4 Zmarli
5 Święta ruchome

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

11 lutego – powołanie Wielkiego Księstwa Poznańskiego.
3 maja – powstało Wolne Miasto Kraków, zwane potocznie Rzecząpospolitą Krakowską.
13 czerwca – książę Adam Kazimierz Czartoryski przywiózł do Warszawy konstytucję dla Królestwa Polskiego.
20 czerwca – w Warszawie proklamowano powstanie Królestwa Polskiego (tzw. Królestwo Kongresowe).
Lipiec – po uzyskaniu zgody władz, zwłoki księcia Józefa Poniatowskiego zostały przeniesione z kościoła św. Krzyża w Warszawie do Krakowa i uroczyście złożone w katedrze na Wawelu.
24 lipca – założono Towarzystwo Naukowe Krakowskie.
28 lipca – została założona Szkoła Podchorążych w Warszawie.
27 listopada – Królestwu Polskiemu została nadana konstytucja.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

3 stycznia – Austria, Wielka Brytania i Francja zawarły tajny sojusz obronny przeciwko Prusom i Rosji.
8 stycznia – wojna brytyjsko-amerykańska: Amerykanie odnieśli zwycięstwo w bitwie pod Nowym Orleanem.
25 stycznia – ostatni publiczny występ Ludwiga van Beethovena.
3 lutego – w Szwajcarii powstała pierwsza na świecie fabryka serów.
8 lutego – na kongresie wiedeńskim uchwalono deklarację o zniesieniu handlu niewolnikami.
26 lutego – Napoleon Bonaparte opuścił Elbę.
1 marca – Napoleon Bonaparte wylądował w Golfe-Juan na ziemi francuskiej (początek tzw. 100 dni Napoleona).
7 marca – spotkanie na Łące Laffrey – pierwszy sukces Napoleona.
16 marca – Wilhelm I został królem Zjednoczonych Niderlandów.
20 marca – Napoleon Bonaparte jako cesarz Francuzów wkroczył tryumfalnie do Paryża i zajął Pałac Tuileries.
10 kwietnia – erupcja wulkanu Tambora, w wyniku której zginęło ok. 117 tys. ludzi. Jedna z najpotężniejszych z zanotowanych erupcji w czasach nowożytnych, która w 1816 spowodowała rok bez lata i klęskę głodu na półkuli północnej.
2 maja – rozpoczęła się bitwa pod Tolentino w trakcie wojny austriacko-neapolitańskiej.
3 maja – kongres wiedeński: zawarto układ w sprawie utworzenia Królestwa Polskiego.
20 maja – podpisano austriacko-neapolitański Traktat z Casalanzy.
21 maja – została poświęcona katedra w Göteborgu.
8 czerwca – założono Związek Niemiecki.
9 czerwca – podpisano akt końcowy kongresu wiedeńskiego.
16 czerwca – wojny napoleońskie: Napoleon Bonaparte odnosi swoje ostatnie zwycięstwa w bitwie pod Ligny i pod Quatre Bras.
18 czerwca – w bitwie pod Waterloo cesarz Napoleon Bonaparte poniósł ostateczną klęskę.
22 czerwca – powtórna abdykacja Napoleona.
3 lipca – wojska koalicji antyfrancuskiej wkroczyły ponownie do Paryża.
8 lipca – Ludwik XVIII powrócił do Paryża.
9 lipca – Talleyrand został premierem Francji.
24 sierpnia – uchwalono pierwszą konstytucję Holandii.
6 września – Simón Bolívar napisał tzw. List z Jamajki, w którym zaproponował utworzenie federacji lub konfederacji krajów Ameryki Łacińskiej.
26 września – Rosja, Austria i Prusy podpisały sojusz zwany Świętym Przymierzem.
3 października – we Francji spadł pochodzący z Marsa meteoryt Chassigny.
15 października – Napoleon Bonaparte został zesłany na Wyspę Świętej Heleny.
20 listopada – ogłoszono akt wieczystej neutralności Szwajcarii.
29 listopada – porażka powstańców w bitwie pod Sipe-Sipe w trakcie wojny o niepodległość Argentyny.
7 grudnia – marszałek Michel Ney został rozstrzelany w Paryżu.
26 grudnia – w Teatro Valle w Rzymie odbyła się premiera opery Torvaldo i Dorliska Gioacchino Rossiniego
Anglicy zajęli Kraj Przylądkowy w Afryce Południowej.
Powstał Cesarsko-Królewski Instytut Politechniczny w Wiedniu, dzisiaj noszący nazwę Uniwersytetu Technicznego w Wiedniu

[edytuj] Urodzili się

17 stycznia – Łucja Yi Zhenmei, chińska męczennica, święta katolicka (zm. 1862)
21 stycznia – Horace Wells, amerykański stomatolog, pionier anestezjologii (zm. 1848)
22 stycznia – Karl Volkmar Stoy, niemiecki pedagog (zm. 1885)
9 lutego – Raffaele Cadorna, włoski generał, jeden z przywódców procesu jednoczenia Włoch (zm. 1897)
12 lutego – Edward Forbes, brytyjski przyrodnik, jeden z pionierów biogeografii (zm. 1854)
15 lutego – Germain Sommeiller, francuski inżynier, budowniczy pierwszego wielkiego tunelu pod Alpami – tunelu kolejowego Fréjus (zm. 1871)
1 kwietnia – Otto von Bismarck, niemiecki polityk, pierwszy kanclerz zjednoczonego Cesarstwa Niemieckiego (zm. 1898)
9 kwietnia – Alphonse Beau de Rochas, francuski inżynier, projektant silnika czterosuwowego (zm. 1893)
11 maja – Richard Ansdell, angielski malarz wiktoriański specjalizujący się w przedstawieniach zwierząt (zm. 1885)
22 lipca – Robert Eberle, niemiecki malarz (zm. 1860)
26 lipca – Robert Remak, polski i niemiecki lekarz, embriolog, histolog, fizjolog i neurolog (zm. 1865)
16 sierpnia – Jan Bosko, święty, duchowny włoski, założyciel zgromadzenia salezjanów i salezjanek (zm. 1888)
11 października – Maksymilian Jackowski, polski działacz społeczny i gospodarczy w Wielkopolsce (zm. 1905)
15 października – Moritz Brosig, polski kompozytor muzyki organowej i sakralnej (zm. 1887)
28 października – Ľudovít Štúr, słowacki językoznawca, filozof, pisarz (zm. 1856)
2 listopada – George Boole, angielski matematyk i filozof (zm. 1864)
25 grudnia – Temistocle Solera, włoski kompozytor i librecista (zm. 1878)
Piotr Cho Hwa-sŏ, koreański męczennik, święty katolicki (zm. 1866)

[edytuj] Zmarli

10 stycznia – Baltazar Hacquet, austriacki przyrodnik pochodzenia francuskiego, badacz Alp i pionier badań przyrodniczych Karpat (ur. 1739)
27 stycznia – Augustyn Zhao Rong, pierwszy ksiądz pochodzenia chińskiego, męczennik, święty katolicki (ur. 1746)
24 lutego – Robert Fulton, pionier budowy statków parowych (ur. 1765)
12 marca – Józef Zhang Dapeng, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1754)
19 sierpnia – Charles de La Bédoyère – francuski hrabia, generał, bonapartysta (ur. 1786)
14 września – Jan Dufresse, francuski misjonarz, biskup, męczennik, święty katolicki (ur. 1750)
13 października – Joachim Murat, został rozstrzelany, wódz francuski, król Neapolu (ur. 1767)
23 grudnia – Jan Potocki, pisarz i podróżnik (ur. 1761)