24 Pułk Piechoty (II RP)
| 24 Pułk Piechoty | |
 |
|
| Historia | |
| Państwo |  Polska |
| Sformowanie | 1918 |
| Rozformowanie | 1939 |
| Tradycje | |
| Święto | 11 maja[1] |
| Nadanie sztandaru | 1921 |
| Dowódcy | |
| Ostatni | ppłk dypl. Julian Grudziński |
| Działania zbrojne | |
| I wojna światowa, wojna polsko-bolszewicka, kampania wrześniowa | |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | Suwałki; Łuck |
| Podporządkowanie | 27 Dywizji Piechoty |
| Rodzaj wojsk | piechota |
24 Pułk Piechoty (24 pp) – oddział piechoty Wojska Polskiego II RP.
Do 21 września 1921 stacjonował w Suwałkach, a później dyslokowany został do garnizonu Łuck.
W kampanii wrześniowej 1939 walczył w składzie macierzystej 27 Dywizji Piechoty, walczącej w ramach Armii "Pomorze".
Spis treści |
[edytuj] Formowanie
Pułk sformowany został w listopadzie 1918 w rejonie Radomia. Podstawą organizacyjną była Polska Organizacja Wojskowa (Okręg Radomski POW). Z jej szeregów wywodzili się pierwsi żołnierze pułku - ludzie z różnych warstw społecznych i o różnych poglądach politycznych, których łączyła miłość do ojczyzny. Była to na ogół młodzież zupełnie nie wyszkolona wojskowo i nie obeznana z ogniem, dopiero na froncie przechodził swój chrzest bojowy. W miarę napływów ochotników oddziały stopniowo odchodziły na front. Pierwszy batalion po zaledwie miesięcznym przeszkoleniu 28 grudnia wyruszył na ukraiński front do Małopolski Wschodniej, drugi batalion w kilka dni potem wyjechał pod Lwów.
Trzeci batalion formował się w Radomiu, stąd jedna kompania odeszła wkrótce na front cieszyński. Walczyła pod Skoczowem, Wilamowicami i Mirwą. Po zawarciu rozejmu z Czechami kompania powróciła do Radomia i w składzie trzeciego batalionu odeszła na front, gdzie połączyła się z resztą pułku.
W licznych bojach pułk stracił przeszło 400 oficerów i szeregowych poległych i zmarłych z ran oraz około 1000 rannych. 25 oficerów i szeregowych, w uznaniu zasług i wykazanego na polach bitew męstwa, odznaczonych zostało Krzyżami Virtuti Militari, 200 żołnierzy zaś otrzymało Krzyże Walecznych.
[edytuj] Żołnierze pułku
- płk piech. Władysław Bejnar (4 IV - 1 XI 1919)
- ppłk piech. Jan Władysław Janiszowski (I - 10 IX 1920)
- ppłk piech. Stanisław Kalabiński (10 IX 1920 - 1930)
- ppłk dypl. Julian Grudziński (1939)
- por. piech. Marian Grotowski
- por. rez. piech. Julian Nieć
- por. Wacław Kobyliński
- por. Antoni Brzozowski
- kpt. Józef Bydliński
Obsada personalna w 1919
- dowódca - płk Władysław Bejnar, od 10 IX 1920 – mjr Stanisław Kalabiński
- adiutant – por. Edmund Bukowicz
I batalion
- dowódca - kpt. Wacław Prawdzik, kpt. Stanisław Zygmunt Widacki, por. Antoni Żółkiewski
- 1 kompania - por. Włodzimierz Fiala, por. Kosiński
- 2 kompania - por. Tadeusz Kaliszczak († 14 I 1919)
- 3 kompania - por. Alfons Sokół († 6 I 1919), por. Kazimierz Kreiter, ppor. Stanisław Majewski
- 4 kompania - por. Gawlik, ppor. Tadeusz Hubel, por. Romański
- kompania karabinów maszynowych - por. Tadeusz Felsztyn
II batalion
- dowódca - ppłk Aleksander Szemiot († 13 I 1919 pod Nowosiółką), kpt. Jan Ogrodnik († 23 XI 1919)
- 5 kompania - kpt. Jan Ogrodnik (3 I 1919 - † 23 XI 1919), por. Karol Kurek
- 6 kompania - por. Popławski, por. Marian Okniński († 21 V 1919)
- 7 kompania - por. Michał Frołowicz
- 8 kompania - por. Włodzimierz Dąbrowski
III batalion
- dowódca - mjr Fryderyk Adasiewicz
- dowódca kompanii - ppor. Kazimierz Przedwojewski
Batalion Zapasowy 24 Pułku Piechoty - ppłk Wacław Kluczyński
kompania karabinów maszynowych - ppor. Wilhelm Ślizowski
kompania techniczna - ppor. Głód
Obsada personalna we wrześniu 1939
Dowództwo
- dowódca – ppłk dypl. Julian Józef Grudziński
- I adiutant – kpt. Maksymilian Rogalski
- II adiutant – kpt. Tadeusz Zbigniew Zbiegień
- oficer informacyjny – ppor. Bogdan Bieńkowski
- oficer łączności – por. Włodzimierz Budrewicz
- kwatermistrz – kpt. Jan Banasiak
- naczelny lekarz – ppor. lek. dr Edward Grzegorz Pełeszak
- dowódca kompanii gospodarczej – ppor. Józef Macichowski
I batalion
- dowódca batalionu – mjr Aleksander Hertlein
- adiutant – ppor. rez. Roman Malinowski
- 1 kompania – kpt. Wacław Dziewulak
- 2 kompania – por. rez. Bolesław Mackiewicz
- 3 kompania – ppor. Zbigniew Władysław Kąsinowski
- 1 kompania karabinów maszynowych -– por. Czesław Głowacki
II batalion
- dowódca batalionu – mjr Jan Wójcicki, później kpt. Jan Banasiak
- adiutant – ppor. rez. Edward Miezian
- 4 kompania – ppor. Marian Woźniak
- 5 kompania – por. rez. Andrzej Antoni Puścian
- 6 kompania – por. Tadeusz Strączek
- 2 kompania karabinów maszynowych – kpt. Wiktor Janczewski
III batalion
- dowódca batalionu – mjr Jan Skulski
- adiutant – ppor. rez. Mieczysław Józef Wysocki
- 7 kompania – por. Stefan Kluch
- 8 kompania – por. Aleksander Sałacki
- 9 kompania – por. Stefan Żytnicki
- 3 kompania karabinów maszynowych – kpt. Józef Owsiak
pododdziały specjalne
- kompania zwiadowców – ppor. Zbigniew Buyko
- kompania przeciwpancerna[2] – ppor. Mieczysław Tabaczek
- pluton artylerii piechoty – por. Julian Gozdal
- pluton pionierów – por. Józef Godlewski
- pluton przeciwgazowy – NN
- pluton łączności – st. sierż. Adamus
Odznaczeni srebrnym krzyżem Orderu „Virtuti Militari” V klasy za wojnę 1918-1920
|
|
|
[edytuj] Symbole pułkowe
Sztandar
17 czerwca 1922 Marszałek Józef Piłsudski wręczył dowódcy pułku sztandar, ufundowany przez społeczeństwo Suwałk[3].
Odznaka
Zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 13, poz. 144 z 24 kwietnia 1930 roku. Odznaka ma kształt krzyża pokrytego białą emalią, z wciętymi ramionami zakończonymi kulkami. Na środku krzyża na okrągłej emaliowanej tarczy w otoku wieńca laurowego widnieje 1. Na ramionach krzyża wpisano nazwy pól bitewnych i rok powstania pułku LWÓW BEREZYNA ŚLĄSK 1918. Pola między ramionami krzyża wypełniają złote płomienie. Oficerska - dwuczęściowa, wykonana w srebrze, emaliowana, na rewersie próba srebra i inicjały grawera WG. Wymiary: 42x42 mm. Wykonanie: Wiktor Gontarczyk - Warszawa[4].
Przypisy
- ↑ Dziennik rozkazów MSWojsk. nr.16 z 19 maja 1927 roku
- ↑ Z relacji por. Aleksandra Sałackiego wynika, że 24 pp w czasie mobilizacji posiadał tylko trzy armaty przeciwpancerne.
- ↑ Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. s. 65.
- ↑ Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945. s. 54.
[edytuj] Bibliografia
- Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1990, ISBN-83-211-1104-1.
- Aleksander Sałacki, Na straconych pozycjach, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1989, ISBN 83-11-07665-0.
- Józef Pałac: ZARYS HISTORJI WOJENNEJ 24-GO PUŁKU PIECHOTY. Warszawa: z polecenia Wojskowego Biura Historycznego, 1930.
- Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siły Zbrojne Na Zachodzie. Pantera Books. ISBN 83-204-3299-5.
|
|||||||||||||||||||||||
