Agawa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Agawa
Agawa amerykańska
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd szparagowce
Rodzina agawowate
Rodzaj agawa
Nazwa systematyczna
Agave L.
Synonimy

Manfreda Salisb., Runyonia Rose

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Kwitnąca Agave attenuata
Kwiatostan Agave sizalana
Agave colorata

Agawa (Agave L.) – rodzaj roślin z rodziny agawowatych. Liczy ponad 100 gatunków, rosnących dziko od południowych części USA do północnych rejonów Ameryki Południowej.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Sukulenty liściowe.
Łodyga
Silnie skrócona.
Liście
Liście są grube i mięsiste oraz pokryte drobnymi, ale ostrymi kolcami.
Kwiaty
Wszystkie gatunki agaw są hapaksantami (kwitną tylko jeden raz w życiu)[2]. Zakwitają w wieku 6–15 lat, ale niektóre gatunki później, nawet w wieku ok. 100 lat. Tworzą wówczas pojedynczy pęd kwiatowy o wysokości do 12 m, z ogromną liczbą (do kilkunastu tysięcy) kwiatostanów. Po przekwitnieniu roślina ginie, ale większość gatunków wytwarza odrosty korzeniowe, które kontynuują rozwój[2].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja i podział według systemu APG II (2003) i APweb (2001...)

Rodzaj należy do rodziny agawowatych Agavaceae Endl. wchodzącej w skład linii rozwojowej obejmującej hiacyntowate Hyacintheaceae, Themidaceae i Aphyllanthaceae. Klad ten wchodzi w skład rzędu szparagowców (Asparagales), stanowiący z kolei jeden z kladów jednoliściennych[1]. W obrębie rodziny Angiosperm Phylogeny Website wyróżnia kilka linii rozwojowych:

agawowate

Anemarrhena





Agave i in.



Hesperocallis





Behnia





Herreria i in.



Anthericum i in.







Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), nadrząd Lilianae Takht., rząd agawowce (Agavales Hutch.), rodzina agawowate (Agavaceae Endl.), podrodzina Agavoideae Herb., plemię Agaveae Dumort., rodzaj agawa (Agave L.)[3].

Gatunki (wybór)

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Rośliny ozdobne. W krajach o cieplejszym klimacie są powszechnie wykorzystywane do nasadzeń krajobrazowych, w dużych ogrodach skalnych i w parkach. W krajach o zimniejszym klimacie, m.in. w Polsce, niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny pokojowe.
  • Wykorzystywana jest do produkcji takich alkoholi jak tequila, mezcal i pulque. Dawniej robiono z niej też papier oraz liny, sznurki.
  • Niektóre gatunki agaw posiadają także zastosowanie lecznicze.
  • Syrop z agawy - środek słodzący
Information icon.svg Osobny artykuł: Syrop z agawy.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-05].
  2. 2,0 2,1 zbiorowe: Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 978-3-8331-1916-3.
  3. James L. Reveal System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999 Systematyka rodzaju Agave według Reveala

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło agawa w Wikisłowniku