Banknoty polskie po denominacji w 1995

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj

Banknoty polskie po denominacji w 1995 – weszły do obiegu w wyniku denominacji złotego. Projektantem obecnie używanych banknotów jest Andrzej Heidrich, autor także serii banknotów Wielcy Polacy. Nominały 10, 20 i 50 zł wprowadzono z dniem 1 stycznia 1995 roku, natomiast 100 i 200 zł z dniem 1 czerwca 1995. Na wszystkich banknotach widnieje data emisji 25 marca 1994 roku.

Jako pierwsze zostały wypuszczone do obiegu banknoty oznaczone serią AA. Początkowo banknoty drukowano w londyńskiej wytwórni De La Rue[1]. Od 1997[2] roku wszystkie nominały produkuje PWPW w Warszawie. Banknoty, które uległy zużyciu lub zniszczeniu są zastępowane dodrukowanymi banknotami z dwuliterowym oznaczeniem serii zaczynającym się od liter Y lub Z.

Spis treści

[edytuj] Banknoty obiegowe

[edytuj] 10 zł

Dane podstawowe

  • Banknot o nominale 10 zł wprowadzony do obrotu 1994 roku. Banknot pozostawiony w kolorystyce ciemnobrązowo-zielonej.
  • Wymiary: 120 × 60 mm
  • Papier: biały

Cechy charakterystyczne

Awers banknotu

  • W centralnej części portret Mieszka I inspirowany ryciną Jana Matejki.
  • W lewym dolnym rogu kwadrat.
  • Numeracja: W układzie poziomym powtórzona dwa razy -w lewej części banknotu w kolorze czarnym i w prawej części w kolorze czerwonym.

Rewers banknotu

  • W centralnej części denar – srebna moneta z okresu panowania Mieszka I.

Zabezpieczenia

  • nitka zabezpieczająca: powtarzający się napis składającym się z oznaczenia „10 ZŁ” oraz jego odbicia lustrzanego
  • mikrodruk na stronie przedniej: powtarzający się pionowy napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” z prawej strony znaku wodnego; powtarzające się litery „RP” w tle liczby „10” w prawej górnej części oraz powtarzający się napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” nad tą częścią.
  • mikrodruk na stronie odwrotnej: powtarzający się napis „NARODOWY BANK POLSKI” powyżej i poniżej denara w półkolach rozdzielony liniami oraz powtarzający się napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” nad dolną częścią z słownym i cyfrowym nominału.
  • widoczne w promieniach UV na stronie przedniej: kwadrat z napisem „10 ZŁ” w lewym górnym rogu i farba metalizowana w rozetach romańskich – w kolorze seledynowym. Numeracja w prawym dolnym rogu w kolorze pomarańczowym
  • widoczne w promieniach UV na stronie odwrotnej: Część szaty graficznej w lewej części banknotu – w kolorze seledynowym
  • uzupełniające się pod światło (recto-verso): rysunek korony w owalu.
  • widoczne pod kątem (efekt kątowy): na stronie przedniej, w prawej dolnej stronie banknotu – liczba „10” widoczna pod odpowiednim kątem, na rewersie w prawej dolnej części – liczba „10” widoczna w zależności od kąta patrzenia
  • farba metalizowana – na stronie przedniej kolor szary w rozetach

[edytuj] 20 zł

Dane podstawowe

  • Banknot o nominale 20 zł wprowadzony do obrotu 1994 roku. Banknot pozostawiony w kolorystyce fioletowo-różowej.
  • Wymiary: 126 × 63 mm
  • Papier: biały

Cechy charakterystyczne

Awers banknotu

  • W centralnej części portret króla Bolesława I Chrobrego inspirowany ryciną Jana Matejki.
  • W lewym dolnym rogu okrąg.
  • Numeracja: W układzie poziomym powtórzona dwa razy -w lewej części banknotu w kolorze czarnym i w prawej części w kolorze czerwonym.

Rewers banknotu

Zabezpieczenia

  • nitka zabezpieczająca: powtarzający się napis składającym się z oznaczenia „20 ZŁ” oraz jego odbicia lustrzanego
  • mikrodruk powtarzający się pionowy napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” z prawej strony znaku wodnego; powtarzające się litery „RP” w w tle liczby „20” w prawej górnej części oraz powtarzający się napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” nad tą częścią
  • mikrodruk na stronie odwrotnej: powtarzający się napis „NARODOWY BANK POLSKI” powyżej i poniżej denara w półkolach rozdzielony liniami oraz powtarzający się napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” nad dolną częścią z słownym i cyfrowym nominału.
  • widoczne w promieniach UV na stronie przedniej: kwadrat z napisem „20 ZŁ” w lewym górnym rogu i farba metalizowana w rozetach romańskich – w kolorze seledynowym. Numeracja w prawym dolnym rogu w kolorze pomarańczowym
  • widoczne w promieniach UV na stronie odwrotnej: fragmenty szaty graficznej w lewej i prawej części banknotu i inicjały „NBP” w prawym dolnym rogu – w kolorze jasno-seledynowym
  • uzupełniające się pod światło (recto-verso): rysunek korony w owalu.
  • widoczne pod kątem (efekt kątowy): na stronie przedniej, w prawej dolnej stronie banknotu – liczba „20” widoczna pod odpowiednim kątem, na rewersie w prawej dolnej części – liczba „20” widoczna w zależności od kąta patrzenia
  • farba metalizowana – na stronie przedniej kolor szary cegieł nad portalem oraz drobnych elementów w środkowej i dolnej części portalu

[edytuj] 50 zł

Dane podstawowe

  • Banknot o nominale 50 zł wprowadzony do obrotu 1994 roku. Banknot pozostawiony w kolorystyce granatowo-niebieskiej.
  • Wymiary: 132 × 66 mm
  • Papier: biały

Cechy charakterystyczne

Awers banknotu

  • W centralnej części portret portret króla Kazimierza III Wielkiego inspirowany ryciną Jana Matejki.
  • W lewym dolnym rogu romb.
  • Numeracja: W układzie poziomym po lewej stronie (czarna czcionka) pionowym po prawej (czerwona czcionka)

Rewers banknotu

  • W centralnej części wizerunek orła z pieczęci majestatycznej Kazimierza II Wielkiego, poniżej insygnia królewskie – jabłko i berło.

Zabezpieczenia

  • znak wodny: portret króla Kazimierza III Wielkiego.
  • nitka zabezpieczająca: powtarzający się napis składającym się z oznaczenia „50 ZŁ” oraz jego odbicia lustrzanego
  • mikrodruk powtarzający się pionowy napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” z prawej strony znaku wodnego; powtarzające się litery „RP” w w tle liczby „50” w prawej górnej części oraz powtarzający się napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” nad tą częścią.
  • mikrodruk na stronie odwrotnej: powtarzający się napis „NARODOWY BANK POLSKI” powyżej i poniżej pieczęci z wizerunkiem orła w półkolach oraz powtarzający się napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” nad dolną częścią z oznaczeniem cyfrowym i słownym nominału.
  • widoczne w promieniach UV na stronie przedniej: kwadrat z napisem „50 ZŁ” w lewym górnym rogu i farba metalizowana w prawym dolnym rogu w wyodrębnionej części. Numeracja w prawym dolnym rogu w kolorze pomarańczowym.
  • widoczne w promieniach UV na stronie odwrotnej: część szaty graficznej w lewej i prawej części banknotu i inicjały „NBP” w prawym dolnym rogu – w kolorze jasno-seledynowym.
  • uzupełniające się pod światło (recto-verso): rysunek korony w owalu.
  • widoczne pod kątem (efekt kątowy): na stronie przedniej, w prawej dolnej stronie banknotu – liczba „50” widoczna pod odpowiednim kątem, na rewersie w prawej dolnej części – liczba „50” widoczna w zależności od kąta patrzenia
  • farba metalizowana – na stronie przedniej kolor szary i jasnoniebieski w wyodrębnionej płaszczyźnie w prawym dolnym rogu.
  • farba zmienna optycznie: na stronie przedniej – ukoronowana litera „K” z prawej strony portretu, zmieniająca kolor w zależności od kąta patrzenia z różowego na szaro-zielony. Niestosowna w niższych nominałach.

[edytuj] 100 zł

Dane podstawowe

  • Banknot o nominale 100 zł wprowadzony do obrotu 1994 roku. Banknot pozostawiony w kolorystyce zielono-oliwkowej (strona przednia) i ciemnozielono-oliwkowej (strona tylna).
  • Wymiary: 138 × 69 mm
  • Papier: biały

Cechy charakterystyczne

Awers banknotu

  • W centralnej części króla Władysława II Jagiełły inspirowany ryciną Jana Matejki.
  • W lewym dolnym rogu równoramienny krzyż.
  • Numeracja: W układzie poziomym po lewej stronie (czarna czcionka) pionowym po prawej (czerwona czcionka)

Rewers banknotu

  • W centralnej części wizerunek orła z herbu Władysława II Jagiełły, poniżej skrzyżowane dwa nagie miecze, hełm i płaszcz Krzyżacki.

Zabezpieczenia

  • znak wodny: portret króla Władysława II Jagiełły.
  • nitka zabezpieczająca: powtarzający się napis składającym się z oznaczenia „100 ZŁ” oraz jego odbicia lustrzanego
  • mikrodruk powtarzający się pionowy napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” z prawej strony znaku wodnego; powtarzające się litery „RP” na wyodrębnionej części w tle liczby „100” w prawej górnej części oraz powtarzający się napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” powyżej oznaczenia.
  • mikrodruk na stronie odwrotnej: powtarzający się napis „NARODOWY BANK POLSKI” powyżej i poniżej pieczęci z wizerunkiem orła w półkolach oraz powtarzający się napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” nad dolną częścią z oznaczeniem cyfrowym i słownym nominału.
  • widoczne w promieniach UV na stronie przedniej: kwadrat z napisem „100 ZŁ” w lewym górnym rogu; farba metalizowana w prawym dolnym rogu w wyodrębnionym polu oraz fragmenty giloszowego tła w prawej i środkowej części banknotu – w kolorze seledynowym. Pionowa numeracja w prawej części banknotu – w kolorze pomarańczowym.
  • widoczne w promieniach UV na stronie odwrotnej: fragmenty wstęg giloszowych, półkoliste napisy w mikrodruku w górnej i dolnej części, dwa symetrycznie położone pola na górze i dole banknotu oraz fragmenty kompozycji linii giloszowych układających się w liczby „100” w lewej i prawej części – w kolorze żółtym
  • uzupełniające się pod światło (recto-verso): rysunek korony w owalu.
  • widoczne pod kątem (efekt kątowy): na stronie przedniej, w prawej dolnej stronie banknotu – liczba „100” widoczna pod odpowiednim kątem, na rewersie w prawej dolnej części – liczba „100” widoczna w zależności od kąta patrzenia
  • farba metalizowana – na stronie przedniej kolor zielony i oliwkowy w wyodrębnionej płaszczyźnie w prawym dolnym rogu
  • farba zmienna optycznie: na stronie przedniej – na stronie przedniej – rozeta z prawej strony portretu poniżej rysunku korony, zmieniająca kolor w zależności od kąta patrzenia z różowego na szaro-zielony

Występuje tylko w tym banknocie:

[edytuj] 200 zł

Dane podstawowe

  • Banknot o nominale 200 zł wprowadzony do obrotu 1994 roku. Banknot pozostawiony w kolorystyce: żółto-oliwkowej (strona przednia), brązowo-oliwkowej (strona tylna).
  • Wymiary: 144 × 72 mm
  • Papier: biały

Cechy charakterystyczne

Awers banknotu

  • W centralnej części portret króla Zygmunta I Starego inspirowany ryciną Jana Matejki.
  • W lewym dolnym rogu równoramienny trójkąt.
  • Numeracja: Dwie duże litery i siedem cyfr numeracji w układzie rosnącym -W układzie poziomym po lewej stronie (czarna czcionka) pionowym po prawej (czerwona czcionka)

Rewers banknotu

  • Wizerunek orła przeplecionego literą „S” w sześcioboku z Kaplicy Zygmuntowskiej katedry na Wawelu.

Zabezpieczenia

  • nitka zabezpieczająca: powtarzający się napis składającym się z oznaczenia „200 ZŁ” oraz jego odbicia lustrzanego
  • mikrodruk powtarzający się pionowy napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” z prawej strony znaku wodnego; powtarzające się litery „RP” na wyodrębnionej części w tle liczby „200” w prawej górnej części oraz powtarzający się napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” powyżej oznaczenia.
  • mikrodruk na stronie odwrotnej: powtarzający się napis „NARODOWY BANK POLSKI” powyżej i poniżej pieczęci z wizerunkiem orła w półkolach oraz powtarzający się napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” nad dolną częścią z oznaczeniem cyfrowym i słownym nominału.
  • widoczne w promieniach UV na stronie przedniej: kwadrat z napisem „200 ZŁ” w lewym górnym rogu; farba metalizowana w prawym dolnym rogu w wyodrębnionym polu oraz fragmenty giloszowego tła w prawej i środkowej części banknotu – w kolorze żółtym. Pionowa numeracja w prawej części banknotu – w kolorze pomarańczowym.
  • widoczne w promieniach UV na stronie odwrotnej: wstęga giloszowa w górnej części, rysunek korony w owalu, fragmenty kompozycji linii giloszowych układających się w liczby „200”, fragment dolnej wyodrębnionej płaszczyzny oraz część inicjału „NBP” – w kolorze żółtym
  • uzupełniające się pod światło (recto-verso): rysunek korony w owalu.
  • widoczne pod kątem (efekt kątowy): na stronie przedniej, w prawej dolnej stronie banknotu – liczba „200” widoczna pod odpowiednim kątem, na rewersie w prawej dolnej części – liczba „200” widoczna w zależności od kąta patrzenia
  • farba metalizowana – na stronie przedniej kolor jasnobrązowy i żółty na wyodrębnionej płaszczyźnie w prawym dolnym rogu.
  • farba zmienna optycznie: na stronie przedniej – na stronie przedniej – rysunek małego wieńca z prawej strony portretu poniżej rysunku korony, zmieniający kolor w zależności od kąta patrzenia z różowego na szaro-zielony

Występuje tylko w tym banknocie:

  • hologram: na stronie przedniej w kształcie renesansowego kartusza, na którym w zależności od kąta patrzenia widoczne są: duży napis „NBP 200” okolony wieńcem oraz powtarzające się małe napisy „NBP 200” – z lewej strony portretu

[edytuj] Zabezpieczenia

Wszystkie nominały:

50, 100, 200 zł ponadto:

  • farba zmienna optycznie.

Tylko 100 zł:

Tylko 200 zł:

[edytuj] Banknoty kolekcjonerskie

Nominał Przód banknotu Tył banknotu Data emisji Wymiary (mm) Nakład Podgląd
(strona NBP)
50 zł Jan Paweł II złożenie hołdu papieżowi przez kardynała Wyszyńskiego 16 października 2006 144 x 72 2.000.000 [1]
10 zł Józef Piłsudski Pomnik Czynu Legionowego w Kielcach 30 października 2008 138 x 69 80.000 [2]
20 zł Juliusz Słowacki fragment autografu wiersza „Uspokojenie” i kolumna Zygmunta 23 września 2009 126 x 63 80.000 [3]
20 zł Fryderyk Chopin pejzaż mazowiecki z wierzbami, fragment zapisu nutowego Etiudy f-moll op. 10 nr 9 22 lutego 2010 138 x 69 120.000 [4]
20 zł Maria Skłodowska-Curie 100. rocznica przyznania Nagrody Nobla Marii Skłodowskiej-Curie 25 listopada 2011 138 x 69 60.000 [5]

[edytuj] 50 zł – Jan Paweł II

Dane podstawowe

[edytuj] Cechy charakterystyczne

Awers banknotu:

Portret Jana Pawła II z krzyżem pasterskim na tle stylizowanego globu ziemskiego. Papież, ubrany w szaty pontyfikalne, wykonuje gest pozdrowienia. W ręku trzyma pastorał, jako symbol władzy papieskiej. W prawym dolnym rogu banknotu umieszczono napisy: "Jan Paweł II" oraz daty pontyfikatu "16 X 1978–2 IV 2005".

Rewers banknotu:

Przedstawia epizod, w trakcie Mszy św. inaugurującej pontyfikat Jana Pawła II i obrazuje szczególny związek papieża ze Stefanem Wyszyńskim. Podczas składania tzw. homagium przez kardynała, Jan Paweł II podniósł się i w pamiętnym geście wyraził swój szacunek dla prymasa Polski.

Widoczny pod tekstem kontur kościoła i klasztoru na Jasnej Górze. Pod sylwetkami obydwu postaci umieszczono na wstęgach dewizę biskupią każdego z nich: „Totus Tuus” – dewiza Jana Pawła II oraz „Soli Deo” – dewiza kardynała Stefana Wyszyńskiego.

[edytuj] Zabezpieczenia

[edytuj] Bibliografia

  • "Banknoty polskie - typy i odmiany" Wodzyński Tadeusz, wydanie 2002 (ISBN 83-7181-220-5)

[edytuj] Linki zewnętrzne

Przypisy

  1. ↑ 5 kadencja, 15 posiedzenie, 3 dzieñ - Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Zbigniew Dynak
  2. ↑ 2 kadencja, 42 posiedzenie, 3 dzieñ - I Zastêpca Prezesa Narodowego Banku Polskiego Witold Koziñski
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Banknoty_polskie_po_denominacji_w_1995&oldid=28822716”
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj