Bastnazyt
| Bastanazyt | |||
|
|||
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |||
| Inne nazwy | Bastenzyt, Hamartyt | ||
| Skład chemiczny | fluorowęglan ceru (Ce[F/CO3]) | ||
| Twardość w skali Mohsa | 4–4,5 | ||
| Przełam | nierówny | ||
| Łupliwość | niewyraźna | ||
| Układ krystalograficzny | trygonalny | ||
| Gęstość minerału | 4,9–5,2 g/cm³ | ||
| Właściwości optyczne | |||
| Barwa | żółta, żółtobrunatna, brunatna, czasami bezbarwna | ||
| Rysa | biała | ||
| Połysk | szklisty, tłusty | ||
Bastnazyt (bastenzyt, bastnezyt, hamartyt[1]) – minerał z gromady węglanów , niekiedy zaliczany do grupy halogenków. Należy do grupy minerałów rzadkich.
Nazwa pochodzi od kopalni Bastnäs koło Riddarhyttan w Västermanland w Szwecji, gdzie minerał występuje[2].
Spis treści |
Właściwości [edytuj]
Zazwyczaj tworzy kryształy o pokroju tabliczkowym (nieco wydłużone). Występuje w skupieniach zbitych ziarnistych. Jest kruchy, przezroczysty, tworzy odmiany zasobne w lantan, tor, itr, europ.
Bastnazyt – jest to nazwa rodziny węglanowo-fluorkowych minerałów o ogólnym wzorze (Ce,La,Nd,Y,Pr)CO3F .
Oprócz podstawowych, na drodze diadochii, tworzy wiele odmian zawierających takie pierwiastki jak: neodym, dysproz, europ czy lutet. Odmiany najczęściej występujące to:
Występowanie [edytuj]
Jest składnikiem pegmatytów i utworów hydrotermalnych. Bywa spotykany w skarnach i karbonatytach. Współwystępuje z cerusytem, allanitem, monacytem, barytem, fluorytem, burbankitem, ankylitem.
Miejsca występowania: Niemcy – Schwarzwald, Szwecja – Riddarhyttan, USA – Kalifornia, Kolorado, Nowy Meksyk, Rosja – Ural, Madagaskar, RPA.
W Polsce – został stwierdzony na Dolnym Śląsku (Żółkiewka), w okolicach Suwałk (rozpoznany w rdzeniu wiercenia Tajno).
Zastosowanie [edytuj]
- ważne źródło ceru i pierwiastków rzadkich
- ceniony kamień kolekcjonerski.
Zobacz też [edytuj]
Przypisy [edytuj]
- ↑ Bastnezyt. Encyklopedia Gutenberga online.
- ↑ Bastnasite-(Ce) (ang.). Webmineral.
Bibliografia [edytuj]
- J. Parafiniuk: Minerały. Systematyczny katalog 2004. Warszawa: TG „Spirifer”, 2005.
- A. Bolewski, A. Manecki: Mineralogia szczegółowa. Warszawa: PAE, 1993.
- A. Bolewski: Mineralogia szczegółowa. Warszawa: Wydawnictwo Geologiczne, 1965.
Linki zewnętrzne [edytuj]
Zobacz galerię
Zobacz artykuły
