Black metal

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy stylu muzycznego. Zobacz też: Black Metal – album grupy Venom.
Black metal
Pochodzenie NWOBHM
thrash metal
Czas i miejsce powstania Skandynawia i Wielka Brytania, wczesne lata 80.
Instrumenty wokal, gitara, gitara basowa, perkusja
Największa popularność underground
Podgatunki
melodic black metalsymfoniczny black metalviking black metalNSBM
Podgatunki powstałe z połączenia z innym stylem muzycznym
blackened death metalblack ambientblack doom
Inne tematy
unblack metal

Black metal – jeden z podgatunków heavy metalu, powstały na początku lat 80. XX wieku w wyniku ewolucji thrash metalu. W latach 80. określenie "black metal" było używane w odniesieniu do wszystkich zespołów mających satanistyczne teksty i otoczkę, bez względu na styl muzyczny. Black metal był czymś w rodzaju podgatunku występującego wśród ówczesnych gatunków metalu (jak heavy, speed czy thrash metal ), pionierem był brytyjski zespół Venom, który wprowadził do heavy metalu punkowe elementy i grał speed metalowo. Inne zespoły to np. szwedzki Bathory, szwajcarskie Hellhammer i Celtic Frost. Później na przełomie lat 80. i 90. był to już odrębny gatunek operujący charakterystycznym "skrzekliwym" sposobem śpiewania i stylistyką opartą na czarno-białym makijażu typu corpse paint, zapoczątkowanym przez Kinga Diamonda z duńskiego Mercyful Fate. Zespoły "drugiej fali" to między innymi Darkthrone, Satyricon, Emperor. Pierwszym zespołem drugiej fali black metalu był zaczynający jeszcze pod koniec lat 80. Mayhem, który zadebiutował w 1987 r. EP-ką "Deathcrush".

Charakterystyka gatunku[edytuj | edytuj kod]

Black metal muzycznie bazuje na dźwiękach silnie przesterowanych, często przechodzących w tremolo, szybkich, szesnastkowych partii gitar oraz na szybkim rytmie perkusji (tzw. blast beats). Wokaliści posługują się niskim, gardłowym, warczącym lub skrzeczącym głosem – growlem. Brzmienie uzyskiwane przez zespoły tego gatunku jest surowe, posępne i złowrogie. Utwory blackmetalowe mają nierzadko konstrukcję odbiegającą od tradycyjnych zasad kompozycyjnych z podziałem na zwrotki i refreny.

W warstwie tekstowej dominują motywy satanistyczne, antychrześcijańskie, pogańskie i okultystyczne. Rzadziej pojawia się ateizm, nihilizm, depresja, mizantropia, tematyka wojenna czy apokaliptyczna. Osobną grupę tworzą zespoły nawiązujące do ideologii narodowosocjalistycznej.

Jedną z form blackmetalowej ekspresji jest tzw. corpse paint, rodzaj czarno-białego makijażu, stosowanego zarówno przez muzyków, jak i przez fanów na koncertach.

Depressive black metal[edytuj | edytuj kod]

Depressive black metal, zwany także suicidal black metal i DSBM, jest to podgatunek black metalu, którego cechą charakterystyczną jest niskie (w porównaniu do typowego black metalu) tempo oraz przygnębiające melodie. Czasem zauważa się wpływy doom metalu (Nocturnal Depression, Defuntos), zimnej fali (Xasthur) czy ambientu (Deep-pression, Striborg). Teksty dotyczą marności życia, smutku, a w skrajnych przypadkach nienawiści do ludzkości oraz samobójstw. Za prekursorów sceny uważa się projekty takie jak Silencer, Bethlehem, Luror czy Mütiilation.

Ambient black metal[edytuj | edytuj kod]

Ambient black metal, podobnie jak pochodny mu atmospheric black metal oraz wyżej wymieniony depressive black metal, są częścią tej samej sceny muzycznej. Za jego prekursora także uważa się Burzum, a w szczególności albumy Hvis Lyset Tar Oss oraz Filosofem. Innymi wpływowymi wykonawcami, którzy przyczynili się do rozwoju tego podgatunku są Summoning, Paysage d'Hiver, Lunar Aurora, Blut Aus Nord czy Darkspace. Tematyką utworów są głównie: natura, ludzkie emocje, czas i filozofia. Oprócz obecnego w samej nazwie ambientu, zaobserwować można wpływy gatunków takich jak post-rock (Alcest, Fen) czy muzyka neoklasyczna (A Forest of Stars, Urfaust).

Brzmienie[edytuj | edytuj kod]

Utwory są długie, trwają średnio 6-7 minut, nierzadko osiągając 20, a nawet 30[1]. Dominują powolne lub średniej szybkości tempa. Produkcja odznacza się wyjątkowo niską jakością, gitary są wysoce przesterowane, perkusja przeważnie programowana, a utwory nagrywane w domowych warunkach bez użycia profesjonalnego sprzętu. Riffy są proste, struktury utworów repetytywne, a wokale wrzaskliwe (Silencer, Nyktalgia) lub szeptane i przepuszczone przez wzmacniacz gitarowy (ColdWorld, Leviathan). Większość projektów z wyżej wymienionych nurtów to projekty solowe lub duety, a co za tym idzie, koncerty należą do rzadkości.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Za pierwszy zespół blackmetalowy uchodzi angielski Venom, bardziej jest to jednak protoplasta wizerunku, używanej symboliki oraz charakterystycznych tekstów utworów niż samej muzyki i brzmienia. Drugi album Venom, Black Metal, dał nazwę całemu nurtowi.

Zespołami, które w pierwszej połowie lat 80. położyły podwaliny pod gatunek są szwedzki Bathory[2], norweski Mayhem oraz szwajcarski Hellhammer, który przekształcił się w Celtic Frost. W latach 90. centrum gatunku stała się Skandynawia, zwłaszcza zaś Norwegia, z której pochodzą zespoły Burzum, Darkthrone, Gorgoroth, Immortal, Dimmu Borgir, Emperor i Satyricon. Ze Szwecji wywodzą się grupy Marduk i Dark Funeral, z FinlandiiImpaled Nazarene i Beherit.

W kolejnych latach nurt rozprzestrzenił się po całej Europie, a nawet świecie. Pomimo różnic stylistycznych wiele zespołów przyznaje się do grania tego właśnie gatunku muzyki. Są wśród nich Graveland z Polski, Nargaroth z Niemiec, Lucifugum z Ukrainy, Enthroned z Belgii, Negură Bunget z Rumunii, Rotting Christ i Varathron z Grecji, Absu ze Stanów Zjednoczonych, Blasphemy z Kanady, Sarcófago z Brazylii czy Al-Namrood z Arabii Saudyjskiej.

Black metal w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Gatunek dotarł do Polski w połowie lat 80., głównie za sprawą łódzkiego zespołu Imperator, wzorującego się na twórczości Bathory i Celtic Frost.

Ważnym odniesieniem dla polskiej sceny była wczesna twórczość katowickiej grupy KAT, wykonującej muzykę z pogranicza black i thrash metalu, a w pierwszych latach heavy metalu, przyjmującej jednak satanistyczny wizerunek i posługującej się tekstami typowymi dla black metalu. Zespół KAT uchodzi za sztandarowy polski zespół black metal pierwszej fali.

Późniejsze zespoły z tego gatunku to Behemoth (debiutował kasetą demo Endless Damnation w 1992 r., później nieco zmienił stylistykę), Graveland (również debiutował w 1992 r. – demo Necromanteion), Christ Agony (debiut 1990), Arkona, a także Infernum, Xantotol i Mysteries. Głównymi inspiracjami dla pierwszych zespołów była scena skandynawska, w szczególności Bathory, Mayhem oraz Darkthrone.

Obecnie najbardziej znanymi zespołami polskiej sceny black metalowej są m.in. Furia, Massemord, Mgła, Kriegsmaschine, Blaze of Perdition, Besatt, Infernal War, Iperyt, Morowe, Medico Peste czy Arkona.

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Wizerunek sceniczny muzyków blackmetalowych. Gaahl (2009)

Niektóre zespoły blackmetalowe nawiązują w swojej twórczości do ideologii nazistowskiej. Nurt ten, znany jako narodowo- socjalistyczny black metal (skr. NSBM), odwołuje się do rasizmu, głosząc wyższość "rasy aryjskiej" nad innymi rasami, postuluje "czystość krwi", często manifestuje też wrogość wobec chrześcijaństwa, antysemityzm, powrót do pogaństwa i rodzimowierstwa. Narodowo-socjalistyczny black metal pojawił się w latach 90. i jest to bardzo mały odsetek black metalowych zespołów. Reszta black metalu nawiązującego do rodzimowierstwa tzw. pagan black metalu, potępia nacjonalizm i rasizm, ponieważ w dawnych czasach poganie żyli w plemionach, naród był dla nich tworem sztucznym i żyli w pełnej demokracji, jeśli nie w anarchii. Tego typu zespoły ideologicznie są bliższe dawnym punkom, niż skinom. Nurt pagan black metalu pojawił się pod koniec lat 80. zapoczątkowany przez grupę Bathory, grającą wcześniej klasyczny satanistyczny black metal. W latach 90. pagan black metal prężnie się rozwijał obok satanistycznego black metalu. Warto też dodać, że klasyczny black metal lat 80. był całkowicie apolityczny, podobnie jak punk rock czy thrash metal.

Nastroje antychrześcijańskie w środowisku blackmetalowym dały o sobie znać szczególnie silnie w latach 90. w Norwegii. Od 1992 do 1996 r. doszło tam do ok. 50 podpaleń kościołów chrześcijańskich. 6 czerwca 1992 r. doszczętnie spłonął zabytkowy kościół Fantoft stavkirke w okolicach Bergen, podpalony przez Varga Vikernesa, muzyka działającego w najważniejszych blackmetalowych projektach muzycznych: Mayhem, Darkthrone oraz Burzum. Vikernes dokonał podpaleń również innych kościołów, a ruiny spalonej świątyni Fantoft umieścił na okładce płyty Aske z 1993 r. Muzyk został skazany za morderstwo członka Mayhem, Øysteina Aarsetha, a także za podpalenia kościołów, na karę 21 lat więzienia.

Stosunek do podpaleń dzieli środowisko. Wielu muzyków zdecydowanie odcina się od takich działań, niektórzy jednak są im przychylni, a nawet otwarcie nawołują do kolejnych podpaleń. Gaahl, wokalista grupy Gorgoroth, w rozmowie zarejestrowanej przez norweską telewizję NRK 1, powiedział m.in.:

To jedna z tych rzeczy, które popieram w stu procentach i uważam, że takich podpaleń powinno być znacznie więcej w przyszłości. Musimy zniszczyć wszystkie formy chrześcijańskiej i semickiej religii, jakie znajdują się na świecie. Jedynie satanizm daje każdemu człowiekowi wolność[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons
Information icon.svg Zobacz też kategorię: Black metal (grupy muzyczne).

Przypisy

  1. Dane zebrane z 9268 utworów.
  2. Violence in Three Shades of Metal: Death, Doom and Black. W: Ronald Bogue: Deleuze's way: essays in transverse ethics and aesthetics. Ashgate Publishing, Ltd., 2007, s. 39. ISBN 9780754660323.
  3. Cytat za serwisem www.muzyka.pl Dostęp: 07-04-2010.