Brytyjskie Siły Zbrojne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Brytyjskie Siły Zbrojne
British Armed Forces
Państwo  Wielka Brytania
Dane podstawowe
Obecny dowódca JKM Elżbieta II (naczelny dowódca)
Philip Hammond (minister obrony)

Generał Sir David Julian Richards (szef Sztabu Obrony)

Liczebność 429 500
Wojskowy budżet
Kwota 33,4 mld funtów
 % PKB 1,9%

Siły zbrojne Zjednoczonego Królestwa, popularnie zwane Brytyjskimi Siłami Zbrojnymi (British Armed Forces) lub Siłami Zbrojnymi Jej Królewskiej Mości (Her Majesty's Armed Forces), a czasami Siłami Zbrojnymi Korony (Armed Forces of the Crown)[1], składają się z marynarki wojennej, wojsk lądowych i sił powietrznych. Według rankingu Global Firepower (2014) brytyjskie siły zbrojne stanowią piątą siłę militarną na świecie, z rocznym budżetem na cele obronne w wysokości 53,6 mld dolarów (USD)[2]. W 2006 r. liczyły 429 500 żołnierzy (195 900 w służbie czynnej, 191 300 w rezerwie i 42 300 w rezerwie ochotniczej), co czyniło brytyjskie siły zbrojne jednymi z najliczniejszych w Europie, aczkolwiek dopiero 28 na świecie pod względem liczebności[3]. Nominalnym naczelnym wodzem Brytyjskich Sił Zbrojnych jest monarcha, który realizuje swoje kompetencje poprzez Radę Obrony (Defence Council) z ministrem obrony na czele. De facto zwierzchnikiem sił zbrojnych jest premier.

Brytyjskie Siły Zbrojne stacjonują na obszarze Zjednoczonego Królestwa i w terytoriach zamorskich. Mają za zadanie ochronę interesów Wielkiej Brytanii oraz wspieranie procesów pokojowych na świecie[4]. Biorą aktywny udział w działaniach NATO.

Obecnie Brytyjskie Siły Zbrojne są zaangażowane w operacje w Iraku i Afganistanie. Uczestniczyły również w interwencji w Sierra Leone w 2000 r. Biorą także udział w misjach pokojowych na Bałkanach i Cyprze. Zamorskie garnizony stacjonują na Wyspie Wniebowstąpienia, w Belize, Brunei, Kanadzie, Diego Garcii, Falklandach, Niemczech, Gibraltarze, Kenii i w niezależnych bazach wojskowych na Cyprze[5][6].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Historia brytyjskiej wojskowości jest długa. Obecnie przyjmuje się, że jej początki sięgają czasów króla Alfreda Wielkiego, czyli drugiej połowy IX w. Najważniejsze konflikty zbrojne, w których Wielka Brytania brała udział to wojna siedmioletnia, wojny napoleońskie, wojna krymska, I i II wojna światowa. Obecna organizacja wojsk brytyjskich ukształtowała się w 1964 r., kiedy to powstało nowoczesne ministerstwo obrony (Ministry of Defence, MoD), które przejęło obowiązki Admiralicji, ministerstwa wojny i ministerstwa lotnictwa.

Handley Page Victor był strategicznym bombowcem typu V przeznaczonym do przenoszenia bomb konwencjonalnych i atomowych

Sytuacja ekonomiczna i polityczna po zakończeniu II wojny światowej przyczyniła się do zmiany roli Brytyjskich Sił Zbrojnych[7][8][9]. Uwidoczniło się to z całą mocą po politycznej porażce w wojnie sueskiej w 1956 roku[10] Przyjęty w 1957 r. Defence White Paper zakładał zniesienie poboru do wojska i obniżenie liczebności sił zbrojnych z 690 000 do 375 000 w 1962 r.[11]. Doktryną militarną rządu brytyjskiego stała się wówczas doktryna wzajemnie zagwarantowanego zniszczenia[12][13]. Rozpad brytyjskiego imperium kolonialnego sprawiał, że wojska brytyjskie wycofywały się z kolejnych obszarów[14][15].

Po zakończeniu zimnej wojny konserwatywny rząd Johna Majora przygotował Options for Change, które zakładały zmniejszenie liczebności sił zbrojnych[16]. Doświadczenia z wojny w Zatoce Perskiej doprowadziły do zacieśnienia współpracy między poszczególnymi rodzajami broni, co doprowadziło w 1996 r. do utworzenia Stałego Połączonego Sztabu (Permanent Joint Headquarters)[17][18]. Zakończenie zimnej wojny sprawiło, że głównym obszarem aktywności Brytyjskich Sił Zbrojnych stały się misje pokojowe przeprowadzane pod egidą NATO lub ONZ.

Aktualne siły[edytuj | edytuj kod]

Zjednoczone Królestwo posiada jedną z największych i najlepiej wyposażonych armii na świecie. Pod względem wydatków na armię Wielka Brytania zajmuje drugie miejsce na świecie po Stanach Zjednoczonych[19], aczkolwiek pod względem liczebności zajmuje dopiero 28 miejsce na świecie. Obecna brytyjska doktryna obronna zakłada, że Brytyjskie Siły Zbrojne będą podejmować większe operacje militarne tylko jako część większej koalicji. Ostatnią samodzielną brytyjską operacją wojskową była wojna o Falklandy-Malwiny w 1982 r.

Królewska Marynarka Wojenna jest drugą na świecie pod względem tonażu floty. Obecnie w jej skład wchodzi 91 okrętów. W lipcu 2006 r. służyło w niej 35 470 ludzi[20]. Siły lądowe liczą 100 010 ludzi, a lotnictwo 45 210. 9% żołnierzy Brytyjskich Sił Zbrojnych to kobiety. Do tych liczb należy dołączyć 35 000 żołnierzy Armii Terytorialnej.

Struktura[edytuj | edytuj kod]

Organizacja dowodzenia[edytuj | edytuj kod]

Szef Sztabu Obrony generał lord Walker na uroczystości w Royal Military Academy w Sandhurst w 2005 r.

Jako głowa państwa królowa Elżbieta II jest nominalnym zwierzchnikiem sił zbrojnych[21]. Faktyczną kontrolę nad siłami zbrojnymi sprawuje jednak premier Wielkiej Brytanii[22]. Na najwyższym szczeblu w hierarchii dowodzenia stoi ministerstwo obrony, które realizuje politykę państwa w odniesieniu do sił zbrojnych. W 2006 r. zatrudniało 103 930 pracowników[23][24]. Na jego czele stoi minister obrony, któremu podlegają ministrowie stanu ds. sił zbrojnych, zabezpieczenia obrony i spraw weteranów.

Odpowiedzialność za zarządzanie siłami zbrojnymi ponoszą odpowiednie komitety: Rada Obrony (Defence Council), Komitet Szefów Sztabów (Chiefs of Staff Committee), Rada Zarządu Obrony (Defence Management Board) oraz trzy niezależne rady. Rada Obrony składa się z najstarszych rangą reprezentantów rodzajów broni oraz ministerstwa[25][24]. Minister obrony przewodniczy trzem komisjom – Radzie Admiralicji, Radzie Armii i Radzie Lotnictwa.

Profesjonalnym dowódcą armii jest szef Sztabu Obrony (Chief of the Defence Staff). Może nim być osoba w stopniu admirała, generała lub marszałka lotnictwa. Szef Sztabu Obrony oraz stały podsekretarz stanu w MoD są głównymi doradcami ministra. Każdy rodzaj sił zbrojnych ma swoich własnych profesjonalnych dowódców (pierwszy lord morski, szef Sztabu Generalnego, szef Sztabu Lotnictwa).

Służba morska[edytuj | edytuj kod]

Lotniskowiec HMS Illustrious

Służba morska (Naval Service) obejmuje marynarkę wojenną (Royal Navy) oraz Royal Marines[26][27].

Royal Navy[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Royal Navy.

Marynarka wojenna jest najstarszym rodzajem broni w Brytyjskich Siłach Zbrojnych. W kwietniu 2007 r. służyło w niej 39 440 ludzi[3] Dowództwo nad Royal Navy sprawuje naczelny dowódca Floty, który jest jednocześnie zwierzchnikiem Royal Marines, oraz cywilna Royal Fleet Auxiliary[28]. Sprawy personelu leżą w kompetencji drugiego lorda morskiego[29].

W skład floty wchodzą okręty podwodne, lotniskowce, niszczyciele, fregaty, okręty desantowe, okręty patrolowe, trałowce oraz pomniejsze jednostki. Większość floty stanowią obecnie okręty o napędzie atomowym.

Royal Marines[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Royal Marines.

Piechota morska zgrupowana jest w Korpusie Royal Marines, który w 2006 r. liczył 7 400 żołnierzy[3]. Korpus składa się jednej samodzielnej brygady oraz kilku mniejszych niezależnych oddziałów.

British Army[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: British Army.
Czołg Challenger 2

Regularne brytyjskie siły lądowe liczyły w kwietniu 2007 r. 106 200 ludzi oraz 38 500 członków Armii Terytorialnej[3][30]. W jej skład wchodzą dwie dywizje (1 Pancerna i 3 Zmechanizowana) oraz osiem brygad[31][32].

Wojska lądowe składają się z 50 batalionów piechoty zorganizowanych w 17 pułków. Bataliony spełniają różną rolę. Mogą występować jako desant powietrzny, piechota zmechanizowana lub lekka piechota. W wojskach pancernych batalionowi piechoty odpowiada pułk pancerny. W British Army znajduje się 11 takich pułków. Wszystkie one wchodzą w skład Królewskiego Korpusu Pancernego. Pozostałymi jednostkami wojsk lądowych są: Królewski Korpus Inżynieryjny, Korpus Powietrzny oraz Korpus Medyczny Armii Królewskiej[33].

Royal Air Force[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Royal Air Force.

W skład Królewskich Sił Powietrznych wchodziło w marcu 2006 r. 1 046 samolotów różnych typów[34]. W kwietniu 2007 r. służyło w nich 45 360 ludzi[3][35].

United Kingdom Special Forces[edytuj | edytuj kod]

W skład brytyjskich sił specjalnych wchodzą : Special Boat Service, Special Reconanaissance Regiment i Special Air Service (22 pułk SAS to zawodowe siły, natomiast 21 i 23 to rezerwa sił specjalnych).

Stan osobowy[edytuj | edytuj kod]

Ćwiczenia brygady Gurkhów, 1996 r.
Service 1951 1975 1985 1993 1997 2005/2006
Ogółem 489,600 338,400 326,200 274,800 210,800 195,900
Flota 131,000 76,200 70,400 59,400 45,100 39,400
Siły lądowe 209,700 167,100 162,400 134,600 108,800 107,700
Lotnictwo 148,900 95,000 93,400 80,900 56,900 48,700

Przypisy

  1. Armed Forces Act 1976, Arrangement of Sections, raf.mod.uk
  2. United Kingdom (ang.). Global Firepower. [dostęp 2014-08-09].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Strength of UK Regular Forces by Service and whether trained or untrained at 1 April each year, dasa.mod.uk
  4. The Mission of the Armed Forces, armedforces.co.uk
  5. Permanent Joint Operating Bases, northwood.mod.uk
  6. House of Commons Hansard, publications.parliament.uk
  7. Chandler & Beckett (2003), p343
  8. Colman (2005), A 'Special Relationship'?: Harold Wilson, Lyndon B. Johnson, and Anglo-American Relations' at the Summit’, 1964-68, p77
  9. Focus on Europe, raf.mod.uk
  10. Johnman & Gorst (1997), The Suez Crisis, p166
  11. Lider (1985), British Military Thought After World War II, p525
  12. Lee (1996), Aspects of British Political History 1914-1995, 273
  13. Pierre (1972), Nuclear Politics: the British experience with an independent strategic force: 1939-1970, p100
  14. Hack (2000), Defence and Decolonisation in South-East Asia: Britain, Malaya, Singapore, 1941-1968, p285
  15. Chandler & Beckett (2003), p345
  16. Chandler & Beckett (2003), p358
  17. Strachan (2006), Big Wars And Small Wars: The British Army And the Lessons of War in the Twentieth Centur, p158
  18. Frantzen (2005), Nato And Peace Support Operations, 1991-1999: Policies And Doctrines, p104
  19. Defence Spending www.mod.org
  20. UK armed forces 'below strength' bbc.co.uk 3-10-2006
  21. Queen and Armed Forces, royal.gov.uk
  22. United Kingdom (05/06), state.gov
  23. Civilian personnel by budgetary area and grade equivalence, at 1 April each year, dasa.mod.uk
  24. 24,0 24,1 Defence Organisation, mod.uk
  25. Defence Council and Chief of the Defence Staff, armedforces.co.uk
  26. UKDS 2005 - Glossary & Abbreviations: N
  27. Personnel Support Brief - Summer 2006, rncom.mod.uk
  28. Fleet Command and Organisation, armedforces.co.uk
  29. $name | Royal Navy
  30. Strength of the Reserve Forces at 1 April each year, dasa.mod.uk
  31. Divisions and Brigades, army.mod.uk
  32. Number of Regiments, Infantry battalions & Major Headquarters, in the Regular & Territorial Army at 1 April each year, dasa.mod.uk
  33. Arms and Services, army.mod.uk
  34. Hansard House of Commons, publications.parliament.uk
  35. House of Commons Hansard, publications.parliament.uk

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons