Przejdź do zawartości

Czarnylas (województwo wielkopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Czarnylas
wieś
Ilustracja
Kościół Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej w Czarnymlesie
Państwo

 Polska

Województwo

 wielkopolskie

Powiat

ostrowski

Gmina

Przygodzice

Wysokość

133 m n.p.m.

Liczba ludności (2006)

1000

Strefa numeracyjna

62

Kod pocztowy

63-421[2]

Tablice rejestracyjne

POS

SIMC

0207385

Położenie na mapie gminy Przygodzice
Mapa konturowa gminy Przygodzice, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Czarnylas”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Czarnylas”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Czarnylas”
Położenie na mapie powiatu ostrowskiego
Mapa konturowa powiatu ostrowskiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Czarnylas”
Ziemia51°30′24″N 17°45′50″E/51,506667 17,763889[1]

Czarnylas (d. Schwarzwald, Przygodzka Huba[3]; do 1996 Czarny Las[4]) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Przygodzice.

Wieś położona jest około 15 km na południe od Ostrowa Wielkopolskiego, na skrzyżowaniu drogi wojewódzkiej nr 444 KrotoszynOstrzeszów z drogą krajową 25 Bydgoszcz – Ostrów – Wrocław. Z trzech stron otoczony jest lasami: Antonin oraz Świeca, z jednej strony ograniczają Czarnylas rozlewiska i młaki wokół strumienia Złotnica (dorzecze Baryczy).

Historia

[edytuj | edytuj kod]

W przeszłości teren silnego osadnictwa niemieckiego – cechą charakterystyczną osady było duże rozdrobnienie wyznaniowe. W I poł. XIX w. istniała tu huta szkła wytapianego z piasku ze śródleśnych wydm. W 1848 miejsce potyczki polsko-pruskiej, rozbity został oddział powstańczy Macieja Kotowskiego. W latach 1941–1944 istniał w przysiółku Zawidzyn hitlerowski obóz pracy. Po wojnie funkcjonowało tu kino wiejskie.

W latach 1934–1954 roku istniała gmina Czarnylas. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Czarnylas. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

W sąsiadującym z kaplicą baptystyczną (obecnie biblioteka) domu krytym strzechą odbywały się spotkania mormonów pod przewodnictwem pastora Schteibla. Przekaz historyczny wzmiankuje o obecności 7 wyznań na terenie Czarnylasu. Obecnie działalność duszpasterską na terenie wsi prowadzi: kościół rzymskokatolicki i kościół ewangelicko-augsburski.

Zabytki

[edytuj | edytuj kod]

Przyroda

[edytuj | edytuj kod]
  • Ludowy Klub Sportowy Czarnylas – Polski klub piłkarski z Czarnegolasu, założony w 1926 roku. W sezonie 2008/09 klub grał w III lidze grupie kujawsko-pomorsko-wielkopolskiej. Sezon 2009/2010 rozpoczął jednak w IV lidze. Obecnie (sezon 2023/2024) klub gra w kaliskiej klasie B, gr. wielkopolskiej XI[5].
  • Rok założenia: 1926
  • Barwy: Bordowo – Białe

W kulturze

[edytuj | edytuj kod]

Z Czarnegolasu pochodził pradziadek pisarza Johna Maxwella Coetzee, laureata Literackiej Nagrody Nobla (2003). Nazywał się Balcer Dubyl (Balthazar du Biel), ur. w 1844 r. w Czarnymlesie, zmarł w 1923 w Stellenbosch (Afryka Południowa). Dubyl był Polakiem.

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 19453
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 176 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. Czarnylas - polska-org.pl [online], pl/8145592,Czarnylas.html [dostęp 2024-04-22].
  4. ZARZĄDZENIE MINISTRA-SZEFA URZĘDU RADY MINISTRÓW z dnia 21 marca 1996 r. w sprawie ustalenia i zmiany nazw niektórych miejscowości w województwach: białostockim, ciechanowskim, kaliskim, opolskim, ostrołęckim, przemyskim, radomskim, siedleckim, suwalskim i zamojskim oraz obiektu fizjograficznego w województwie bielskim (M.P. z 1996 r. nr 21, poz. 245)
  5. Skarb - LKS Czarnylas [online], www.90minut.pl [dostęp 2024-01-15].