Ostrów Wielkopolski

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Współrzędne: 51°39'N 17°42'E / 51.65, 17.7

Ostrów Wielkopolski
Herb Flaga
Herb Ostrowa Wielkopolskiego Flaga Ostrowa Wielkopolskiego
Województwo wielkopolskie
Powiat ostrowski (wielkopolski)
Gmina
• rodzaj
Ostrów Wielkopolski
miejska
Prawa miejskie przed 1404, 1714
Prezydent miasta Radosław Torzyński
Powierzchnia 41,9

1 km²

Położenie (punkt) 51° 39' N
17° 42' E
Wysokość 123–175 m n.p.m.
Ludność (2008)
• liczba
• gęstość

72 360

1
1727 1 os./km²

Strefa numeracyjna
(+48) 62
Kod pocztowy od 63-400 do 63-417
Tablice rejestracyjne POS
Położenie na mapie Polski
"Tło mapy lokalizacyjnej, z zaznaczonymi granicami"
"Ostrów Wielkopolski"
Ostrów Wielkopolski
TERC10
(TERYT)
3017011
SIMC10 0937132
Miasta partnerskie Niemcy Nordhausen (1995)
Niemcy Delitzsch (2000)
Włochy Lecce (2006)
Kanada Brantford (2009)
Urząd miejski 3
al. Powstańców Wielkopolskich 18 63-400 Ostrów Wielkopolski
tel. 62 736-43-10; faks 62 736-64-07
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Wiadomości w Wikinews Wiadomości w Wikinews
Ostrów Wielkopolski w Wikicytatach Ostrów Wielkopolski w Wikicytatach
Strona internetowa miasta

Ostrów Wielkopolski (do 1920 Ostrów, łac. Ostrovia, niem. Ostrowo) – miasto w Kaliskiem, na Wysoczyźnie Kaliskiej, nad Ołobokiem, w województwie wielkopolskim, siedziba powiatu ostrowskiego i gminy Ostrów Wielkopolski; muzeum (1988); 72 360 mieszk. (2008).

Ostrów Wielkopolski leży w południowej części Wysoczyzny Kaliskiej, nad lewym dopływem ProsnyOłobokiem. W dokumentach pisanych pojawił się na pocz. XV w. Nazwa miasta to archaizm oznaczający wyspę, kępę wśród mokradeł. Pod względem liczby mieszkańców zajmuje 54. miejsce w Polsce 1.

Jeden z siedmiu głównych ośrodków województwa wielkopolskiego, siedziba instytucji rangi subregionalnej (prokuratura okręgowa, oddział regionalny ZUS, oddział regionalny KRUS, inspekcje). Zespół osadniczy Ostrowa Wielkopolskiego, Kalisza i Skalmierzyc należy do dwóch rejonów województwa (obok rejonu Poznania) przewidzianych dla największej koncentracji przemysłu[1].

Patronem miasta jest św. Stanisław Biskup Męczennik. Święto miasta obchodzone jest 10 listopada, w rocznicę rozpoczęcia wydarzeń tzw. Republiki Ostrowskiej.

Spis treści

[edytuj] Informacje statystyczne

Podstawowe dane dot. ludności znajdują się w tabeli.

Według danych z roku 2002 6, średni dochód na mieszkańca wynosił 1161,05 zł. Miasto stanowi 3,65% powierzchni powiatu.

  • liczba kobiet przypadająca na 100 mężczyzn (2004) – ok. 110
  • procent osób wieku przedprodukcyjnym; produkcyjnym; poprodukcyjnym (2004) – 20,2%; 65,3%; 14,5%
  • przyrost naturalny (urodzenia żywe – zgony, 2003, przy czym lata późniejsze przyniosły wyraźne odwrócenie niekorzystnych tendencji demograficznych) – -87
  • saldo migracji (napływ migracyjny – odpływ migracyjny, 2003) – -29
  • stopa bezrobocia (marzec 2008) – 9,9%
  • podmioty gospodarki narodowej zarejestrowane w systemie REGON (2004) – 8964 (w 2000 r. 7257 podmiotów – wzrost o 23,6%)
  • użytkowanie gruntów (2004):
    • zabudowa – ok. 37%
    • lasy, parki – ok. 10%
    • grunty orne, łąki, pastwiska – ok. 49%
    • ogrody działkowe – ok. 3%
    • wody – ok. 1%
    • pozostałe – ok. 1%
  • struktura własności gruntów (2004):
    • własność prywatna (osoby fizyczne, spółdzielnie, kościoły i zw. wyznaniowe) – ok. 56%
    • własność państwowa (Skarb Państwa, województwo, powiat, miasto) – ok. 40%
    • pozostałe – ok. 6%

[edytuj] Geografia fizyczna

[edytuj] Położenie geograficzne

Ostrów Wlkp. leży w środkowej części Niziny Południowowielkopolskiej, w południowej części Wysoczyzny Kaliskiej, na północno-zachodnich stokach Wzgórz Wysockich.Przez północną część miasta przepływa lewy dopływ ProsnyOłobok (Ołoboczka, Ostrowica),której z kolei prawym dopływem jest niewielki, w przeważającej części skanalizowany ciek Struga Ostrowska (w całości w granicach miasta).Przez południowo-zachodnią część miasta przebiega dział wodny między dorzeczami Odry i Warty.

[edytuj] Klimat

Klimat w rejonie Ostrowa jest kształtowany głównie przez masy powietrza polarno-morskiego (przeważają wiatry zachodnie). Średnia roczna temperatura powietrza wynosi w Ostrowie 8°C, całkowita roczna suma opadów wynosi 500-550 mm, okres wegetacyjny trwa zazwyczaj 210-220 dni. Najcieplejszym miesiącem jest lipiec, a najchłodniejszym styczeń.

[edytuj] Geografia społeczno-ekonomiczna

[edytuj] Podział miasta i zagospodarowanie przestrzeni

Do początku lat 90. obowiązywał podział na 7 dzielnic (Stare Miasto, Wenecja, Krępa, Pruślin, Stare Kamienice, Zębców, Zacharzew) odpowiadających dzielnicom zwyczajowym. Obecnie miasto jest podzielone administracyjnie na 11 osiedli:

Podział administracyjny Ostrowa
Zabudowa mieszkaniowa w postaci bloków z "wielkiej płyty"

Cechą charakterystyczną Ostrowa jest znaczna przewaga pogrupowanej w wielkie kompleksy zabudowy jednorodzinnej (Zacharzew, Krępa). Skupia ona ponad 50% wszystkich zasobów mieszkaniowych miasta. Intensywnie rozwijają się nowe osiedla z taką zabudową (Zębców, Pruślin oraz podmiejskie). Zabudowa wielorodzinna obecna jest w postaci niewielkich zespołów bloków na obrzeżach centrum (Śródmieście, os. Powstańców Wielkopolskich, os. Grunwaldzkie, os. Dembińskiego, os. Szamarzewskiego) oraz w większych zespołach na os. Jana Pawła II. Zabudowa przemysłowo-składowa skupiona jest w okolicach linii kolejowych w centralnej oraz zachodniej części miasta, a także na terenie Zębcowa i Str. Kamienic. Większe zespoły terenów zielonych koncentrują się na obrzeżach północnych (Piaski-Szczygliczka), wschodnich (Bagatela) i południowych (Zębców).

Pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną przewidziane są przede wszystkim tereny we wschodniej części miasta (os. Jana Pawła II, pn.-zach. część Starych Kamienic) oraz tzw. Nowe Miasto (na wschód od os. Grunwaldzkiego). Dla zabudowy jednorodzinnej przewidziano rejon Pruślina, Parceli Zacharzewskich, Topoli Mł., Wysocka Wlk., Wenecji, wsch. i płd. Str. Kamienic oraz os. Odolanowskiego, a dla zabudowy przemysłowej południową część miasta (Zębców, zach. Kamienice Str., os. Odolanowskie, płd. Pruślin, płn. Wysocko Wlk.) oraz wokół stacji kolejowych Ostrów Wlkp. Zachodni i Ostrów Wlkp. Gorzyce. Głównym terenem, który (poza Śródmieściem) miałby w przyszłości pełnić funkcje centrotwórcze jest wspomniane Nowe Miasto.

[edytuj] Geografia przemysłu i usług

Ośrodek przemysłu przetwórczego, głównie elektromaszynowego (precyzyjnego, środków transportu, metalowego), spożywczego, materiałów budowlanych – przewaga liczby osób zatrudnionych w przemyśle. Stopa bezrobocia utrzymuje się na wysokim poziomie (16,3%, 30 czerwca 2006). Okolice miasta są jednym z głównym obszarów wydobycia gazu ziemnego w Polsce. Rozwinięty sektor usług – handel detaliczny (do 2006 r. ograniczenia dla handlu wielkopowierzchniowego) i hurtowy, filie banków, towarzystw ubezpieczeniowych, firmy doradcze i projektowe, serwisy i in. Współtworzy wraz z sąsiednimi ośrodkami Kalisko-Ostrowski Okręg Przemysłowy - w Planach Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Wielkopolskiego region ten uznany został (obok regionu Poznania) za przyszłościowe miejsce koncentracji przemysłu. Podstrefa Kamiennogórskiej SSE.

[edytuj] Geografia komunikacji

Znaczący węzeł kolejowy i drogowy.

Linie kolejowe wybiegają z Ostrowa w pięciu kierunkach (bezpośrednie połączenia pasażerskie):

Nazwę Ostrowianin nosi jeden z pociągów pospiesznych relacji Warszawa – Ostrów Wielkopolski – Wrocław.

W mieście krzyżują się drogi krajowe oraz wojewódzkie dopuszczone do ruchu ciężkiego:

Funkcjonuje autobusowa komunikacja miejska (MZK Ostrów Wlkp.) obsługująca 27 linii, także połączenia z innymi miejscowościami regionu (MZK Ostrów Wlkp., MZK Krotoszyn, Kaliskie Linie Autobusowe). Na pograniczu dzielnic Wenecja i Piaski-Szczygliczka, obecnie zatrzymana, kolejka wąskotorowa. Ponadto, w miejscowości Michałków położonej ok. 5 km na północ od miasta znajduje się lotnisko sportowe Aeroklubu Ostrowskiego.

Więcej: transport drogowy w Ostrowie, transport kolejowy w Ostrowie, transport lotniczy w Ostrowie, komunikacja miejska w Ostrowie

[edytuj] Historia

Ratusz i rynek w Ostrowie Wielkopolskim, karta pocztowa z początku XX w

Na północno-wschodnich obrzeżach obecnego Ostrowa ok. X w. znajdował się niewielki gród obronny. Obecnie trwają intensywne prace archeologiczne nad jego zbadaniem. Miasto otrzymało prawa miejskie najpóźniej w roku 1404. Do początków XVIII w. nie rozwijało się (pożary, wojny, siła okolicznych ośrodków). W 1711 r. mieszczanie zrezygnowali z praw miejskich. Ostrów podniesiony został z upadku dzięki nowym właścicielom - Jan Jerzy Przebendowski wyjednał u króla ponowną lokację miasta, połączona tym razem z wydaniem licznych przywilejów, w 1714 r., Marszałek wielki koronny Franciszek Bieliński potwierdził stare przywileje i nadał nowe, Radziwiłłowie, byli patronami i fundatorami wielu przedsięwzięć w mieście. Opieka właścicieli, gospodarność włodarzy, działania mieszkańców oraz korzystne, przygraniczne położenie przyczyniły się do szybkiego rozwoju miasta, przerwanego dopiero wybuchem II wojny światowej. Bardzo ważnym impulsem rozwojowym było także umiejscowienie w Ostrowie węzła kolejowego. Miasto było znaczącym ośrodkiem ruchu narodowego w okresie zaborów oraz podczas obu wojen światowych. Szczególnym epizodem w jego dziejach jest Republika Ostrowska – bezkrwawy przewrót w listopadzie 1918 r., w wyniku którego Polacy przejęli władzę w mieście. W latach międzywojennych Ostrów należał do czołówki najszybciej rozwijających się miast w Polsce – liczba mieszkańców zwiększyła się dwukrotnie, powstało wiele okazałych budynków, nowe zakłady przemysłowe (Fabryka Wagon). W czasie II wojny światowej w Ostrowie znajdował się obóz pracy. Miasto należało do ważniejszych ośrodków konspiracji w Wielkopolsce - po rozbiciu przez gestapo w 1941 r. struktur poznańskich Okręgu ZWZ jego siedziba została przeniesiona do Ostrowa, stąd też prowadzono odbudowę struktur Związku dla całego Poznańskiego.

Więcej: historia Ostrowa, Stary Cmentarz, Republika Ostrowska, Alma Mater Ostroviensis, Honorowi Obywatele Miasta Ostrowa

[edytuj] Architektura

[edytuj] Stary Ostrów

Konkatedra św. Stanisława Biskupa
Ulica Sądowa

Ze względu na wartość dziedzictwa kulturowego, na obszarze miasta wyodrębniono objętą rejestrem zabytków strefę podlegającą ścisłej ochronie konserwatorskiej[2]. Zachował się układ urbanistyczny pochodzący najpóźniej z początku XVIII w. Zabudowa w centrum pochodzi w przeważającej części z II poł. XIX w. (niska klasycyzująca i wyższa reprezentująca historyzm) oraz z I poł. XX w. (secesja, modernizm).

Więcej: architektura Ostrowa Wielkopolskiego – stary Ostrów, plac Stefana Rowińskiego

[edytuj] Architektura sakralna

Więcej: zabytkowa architektura sakralna w Ostrowie

[edytuj] Budynki użyteczności publicznej

Więcej: zabytkowe budynki użyteczności publicznej w Ostrowie

  • stara przepompownia, secesyjna, wybudowana w manierze typowej dla architektury willowej, przyozdobiona witrażami z ostrowskimi budynkami związanymi z gospodarką komunalną
  • ratusz miejski, neorenesansowy, mieści Muzeum Miasta Ostrowa Wielkopolskiego
  • I Liceum im. Kompałły i Lipskiego, dawne Królewskie Katolickie Gimnazjum Męskie
  • II Liceum im. Reymonta, w przeszłości Gimnazjum Żeńskie
  • Bank Polski, modernistyczny budynek, z którym związane były losy Krzysztofa Komedy
  • Sąd Rejonowy, z elementami neogotyckimi
  • Poczta Główna, eklektyczna
  • Szkoła Estkowskiego, neoklasycystyczna
  • zespół dawnej Strzelnicy Miejskiej i dawnego Teatru Miejskiego, eklektyczny
  • drewniana wieża strażacka
  • zespoły dawnych koszar, neogotyckie
  • wieża ciśnień, neogotycka

[edytuj] Budynki przemysłowe

Więcej: zabytkowa zabudowa przemysłowa w Ostrowie

[edytuj] Domy

Więcej: zabytkowe domy w Ostrowie

  • zespół kamienic z XIX i XX wieku reprezentujących różne formy eklektyzmu i historyzmu, secesję oraz modernizm
  • wille z przełomu XIX i XX wieku wybudowane w duchu historyzmu lub secesji

[edytuj] Architektura współczesna

Zobacz: architektura współczesna w Ostrowie

[edytuj] Zieleń miejska i ochrona przyrody

Park Kultury i Wypoczynku Piaski-Szczygliczka

Tereny zielone (lasy, parki, skwery, zieleń uliczna) stanowią ok. 10% powierzchni miasta. Lasy zajmują 358,7 ha (2004). Jeden z terenów leśnych (Las Piaski) został zagospodarowany w latach 70. na Park Kultury i Wypoczynku Piaski-Szczygliczka. W latach 90. stracił na znaczeniu, obecnie jest rewaloryzowany. Parki i skwery zajmują 30,3 ha, zieleń uliczna 33,8 ha (2004). Większość parków została zrewaloryzowana w ciągu ostatnich kilkunastu lat. W latach 90. opracowana została koncepcja nowego Parku Sześćsetlecia Ostrowa. Miałby on liczyć ok. 25 ha powierzchni, z czego ok. 10 ha to istniejący obecnie teren leśny (tzw. Kozi Borek).

Na terenie miasta znajduje się 12 pomników przyrody. Inne formy ochrony przyrody w Ostrowie, ale także w jego najbliższej okolicy to:

Więcej: zieleń miejska w Ostrowie

[edytuj] Kultura

Synagoga

W Ostrowie odbywają się imprezy kulturalne o zasięgu regionalnym, krajowym, a także międzynarodowym, spośród których należy wymienić m.in.:

Spośród różnorodnych instytucji kulturalnych największe znaczenie mają trzy: Kino Komeda – Centrum Kultury Komeda, Centrum Ostrów (amatorska scena dramatyczna, scena impresaryjna i kinowa, scena klubowa, Restauracja Literacka, Galeria Na Dole, Miejska Biblioteka Publiczna im. Rowińskiego) oraz Powiatowa Galeria Sztuki Współczesnej. Oprócz instytucji znaczącą rolę animatorską odgrywają stowarzyszenia kulturalne (chopinowskie, śpiewacze – miasto posiada bogate tradycje chóralne, teatry amatorskie i in.). Uzupełnieniem oferty kulturalnej miasta są muzea, m.in. Miasta Ostrowa, Garnizonu Ostrowskiego, Skansen Pszczelarski.

Więcej: imprezy kulturalne w Ostrowie, centra kultury w Ostrowie, Kultura w Ostrowie Wielkopolskim

[edytuj] Edukacja

Tzw. Szkoła Estkowskiego

Ośrodek szkolnictwa średniego, zawodowego i wyższego. Wg danych statystycznych (2002, dla ostrowian powyżej 19 roku życia) wykształcenie wyższe posiada 13% mieszkańców, średnie, średnie zawodowe i policealne 46%, zasadnicze zawodowe 26%, a podstawowe 14%[3] .

W mieście znajduje się 16 przedszkoli, 13 szkół podstawowych i 5 gimnazjów. [3] W Ostrowie funkcjonuje 8 szkół ogólnokształcących (lub zespołów szkół) oraz 7 zespołów szkół technicznych i zawodowych. 1 Są to:

Ponadto działają: Zespół Szkół Specjalnych, Zespół Szkół Muzycznych im. Krzysztofa Komedy-Trzcińskiego, szkoły policealne i pomaturalne, Instytut Polsko-Kanadyjski.

[edytuj] Szkoły wyższe

Ośrodek szkolnictwa wyższego dla miasta i powiatu: 2 wydział zamiejscowe i 5 filii uczelni wyższych (nauki techniczne, społeczne, ekonomiczne, nauki o zdrowiu, wychowanie fizyczne). Około 3,5 tysięcy studentów (2005).[3]

[edytuj] Religia

[edytuj] Kościoły

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:

  • Kościół Rzymskokatolicki
    • Konkatedra św. Stanisława Biskupa, ul. Gimnazjalna 1
    • Parafia pw. Matki Boskiej Częstochowskiej, ul. Staroprzygodzka 103
    • Parafia pw. Ducha Świętego, ul. Różana 26
    • Parafia pw. NMP Królowej Polski, ul. Królowej Jadwigi 7
    • Parafia pw. Matki Boskiej Fatimskiej, ul. Kręta
    • Parafia pw. Pawła Apostoła, ul. Paderewskiego 37
    • Parafia pw. Miłosierdzia Bożego, ul. B. Limanowskiego 40
    • Parafia pw. Św. Antoniego, ul. Raszkowska 39
    • Parafia pw. Najświętszego Zbawiciela, ul. Wybickiego 65
    • Parafia pw. Św. Rodziny, ul. Grabowska 216
  • Kościół Ewangelicko-Augsburski
    • Parafia, ul. Królowej Jadwigi 1
  • Kościół Zielonoświątkowy
    • Zbór, ul. Kaliska 23
  • Kościół Boży w Chrystusie
    • Kościół Ewangelii i Apostolstwa, ul. Dąbrowskiego 1/5

[edytuj] Cmentarze

  • Cmentarz ul. gen. J. Bema (Zacharzew)
  • Cmentarz ul. Staroprzygodzka (Zębców)
  • Cmentarz ul. B. Limanowskiego (Wenecja)
  • Stary Cmentarz Pl. Bankowy (Śródmieście)
  • Cmentarz Ewangelicki ul. Grabowska (Pruślin)

[edytuj] Sport, rekreacja, turystyka

Lotnisko Aeroklubu Ostrowskiego w Michałkowie

[edytuj] Sport i rekreacja

Koszykówka:

Żużel:

Piłka nożna:

Piłka ręczna:

Lekkoatletyka:

Podnoszenie ciężarów:

Motocross:

Sporty walki :

  • Sekcja "Kendo" (indywidualne mistrzostwo Europy),

Speedrower:

Szachy:

Inne:

  • Aeroklub Ostrowski (wielokrotne rekordy i laury w zawodach spadochroniarskich i szybowcowych, wielu rekordzistów, wychowankowie Aeroklubu Ostrowskiego byli pierwszymi w Polsce zdobywcami złotych medali z trzema diamentami).
  • w mieście działają także dwa amatorskie kluby kolarskie, klub badmintonowy (KS Ołobok),dwa kluby jeździeckie (KJ Hufnal, OKJ Oxer),klub paintballowy oraz 2 ludowe kluby sportowe, 3 kluby przy PTTK, 19 szkolnych, parafialnych lub katolickich klubów sportowych.

Duże znaczenie (w tym jedna ponadregionalne) mają dwie ligi amatorskie:

  • Ostrowska Liga Koszykówki – dwie ligi, dotychczas odbyło się 15 edycji, cieszy się dużą popularnością jako jedyna w południowej i wschodniej Wielkopolsce – grają zespoły także z Kalisza, Konina, Krotoszyna, Pleszewa.
  • Halowa Liga Piłki Nożnej – dwie ligi, działa od 1992 roku, głównie zespoły z powiatu ostrowskiego.

Liczne hale sportowe, w tym jedna hala widowiskowo-sportowa na około 2000 miejsc, 3 hale na około 500 miejsc. Spośród trzech dostępnych stadionów duże trybuny posiada jeden (Miejski z torem żużlowym, rozbudowywany do pojemności 15 000 widzów). Sporty o charakterze niemasowym można uprawiać na:

  • dwóch kręgielniach (w tym jednej bowlingowej),
  • kortach tenisowych MOSiR "Olimpijska",
  • lotnisku sportowym Aeroklubu Ostrowskiego w Michałkowie,
  • dwóch ośrodkach jazdy konnej (w tym jednym z krytą ujeżdżalnią i jednym z hipoterapią),
  • dwóch pływalniach krytych, dwóch pływalniach odkrytych oraz Zbiorniku Rekreacyjnym Piaski - Szczygliczka (30 ha),
  • polu paintballowym,
  • skateparku,
  • sali do squasha,
  • strzelnicy otwartej (LOK i Kurkowego Bractwa Strzeleckiego) i strzelnicach zamkniętych.

[edytuj] Turystyka

Pod aniołem

Informacji turystycznej można zasięgnąć w Centrum Informacji Turystycznej przy oddziale PTTK w Ostrowie Wielkopolskim (ul. Starotargowa 5).

Przez miasto przebiega siedem szlaków turystycznych:

[edytuj] Baza hotelowa

Miasto posiada rozwiniętą infrastrukturę hotelową. [5]

  • 8 hoteli (Komeda ***, Villa Royal ***, Granada ***, Polonia, Omega, Malwa, sportowy Stal, kompleks hotelowy – motel, hotel *** – Borowianka z ośr. jazdy konnej)
  • ośrodek wypoczynkowy (Piaski-Szczygliczka)
  • kemping (Piaski-Szczygliczka)

[edytuj] Media

Współczesny Ostrów ma relatywnie rozwinięty rynek medialny. Wart wspomnienia jest fakt, że w Ostrowie lat międzywojennych na 20 tysięcy mieszkańców (1928 r.) przypadało 11 czasopism (w tym 5 dzienników).

  • Ostrowska Telewizja Kablowa Proart
  • Interaktywna Telewizja Internetowa Ostrowtv.pl
  • Radio Eska Ostrów
  • Fakty Ostrowskie, tygodnik
  • Gazeta Ostrowska, dwa razy w tygodniu
  • Kalejdoskop Miejski, miesięcznik redagowany przez UM Ostrów – w internecie oraz jako dodatek do Naszego Rynku
  • Kurier Ostrowski, dwa razy w tygodniu
  • Nasz Rynek, bezpłatny tygodnik informacyjno-reklamowy
  • Dzień Dobry Ostrów, tygodnik
  • periodyki oraz wydawnictwa stowarzyszeń, organizacji społecznych i parafii

[edytuj] Ludzie związani z Ostrowem

 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Ostrowem Wielkopolskim.

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

Wybrane pozycje:

  • Wielkopolska Szkoła Edukacji Narodowej. Studia i wspomnienia z dziejów Gimnazjum Meskiego (Obecnie I Liceum Ogólnokształcącego) w Ostrowie Wielkopolski, w 125-lecie jego założenia 1845-1970, praca zbiorowa, Wrocław 1970
  • Ostrów Wielkopolski – dzieje miasta i regionu, praca zbiorowa, Poznań 1990
  • Alma Mater Ostroviensis – Księga Pamięci – Non Omnis Moriar, praca zbiorowa pod. red. Jarosława Biernaczyka, Krystiana Niełacnego, Edwarda Szperzyńskiego, Ostrów Wielkopolski 1996-2005
  • Marek Olejniczak, Bedeker Ostrowski, Ostrów Wielkopolski 2004
  • Witold Banach, Ostrów pod znakiem pegaza. Literacki przyczynek do dziejów miasta, Poznań-Ostrów Wielkopolski 2005

Dane statystyczne:

  • Plan rozwoju lokalnego miasta Ostrowa Wielkopolskiego na lata 2005-2013, cześć studialna, Ostrów Wielkopolski 2005

Pełna bibliografia: Bibliografia artykułu Ostrów Wielkopolski

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne

Utwórz książkę