Dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Dinukleotyd nikotyonoamidoadeninowy
Model NAD+ Model NADH
NAD-3D-balls.png
Model NAD+
NADH-3D-balls.png
Model NADH
Struktura chemiczna NAD: A – forma utleniona, B – forma zredukowana
Struktura chemiczna NAD: A – forma utleniona, B – forma zredukowana
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C21H27N7O14P2
Masa molowa 663,43 g/mol
Wygląd biały proszek[1][2]
Identyfikacja
Numer CAS 53-84-9
PubChem 5892[3]
DrugBank DB01907[4]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy (NADH - forma zredukowana, NAD+ - forma utleniona) – organiczny związek chemiczny, nukleotyd pełniący istotną rolę w procesach oddychania komórkowego. Różne pochodne tego związku są akceptorami elektronów i protonów w procesach utleniania komórkowego. Pełnią też rolę koenzymów oksydoreduktaz.

Dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy nie występuje w zasadzie w organizmach żywych w stanie wolnym, lecz występuje w postaci jonów (NAD+ i NADP+) oraz w formie zredukowanej (NADH i NADPH).

  • NAD+ – forma utleniona dinukleotydu
  • NADP+ – kation fosforanowy dinukleotydu
  • NADH – forma zredukowana NAD+
  • NADPH – forma zredukowana NADP+

NAD+[edytuj | edytuj kod]

Cząsteczka NAD jest dinukleotydem składającym się z adenozyno-5'-monofosforanu i nukleotydu nikotynoamidowego połączonych ze sobą wiązaniem bezwodnikowym. Cząsteczka NAD+ wiąże jeden proton i dwa elektrony. Miejscem ich działania jest amid kwasu nikotynowego. Drugi proton pozostaje w środowisku reakcji. Zredukowany NAD+ (NADH) jest utleniany na kompleksie I łańcucha oddechowego. W wyniku przenoszenia elektronów przez kolejne elementy łańcucha oddechowego zostaje wytworzony gradient elektrochemiczny zamieniany przez syntazę ATP na energię zmagazynowaną w ATP.

Reakcje utleniania i redukcji NAD

NADP+[edytuj | edytuj kod]

Cząsteczka NADP+ różni się od NAD+ obecnością reszty fosforanowej przy węglu 2' rybozy nukleotydu adeninowego.

NADP+ jest także akceptorem protonu i elektronów w reakcjach redukcji, w ten sposób powstaje NADPH wytwarzany przez reduktazę ferredoksyna-NADP+ w fazie jasnej fotosyntezy. Powstały NADPH wykorzystywany jest do syntezy cukrów w cyklu Calvina.

NADPH wytwarzany jest także w szlaku metabolicznym określanym jako szlak pentozofosforanowy. Jest on następnie zużytkowywany w różnych reakcjach redukcji, głównie w przebiegu biosyntezy kwasów tłuszczowych i cholesterolu.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy