Dzień Zwycięstwa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dzień Zwycięstwa
Victory Day Parade 2005-38.jpg
Dzień Zwycięstwa, Moskwa (2005)
Dzień 8 maja i 9 maja
Kraje 8 maja
 Polska
 Francja
 Wielka Brytania
9 maja
 Białoruś
 Rosja
Wspólnota Niepodległych Państw państwa członkowskie WNP
Typ święta państwowe
Upamiętnia zakończenie II wojny światowej w 1945
Podobne święta Czas Upamiętniający i Jednoczący Tych, Którzy Stracili Życie Podczas II Wojny Światowej (8 i 9 maja, ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ[1])

Dzień Zwycięstwa, w Polsce od 1945 do 2015 Narodowe Święto Zwycięstwa i Wolności[2]święto państwowe obchodzone 9 maja w byłym bloku wschodnim oraz 8 maja m.in. w Czechach, Francji i Polsce upamiętniające zakończenie II wojny światowej w Europie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Obchodzone dawniej w ZSRR i krajach bloku socjalistycznego, obecnie w niektórych państwach obszaru postradzieckiego. Jedno z głównych świąt państwowych w Federacji Rosyjskiej i na Białorusi.

9 maja w Polsce[edytuj | edytuj kod]

8 maja 1945 odbyło się posiedzenie Rady Ministrów z udziałem prezydenta Krajowej Rady Narodowej. Oprócz daty 9 maja proponowano ustanowienie święta na dzień 8 maja (propozycja marszałka Michała Roli-Żymierskiego) oraz 10 maja (propozycja rządu)[3]. Ostatecznie w Polsce Narodowe Święto Zwycięstwa i Wolności zostało ustanowione dekretem z 8 maja 1945 zatwierdzonym przez Krajową Radę Narodową, której przewodził Bolesław Bierut. Artykuł 1. tegoż dekretu głosił[4]:

Quote-alpha.png
Celem upamiętnienia po wsze czasy zwycięstwa Narodu Polskiego i Jego Wielkich Sprzymierzeńców nad najeźdźcą germańskim, demokracji nad hitleryzmem i faszyzmem, wolności i sprawiedliwości nad niewolą i gwałtem – dzień 9 maja, jako dzień zakończenia działań wojennych, stanowić będzie Narodowe Święto Zwycięstwa i Wolności

W Polsce Ludowej święto obchodzone było uroczyście w latach 1946–1989, a w okresie 1945–1950 był to dzień wolny od pracy. Został zniesiony z wykazu dni wolnych ustawą z 15 stycznia 1951 [5]. Główne obchody przeprowadzano na Placu Zwycięstwa lub Placu Defilad w Warszawie.

Obecnie nie ma już oficjalnych uroczystości organizowanych przez najwyższe władze państwowe, jednak w wielu miastach jednostki wojskowe wspólnie z samorządami organizują własne obchody święta, często połączone z defiladami Wojska Polskiego. Oprócz tego nieregularnie żołnierze polscy biorą udział w paradzie w Moskwie.

24 kwietnia 2015 Sejm RP przyjął ustawę o Narodowym Dniu Zwycięstwa obchodzonym 8 maja, jednocześnie znosząc Narodowe Święto Zwycięstwa i Wolności obchodzone 9 maja[6]. Początkowo planowano dla święta 8 maja nazwę Narodowe Święto Zwycięstwa albo nawet całkowite zniesienie tego święta, tj. bez ustanawiania święta innego święta związanego z zakończeniem II Wojny Światowej[7][8]. Później planowano, by nazwa święta 8 maja brzmiała Dzień Zwycięstwa, tj. bez przymiotnika narodowy[9][10].

9 maja w Rosji[edytuj | edytuj kod]

W okresie istnienia Związku Radzieckiego, Dzień Zwycięstwa (9 maja) był obchodzony we wszystkich krajach bloku wschodniego. W latach 1990-tych obchody Dnia Zwycięstwa były znacznie skromniejsze. To się zmieniło, gdy Władimir Putin doszedł do władzy. Obchody 60. rocznicy w 2005 stały się największym świętem narodowym i ludowym. Obchody 70. rocznicy w 2015 były okazją do budowania dumy narodowej w obliczu problemów gospodarczych i geopolitycznych. W paradzie w Moskwie wzięło udział 16 000 rosyjskich żołnierzy, 1300 żołnierzy z 10 krajów, około 200 pojazdów opancerzonych, 150 samolotów i śmigłowców[11].

9 maja na Ukrainie[edytuj | edytuj kod]

Dzień Zwycięstwa w Doniecku, Ukraina

Od 2015 zamiast „Dnia Zwycięstwa” na Ukrainie jest ustanowiony „Dzień zwycięstwa nad nazizmem w II Wojnie Światowej”.

Kraje, w których obchodzi się 8 maja[edytuj | edytuj kod]

  •  Czechy - oficjalnie uznane 9 maja od 1946 roku
  • Francja Francja - oficjalnie uznane 9 maja od 1946 roku
  • Polska Polska - oficjalnie uznane i ustanowione 9 maja 1945 roku (do 1950 dzień wolny od pracy), zmienione 24 kwietnia 2015 roku
  •  Wielka Brytania - oficjalnie uznane 9 maja od 1946 roku

Kraje, w których obchodzi się 9 maja[edytuj | edytuj kod]

  •  Armenia – oficjalnie uznane 9 maja od 1946 roku;
  •  Azerbejdżan – oficjalnie uznane 9 maja od 1946 roku;
  • Białoruś Białoruś – oficjalnie uznane 9 maja od 1946 roku, dzień wolny od pracy;
  •  Gruzja – oficjalnie uznane 9 maja od 1946 roku;
  •  Kazachstan – oficjalnie uznane 9 maja od 1947 roku, dzień wolny od pracy;
  •  Kirgistan – oficjalnie uznane 9 maja od 1946 roku;
  •  Mołdawia – oficjalnie uznane 9 maja od 1951 roku, dzień wolny od pracy;
  • Rosja Rosja – oficjalnie uznane 9 maja od 1946 roku; dzień wolny od pracy;
  •  Tadżykistan – oficjalnie uznane 9 maja od 1946 roku;
  •  Turkmenistan – oficjalnie uznane 9 maja od 1946 roku;
  •  Ukraina – oficjalnie uznane 9 maja od 1946 roku, dzień wolny od pracy; oficjalnie uznane 8 i 9 maja od 2014 roku jako "Dzień Pamięci"[12];
  •  Uzbekistan – oficjalnie uznane 9 maja od 1946 do 1998 roku, od 1999 r., dzień wolny jako "Dzień Pamięci"[13];
  •  Izrael – oficjalnie uznane 9 maja od 2000 roku

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]