Elio Di Rupo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Elio Di Rupo
Elio Di Rupo PES-Kongress 2014.jpg
Data i miejsce urodzenia 18 lipca 1951
Morlanwelz
Premier Belgii
Przynależność polityczna Partia Socjalistyczna
Okres urzędowania od 6 grudnia 2011
Poprzednik Yves Leterme
Przewodniczący Partii Socjalistycznej
Przynależność polityczna Partia Socjalistyczna
Okres urzędowania od 1999
do 2011
Poprzednik Philippe Busquin
Następca Thierry Giet (p.o.)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Elio Di Rupo (ur. 18 lipca 1951 w Morlanwelz) – belgijski i waloński polityk, wieloletni przewodniczący frankofońskiej Partii Socjalistycznej (Parti Socialiste). Były premier Walonii i były wicepremier Belgii. Premier Belgii od 6 grudnia 2011.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość i edukacja[edytuj | edytuj kod]

Syn włoskich imigrantów zarobkowych z San Valentino, przybyłych do Belgii w 1947. Ojciec, z zawodu górnik, zginął rok po urodzinach syna w wypadku samochodowym. Z powodu problemów finansowych rodziny spowodowanych śmiercią głównego żywiciela, niepiśmienna matka oddała troje z siedmiorga dzieci do miejscowego sierocińca[1][2].

Uczęszczał do szkoły technicznej, następnie ukończył studia chemiczne na Université de Mons-Hainaut (UMH). Na tej samej uczelni uzyskał stopień naukowy doktora w 1978[2][3]. W latach 1977–1978 był pracownikiem naukowym na University of Leeds w Wielkiej Brytanii. W 1978 był asystentem, a w 1982 kierownikiem badań na Université de Mons-Hainaut[4].

Elio Di Rupo nie mówi płynnie w języku niderlandzkim, jednym z dwóch głównych języków urzędowych Belgii[1].

Kariera polityczna[edytuj | edytuj kod]

W działalność polityczną zaangażował się w latach 70. w czasie studiów w Mons, kiedy to w 1977 wstąpił do organizacji młodzieżowej Partii Socjalistycznej (PS). W 1982 z ramienia PS uzyskał mandat radnego miasta Mons. W latach 1982–1985 wchodził w skład gabinetu Philippe'a Busquina, ówczesnego ministra budżetu i energii w gabinecie Regionu Walońskiego. W 1985 objął funkcję inspektora generalnego w Inspekcji Energii Regionu Walońskiego (1985–1987[4]). W 1986 został radnym odpowiedzialnym za sprawy społeczne. Z jego inicjatywy w 1984 w Mons zapoczątkowany został doroczny Międzynarodowy Festiwal Filmów Miłosnych (Festival International du Film d'Amour)[1][2].

Charakterystycznym elementem jego ubioru stała się z czasem czerwona mucha[1].

W 1987 po raz pierwszy objął mandat deputowanego do federalnej Izby Reprezentantów. Sprawował go kilkakrotnie (1987–1989, 1995, 2003–2005, 2007–2009), zasiadał także w Senacie (1991–1995). Od 1989 do 1991 był deputowanym do Parlamentu Europejskiego[5][6].

Od lutego 1992 do stycznia 1994 zajmował stanowisko ministra edukacji oraz ministra ds. audiowizualnych we władzach wspólnoty francuskiej. W styczniu 1994 zastąpił zamieszanego w aferę korupcyjną Augusta Guya Coëme na stanowisku wicepremiera oraz ministra transportu i przedsiębiorstw państwowych w rządzie Jean-Luka Dehaene[3][5][7]. W 1996 został publicznie pomówiony przez młodego geja o kontakty seksualne z nieletnimi. Elio Di Rupo został oczyszczony z tych zarzutów przez sąd, jednocześnie w trakcie tej sprawy przyznał się do bycia homoseksualistą[8]. Sprawa ta nie wpłynęła na jego karierę polityczną, pozostał w rządzie federalnym do 1999. Od czerwca 1995 do lipca 1999 zajmował w nim stanowisko wicepremiera oraz ministra gospodarki i telekomunikacji[3][5][7].

W październiku 1999 objął stanowisko przewodniczącego Partii Socjalistycznej (zastąpił Philippe'a Busquina), z którego zrezygnował po około 12 latach w związku z objęciem funkcji premiera. W głosowaniu zdobył 71% głosów, pokonując trzech innych kandydatów. W kolejnych wyborach na tę funkcję we wrześniu 2003 i w lipcu 2007 uzyskiwał poparcie wynoszące odpowiednio 94% i 89% głosów. W 1999 oraz w 2007 był wybierany na wiceprzewodniczącego Międzynarodówki Socjalistycznej[3].

W lipcu 1999 powołano go na urząd ministra-prezydenta Regionu Walońskiego, który sprawował do kwietnia 2000. W październiku 2000 objął funkcję burmistrza Mons. W październiku 2005, po związanej ze skandalem korupcyjnym rezygnacji Jean-Claude'a Van Cauwenberghe, ponownie stanął na czele walońskiego rządu. Obowiązki premiera regionu wykonywał do lipca 2007. W 2001 uzyskał honorowy tytuł ministra stanu[5]. Wchodził również w skład Konwentu Europejskiego, którego celem było wypracowywanie założeń Traktatu ustanawiającego Konstytucję dla Europy[3].

W 2007 odnowił mandat poselski na szczeblu federalnym, jednak w czerwcu 2009 przeniósł się do pracy w Parlamencie Walońskim[5]. W wyborach parlamentarnych w czerwcu 2010 został ponownie wybrany w skład Izby Reprezentantów. Partia Socjalistyczna zdobyła wówczas 26 mandatów, stając się największą siłą polityczną w Walonii, a socjaliści zostali najliczniejszą frakcją w całym parlamencie federalnym[3].

Premier Belgii[edytuj | edytuj kod]

Elio Di Rupo był jednym z głównych negocjatorów podczas kryzysu rządowego, w wyniku którego przez wiele miesięcy od czasu wyborów w 2010 partie polityczne nie były w stanie stworzyć nowego rządu. 16 maja 2011 król powierzył mu funkcję tzw. formatora (formateur), mającego koordynować rozmowy koalicyjne. Ostatecznie 30 listopada 2011 sześć ugrupowań (partie socjalistyczne, chadeckie i liberalne flamandzkie i walońskie) uzgodniło umowę koalicyjną, w wyniku której Elio Di Rupo został oficjalnym kandydatem na urząd premiera Belgii[9]. Jednym z powodów przyspieszających negocjacje był pogarszający się stan finansów państwa i związane z tym obniżenie ratingu Belgii. W umowie zawarto kompromis dotyczący podziału gmin leżących wokół Regionu Stołecznego Brukseli pomiędzy Region Waloński i Region Flamandzki, a także dotyczący przekazania części uprawnień władz federalnych do władz tychże regionów. Dodatkowo ustalony został plan trzyletnich oszczędności budżetowych w wysokości 11,3 mld euro i obniżenia deficytu budżetowego poniżej poziomu 3% PKB w 2012 oraz osiągnięcie zbilansowanego budżetu do 2015[10][11].

Rząd Elia Di Rupo został zaprzysiężony i rozpoczął urzędowanie 6 grudnia 2011[12]. W ten sposób doszło do zakończenia najdłuższego w historii, bo trwającego 541 dni, kryzysu gabinetowego, w czasie którego krajem administrował ustępujący rząd[13]. W skład gabinetu weszły walońska Partia Socjalistyczna (PS), flamandzka Partia Socjalistyczna (sp.a), Chrześcijańscy Demokraci i Flamandowie (CD&V), walońscy chadecy z Centrum Demokratyczno-Humanistycznego (cdH), liberałowie z Regionu Flamandzkiego z Open VLD i z Regionu Walońskiego z MR – łącznie 13 ministrów (z premierem) i 6 sekretarzy stanu[10][14]. Elio Di Rupo został pierwszym od 1974 premierem Belgii wywodzącym się z partii socjalistycznej oraz z francuskojęzycznego Regionu Walońskiego[10][13]. Jego gabinet utrzymał się do końca kadencji parlamentu. W 2014 Elio Di Rupo ponownie uzyskał mandat deputowanego do Izby Reprezentantów[15].

Skład rządu[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Profile: Belgium's Elio Di Rupo (ang.). bbc.co.uk, 2 grudnia 2011. [dostęp 2011-12-05].
  2. 2,0 2,1 2,2 ELIO DI RUPO: UNE VIE QUI FILE A CENT NOEUDS LE FILS SPIRITUEL DE DIEU EN OUBLIE SON MANTEAU L'INDIEN QUI REFUSE DE MARCHER (fr.). lesoir.be, 17 kwietnia 1997. [dostęp 2011-12-05].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Elio Di Rupo (fr.). ps.be. [dostęp 2011-12-05].
  4. 4,0 4,1 Elio Di Rupo (fr.). mons.be. [dostęp 2011-12-05].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Profil na stronie Parlamentu Walońskiego (fr.). [dostęp 2011-12-05].
  6. Profil na stronie Parlamentu Europejskiego. [dostęp 2011-12-05].
  7. 7,0 7,1 Elio Di Rupo (ang.). socialistinternational.org. [dostęp 2011-12-05].
  8. Britten openen klopjacht op Olivier Trusgnach (niderl.). nieuwsblad.be, 4 lutego 2005. [dostęp 2011-12-05].
  9. Stephen Castle: 18 Months After Vote, Belgium Has Government (ang.). nytimes.com, 1 grudnia 2011. [dostęp 2012-07-12].
  10. 10,0 10,1 10,2 Belgian cabinet sworn in (ang.). europeanvoice.com, 6 grudnia 2011. [dostęp 2011-12-06].
  11. Koniec najdłuższego kryzysu gabinetowego w historii. Belgia ma wreszcie rząd.. wyborcza.pl, 6 grudnia 2011. [dostęp 2011-12-06].
  12. Regering Di Rupo I legt de eed af (niderl.). standaard.be, 6 grudnia 2011. [dostęp 2011-12-06].
  13. 13,0 13,1 Belgium swears in new government headed by Elio Di Rupo (ang.). bbc.co.uk, 6 grudnia 2011. [dostęp 2011-12-06].
  14. Di Rupo I krijgt 13 ministers en 6 staatssecretarissen (niderl.). hln.be, 5 grudnia 2011. [dostęp 2012-07-12].
  15. Informacje na stronie polling2014.belgium.be (ang.). [dostęp 2014-06-01].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]