Emil Cioran

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Portret Ciorana

Emil Cioran [czyt. czioran] (ur. 8 kwietnia 1911 w Răşinari, zm. 20 czerwca 1995 w Paryżu) – rumuński filozof, teoretyk nihilizmu i eseista piszący przede wszystkim w języku francuskim.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Dom rodzinny Emila Ciorana
21 rue de l'Odéon

Emil Cioran urodził się we wsi Răşinari w Siedmiogrodzie, w Austro-Węgrzech (obecnie Rumunia), w rodzinie prawosławnego kapłana. W latach 1920–1927 uczęszczał do liceum w Sybinie. W 1928 wstąpił na uniwersytet w Bukareszcie. Razem z grupą wykładowców i przyjaciół (Nae Ionescu, Mircea Eliade) współtworzył klub dyskusyjny "Axa" ("Oś"). W 1930 związał się z faszystowskim Legionem Michała Archanioła założonym przez Corneliu Zelea Codreanu.

Początkowo zafascynowany filozofią Bergsona, uzyskał na podstawie pracy o nim magisterium, szybko jednak porzucił optymizm Bergsona na rzecz myśli Nietzschegojedynie taka filozofia ma sens, którą przeżywa się dogłębnie.

W 1933 otrzymał stypendium naukowe na uniwersytecie w Berlinie. W tym czasie deklarował się jako zwolennik Adolfa Hitlera i włoskiego faszyzmu. W 1934 opublikował swoją pierwszą książkę Na szczytach rozpaczy. W 1937 wydał kolejną publikację pt. Święci i łzy. W tym samym roku uzyskał stypendium Instytutu Francuskiego w Bukareszcie i wyjechał do Paryża, by pracować nad doktoratem z filozofii. We Francji został już na stałe.

W 1949 ukazały się Zarys rozkładu (Precis de decomposition), jego pierwsze dzieło po francusku – odtąd Cioran pisał wyłącznie w tym języku.

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Pisma Ciorana opublikowane do tej pory w języku polskim:

  • Na szczytach rozpaczy (Pe culmile disperării, 1934), przeł. I. Kania, Oficyna Literacka, Kraków 1992.
  • Upadek w czas (La Chute dans le temps, 1964), przeł. I. Kania, Oficyna Literacka, Kraków 1994.
  • Zły demiurg (Le Mauvais Démiurge, 1969), przeł. I. Kania, Oficyna Literacka, Kraków 1995.
  • O niedogodności narodzin (De l'inconvénient d'être né, 1973), przeł. I. Kania, Oficyna Literacka, Kraków 1996.
  • Historia i utopia (Histoire et Utopie, 1960), przeł. M. Bieńczyk, Instytut Badań Literackich, Warszawa 1997.
  • Ćwiczenia z zachwytu (Exercices d'admiration, 1986), przeł. J. M. Kłoczowski, Czytelnik, Warszawa 1998.
  • Rozmowy z Cioranem, przeł. I. Kania, Wydawnictwo KR, Warszawa 1999.
  • Pokusa istnienia (La Tentation d'exister, 1956), przeł. K. Jarosz, Wydawnictwo KR, Warszawa 2003.
  • Święci i łzy (Lacrimi şi sfinţi, 1937), przeł. I. Kania, Wydawnictwo KR, Warszawa 2003.
  • Ćwiartowanie (Écartèlement, 1979), Wydawnictwo KR, Warszawa 2004
  • Zmierzch Myśli (Le Crépuscule des pensées, 1940) , przeł. A. Dwulit, Wydawnictwo KR, Warszawa 2004.
  • Brewiarz zwyciężonych (Bréviaire des vaincus, 1944), przeł. A.Dwulit i M. Kowalska, Wydawnictwo KR, Warszawa 2004
  • Zeszyty 1957 -1972 , przeł. I. Kania, Wydawnictwo KR, Warszawa 2004.
  • Wyznania i anatemy (Aveux et Anathèmes, 1987), Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2006.
  • Zarys rozkładu (Précis de décomposition, 1949), Wydawnictwo KR, Warszawa 2006.
  • Samotność i przeznaczenie (Solitude et destin, 2004), Wydawnictwo KR, Warszawa 2008.
  • Sylogizmy goryczy (Syllogismes de l'amertume, 1952), przeł. I. Kania, Wydawnictwo Aletheia, Warszawa 2009.

Biografie wydane w języku polskim:

  • Bernd Mattheus, Cioran. Portret radykalnego sceptyka, red. Robert Reszke, Wydawnictwo KR, Warszawa 2008.

Książki na temat Ciorana polskich autorów:

  • Michał Jakubik, Wątki religijne w twórczości Emila Ciorana, Wydawnictwo Novae Res, Gdynia 2012.

Książki pod redakcją na temat Ciorana wydane przez polskich autorów:

  • Cioran – w pułapce istnienia, red. Sławomir Piechaczek, Wydawnictwo Zakład Poligraficzny Sindruk, Opole 2014.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons
Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Emila Ciorana