Samuel Beckett

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Samuel Beckett
Samuel Beckett (1977)
Samuel Beckett (1977)
Imiona i nazwisko Samuel Barclay Beckett
Pseudonim Andrew Belis
Data i miejsce urodzenia 13 kwietnia 1906
Foxrock
Data i miejsce śmierci 22 grudnia 1989
Paryż
Narodowość irlandzka
Język angielski, francuski
Alma Mater Trinity College w Dublinie
Gatunki dramat, powieść, esej
Ważne dzieła Czekając na Godota, Końcówka, Ostatnia taśma Krappa, Kroki
Odznaczenia
Krzyż Wojenny 1939–1945 (Francja) Medal Ruchu Oporu (Francja)
Grób pisarza na paryskim cmentarzu Montparnasse

Samuel Barclay Beckett (ur. 13 kwietnia 1906 (lub 13 maja 1906[1]) w Foxrock , zm. 22 grudnia 1989 w Paryżu) – irlandzki dramaturg, prozaik i eseista, tworzący początkowo w języku angielskim, a od 1945 – francuskim. Jeden z twórców teatru absurdu. Jego powieści są pozbawiane tradycyjnej narracji, utrzymane w klimacie skrajnego pesymizmu i podkreślające bezsens ludzkiej egzystencji.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się na przedmieściach Dublina w rodzinie protestanckiej. Studiował filologię romańską w Trinity College, gdzie potem przez jakiś czas wykładał, jednak Irlandia, atmosfera domu rodzinnego, potem zaś śmierć ojca (1933) doprowadziły go do depresji nerwowej i ostatecznie osiadł w Paryżu. Brał czynny udział we francuskim ruchu oporu. W 1969 został uhonorowany literacką Nagrodą Nobla, której nie odebrał osobiście.

Postać ojca pojawia się w jego utworach mityzowana lub nawet deifikowana, matka zaś w kontekście gorzkim i ironicznym (w życiu była zimną bigotką).

Na studiach Becketta fascynowała filozofia: Kartezjusza, George’a Berkeleya, Henri Bergsona, Arthura Schopenhauera, Giambattisty Vico; klasyka francuska i włoska, poezja francuska takich poetów jak: Charles Baudelaire, Arthur Rimbaud, Guillaume Apollinaire, Marcel Proust. Inspirował się także twórczością Dantego. Był sekretarzem i pomocnikiem Jamesa Joyce’a.

Beckett swoje dzieła tłumaczył z angielskiego na francuski i odwrotnie. Tłumaczenia te były dość swobodne, w związku z czym różne wersje językowe zawierają pewne różnice. Oprócz sztuk teatralnych pisał słuchowiska radiowe, spektakle telewizyjne, a nawet scenariusz filmowy. Niektóre sztuki reżyserował samodzielnie.

Był bardzo aktywny społecznie oraz politycznie – występował przeciwko totalitaryzmowi; ostro przeciwstawiał się prześladowaniom politycznym na świecie; wspierał także więźniów politycznych. Nie wyrażał zgody na wystawienie swoich sztuk w Republice Południowej Afryki w czasach apartheidu; protestował także przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce.

W twórczości zajmowały go głównie kwestie egzystencjalne, problemy etyczne i poznawcze. Bohaterowie jego dzieł zadają sobie pytania zasadnicze o sens życia oraz o miejsce człowieka na ziemi (podobnie jak u Alberta Camusa, czy Antona Czechowa).

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Sztuka bez Aktu (z butelką)
  • Whoroscope (1930)
  • Proust (1931)
  • Sen o kobietach pięknych i takich sobie (1932)
  • Murphy (1938)
  • Watt (1953)
  • Molloy (1951)
  • Malone umiera (1951)
  • Nienazywalne (1953)
  • także nowele (polskie wydanie 1973)
  • Towarzystwo (1980)

Dramaty[edytuj | edytuj kod]


Przypisy

  1. patrz:Anthony Cronin: Samuel Beckett. The Last Modernist. ISBN 0-06-016599-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • „Samuel Beckett”: Jan Błoński i Marek Kedzierski, Warszawa: Czytelnik, 1982.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]