Flaga Litwy
| Flaga Litwy | |
 |
|
| Informacje | |
| W oryginale | Lietuvos valstybės vėliava |
| W użyciu |  |
| Proporcje | 3:5 |
| Wprowadzona w | 1918 r., ostatnie zmiany 1 września 2004 r. |
| Opis flagi | Trzy pasy poziome: żółty, zielony i czerwony. |
Flaga Litwy jest prostokątem podzielonym na trzy poziome pasy: żółty, zielony i czerwony. Została przyjęta 20 marca 1989, blisko 2 lata przed ustanowieniem niepodległości Litwy od Związku Radzieckiego. Bardzo podobna flaga (o nieco jaśniejszych barwach) była używana przez Litwę od 1918 do zajęcia państwa przez ZSRR w 1940. Po zakończeniu okupacji niemieckiej (1941–1945) do 1989 oficjalnym symbolem kraju była flaga Litewskiej SRR.
W 2004 zmodyfikowano dotychczasowy wzorzec flagi, zmieniając proporcje boków z 1:2 na 3:5.
Spis treści |
[edytuj] Symbolika
Barwy mają swoją symbolikę. Żółty odnosi się do koloru słońca i oznacza szlachetność i uczciwość. Zielony nawiązuje do koloru roślin i jest symbolem życia oraz nadziei. Czerwony to kolor krwi i łączy się z miłością, odwagą i poświęceniem dla ojczyzny. Kolory żółty i zielony razem symbolizują też krajobraz Litwy (pola i lasy), zaś czerwony – przelaną krew. Wszystkie te trzy kolory razem występują często w litewskich strojach ludowych.
[edytuj] Historia
W przeciwieństwie do litewskich tradycji państwowych, flaga Litwy ma stosunkowo młody rodowód. W czasach Wielkiego Księstwa Litewskiego obowiązywała czerwona flaga z Pogonią (Vytis). Jednak w 1918 roku przyjęcie czerwonej flagi wywoływałoby skojarzenia z bolszewizmem, których powstające państwa w Europie Środkowej i Wschodniej chciały uniknąć (z tych samych względów w Finlandii przyjęto flagę białą z niebieskim krzyżem zamiast czerwonej z lwem). Odrzucono także projekt flagi biało-czerwonej, który, podobie jak w Czechach, nawiązywał do tradycji – białego godła na czerwonej tarczy. Powodem było użycie flagi biało-czerwonej przez Polskę.
W pośpiechu przyjęto więc flagę żółto-zielono-czerwoną, opracowaną na początku 1918 roku przez komisję artystów złożoną z Jonasa Basanavičiusa, Antanasa Zmuidzinaviciusa i Tadasa Daugirdasa. Propozycję komisji zatwierdziła litewska Rada Państwa (Taryba) na swym posiedzeniu z 19 kwietnia 1918 roku, a po raz pierwszy flaga wywieszona została w Wilnie 11 listopada na budynku Taryby.
W okresie międzywojennym flaga żółto-zielono-czerwona budziła pewne kontrowersje i rozważano jej zmianę. Pojawiały się głosy za flagą zielono-biało-czerwoną – były to wcześniej barwy stowarzyszeń studenckich z terenu Małej Litwy, które odgrywały znaczącą rolę w litewskiej kulturze na przełomie XIX wieku i XX wieku. Proponowano też by flagą Litwy była flaga czerwono-biało-żółta tj. w barwach herbu Pogoni. Jednak wszelkie dyskusje nad zmianą flagi ucięła sowiecka okupacja w 1940 roku. Flaga żółto-zielono-czerwona stała się niekwestionowanym symbolem niepodległego państwa, kultywowanym na emigracji i w pamięci narodowej.
.svg&filetimestamp=20091227035719)
.svg&filetimestamp=20100130123138)
W czasach sowieckich używanie flagi było zakazane. Litewskiej SRR przydzielono zupełnie inną flagę, która nie miała związków z wcześniejszą symboliką. Żółto-zielono-czerwoną flagę przywrócono w 1988 roku w związku z przemianami demokratycznymi na Litwie, a flagę znów przyjęto oficjalnie 20 marca 1989.
Do 2004 roku obowiązywały proporcje boków flagi 1:2. Obecne 3:5 zostały ustanowione 1 września 2004 roku.
Od niedawna na Litwie na tle pewnych zmian w traktowaniu własnej historii oraz odwoływania się do tradycji Wielkiego Księstwa Litewskiego wznowiono dyskusję na temat przywrócenia tradycyjnej flagi WKL – czyli wizerunku białej (srebrnej) Pogoni na czerwonym (purpurowym) tle. Sejm RL rozważa obecnie możliwość nadania tej fladze statusu państwowej (w odróżnieniu od Trispalvė – pozostającego flagą narodową) oraz regulamin zakresu jej używania (np. podczas wielkich świąt i uroczystości państwowych, rocznic wydarzeń historycznych – jak np. bitwy pod Grunwaldem etc.)
[edytuj] Konstrukcja i wymiary flagi
Prostokąt o proporcji boków 3:5. 
[edytuj] Protokół flagowy
Flaga zawieszana może być w orintacji pionowej lub poziomej na budynkach publicznych, domach prywatnych, firmach, statkach, placach miejskich oraz podczas oficjalnych uroczystości. Jeżeli wywieszona jest poziomo, żółty pas widnieje na górze; gdy jest zawieszona wertykalnie, żółty pas musi być po lewej a czerwony po prawej stronie. Flaga powinna być wywieszana od wschodu do zachodu słońca, jednak instytucje rządowe na Litwie i zagranicą muszą eksponować flagę przez całą dobę. Flagi muszą odpowiadac standardom prawnym oraz nie mogą być w jakikolwiek sposób zabrudzone lub zniszczone[1].
Podczas uroczystości żałobnych flaga może być zawieszana w jeden z następujących sposobów. Pierwsza metoda, powszechnie nazywana opuszczeniem do połowy masztu, jest stosowana w przypadku flag wniesionych na szczyt masztu – podczas żałoby opuszcza się je do jednej trzeciej wysokości tego masztu. W drugiej metodzie do flagi, która jest stale umocowana na drzewcu, przymocowuje się czarną wstęgę. Wstęga ma 10 cm szerokości i jest przymocowana do masztu tak, że koniec wstęgi styka się z końcem flagi. Podczas uroczystości pogrzebowych flaga może być wykorzystywana do przykrycia trumien oficjeli rządowych, żołnierzy, sygnatariuszy Aktu Niepodległości Litwy oraz osób desygnowanych z ustawy prezydenta; flagi są następnie składane i ofiarowane najbliższym krewnym przed pochówkiem[1].
Gdy flaga Litwy eksponowana jest z innymi flagami, obowiązuje następujący porządek: flaga narodowa, flaga historyczna (państwowa), flagi państw zagranicznych, flaga Unii Europejskiej, zagraniczne organizacje pozarządowe, sztandar prezydencki, sztandary wojskowe i rządowe, flagi okręgów, flagi miast i inne. Gdy flagi są eksponowane wokół flagi Litwy, są one uporządkowane według porządku alfabetycznego nazw państw w języku litewskim. Jedyny wyjątek to gdy kongres lub spotkanie prowadzone w języku litewskim zaleca inny język do sortowania flag. Flaga Unii Europejskiej jest wywieszana odkąd Litwa stałą się członkiem tej organizacji. Niewymieniona z nazwy prawnej, flaga NATO może być używana na Litwie, jako że Litwa także należy to tej organizacji. Powszechne jest również eksponowanie flag Estonii i Łotwy podczas wybranych uroczystości takich jak obchody odzyskania niepodległości przez te trzy kraje bałtyckie[1].
[edytuj] Narodowe dni flagi
Jako cześć protokołu flagowego, ekspozycja litewskiej flagi jest pożądana codziennie, szczególnie jednak nieodzowna, bądź prawnie wymagana jest w następujących dniach[2][1]:
| Data | Polska nazwa | Uwagi |
|---|---|---|
| 1 stycznia | Święto flagi | Upamiętnienie dnia, w którym flaga narodowa została po raz pierwszy zawieszona na Baszcie Giedymina w 1919 |
| 13 stycznia | Dzień Obrońców Wolności | Na pamiątkę Wydarzeń Styczniowych 1991 roku |
| 16 lutego | Dzień Odbudowy Państwa Litewskiego, 1918 | Wywieszana razem z flagami Łotwy i Estonii |
| 24 lutego | Święto Niepodległości Estonii | Wywieszana razem z flagami Łotwy i Estonii |
| 11 marca | Dzień Odzyskania Niepodległości przez Litwę, 1990 | Wywieszana razem z flagami Łotwy i Estonii |
| 29 marca | Dzień NATO | W rocznicę przystąpienia Litwy do NATO w 2003 wywieszana razem z flagą NATO |
| 1 maja | Dzień Unii Europejskiej W rocznicę przystąpienia Litwy do Unii Europejskiej w 2004 | wywieszana razem z flagą UE |
| 9 maja | Dzień Europy | Upamiętnia koniec Drugiej Wojny Światowej w 1945; dawniej Dzień Zwycięstwa w dobie sowietyzmu |
| 15 maja | Dzień Zwołania Sejmu Ustawodawczego | Ku czci Parlamentu Litwy |
| 14 czerwca | Dzień Żałoby i Nadziei | Wskazuje datę pierwszych masowych deportacji Litwinów na Syberię w 1941; flaga opuszczona w żałobie |
| 15 czerwca | Dzień Okupacji i Ludobójstwa | Wskazuje rozpoczęcie radzieckiej okupacji Litwy w 1940; flaga opuszczona w żałobie |
| 6 lipca | Dzień Państwowy | Upamiętnienia koronację pierwszego króla, Mendoga, w 1253 |
| 15 lipca | Dzień Bitwy pod Grunwaldem | Upamiętnia polskie i litewskie zwycięstwo nad Krzyżakami w 1410 |
| 23 sierpnia | Dzień Czarnej Wstęgi | Wskazuje podpisanie Paktu Ribbentrop-Mołotow w 1939; flaga opuszczona w żałobie |
| 31 sierpnia | Dzień Wolności | Wskazuje ostateczne opuszczenie Litwy przez Armię Czerwoną w 1993 |
| 23 września | Dzień Ludobójstwa Litewskich Żydów | Wskazuje likwidację getta wileńskiego przez nazistowskie Niemcy w 1943 |
| 25 października | Święto Konstytucji | Upamiętnia przyjęcie konstytucji państwowej w 1992 |
| 18 listopada | Dzień Niepodległości Łotwy | Wywieszana razem z flagami Łotwy i Estonii |
| 23 listopada | Dzień Żołnierzy Litewskich | Upamiętnia utworzenie Armii Litwy w 1918 |
Pomijając wymienione dni, flaga jest również wywieszana podczas wyborów prezydenckich i parlamentarnych przed punktami wyborczymi. Zgodnie z artykułem 4, paragraf 7 protokołu flagowego, rząd może wezwać do wywieszenia flagi, bądź określić specjalne warunki jej ekspozycji, jak np. zaznaczenie żałoby[1].
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Republic of Lithuania Law on the National Flag and Other Flags, No. I-1497
- ↑ Seimas of Lithuania – Flag Days of Lithuania (lit.). 2004. [dostęp 15-12-06].
[edytuj] Źródła
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
||||||||||||||||||||
