Fokus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Fokus
Fokus.jpg
Fokus, 2012
Imię i nazwisko Wojciech Alszer
Pseudonim Fokus, Fokusmok, Foqsonik, Fikus
Data i miejsce urodzenia 13 marca 1980
Katowice
Pochodzenie Polska
Gatunek hip-hop, alternatywny hip-hop, chillout-rap, dubstep, grime
Zawód raper, producent muzyczny
Aktywność od 1996
Wytwórnia płytowa FoAna
Powiązania Magik, Rahim, Śliwka Tuitam, Kwadrat Skład, Brak2Sensu
Zespół
Paktofonika (1998-2003)
Pijani Powietrzem (od 2001)
Pokahontaz (od 2003)

Fokus, właściwie Wojciech Alszer[1] (ur. 13 marca 1980 w Katowicach[2]) – polski raper i producent muzyczny. Wojciech Alszer znany jest przede wszystkim z występów w zespole hip-hopowym Paktofonika, którego był członkiem w latach 1998-2003. Wcześniej był członkiem grupy Kwadrat Skład. Od 2001 roku współtworzy formację Pijani Powietrzem. W międzyczasie tworzył w ramach projektu Brak2Sensu. Natomiast od 2003 roku występuje w zespole Pokahontaz. Prowadzi także solową działalność artystyczną. Jego hypemanem był[3] Adam „Aes” Szymura, koncertowy skład uzupełnia także DJ Bambus.

W 2001 roku wraz z zespołem Paktofonika otrzymał nagrodę polskiego przemysłu fonograficznego Fryderyka w kategorii Album Roku – Hip-Hop za album Kinematografia. Fokus współpracował ponadto m.in. z takimi wykonawcami jak: Pezet, Moral, WhiteHouse, Trzeci Wymiar, Fisz, Vienio, Łona, HST, Kaczor, DonGURALesko, O.S.T.R., Ras Luta, Abradab oraz PIH. Poza działalnością artystyczną prowadzi wytwórnię muzyczną FoAna.

W 2011 roku Alszer został sklasyfikowany na 14. miejscu listy 30 najlepszych polskich raperów według magazynu „Machina[4].

Biografia[edytuj | edytuj kod]

W 1996 roku napisał utwór „Powierzchnie Tnące” i to właśnie po jego wykonaniu w 1998 roku na koncercie w Mikołowie powstała idea Paktofoniki[5]. Spotkali się tam Magik, który z nieznanego powodu opuścił Kaliber 44, a także Rahim, który rozstał się ze swoją mikołowską grupą 3 X Klan. Obaj zaakceptowali inicjatywę Fokusa stworzenia trzyosobowego składu – Paktofoniki. W 1998 roku nagrali trzy pierwsze utwory: „Priorytety”, „Gdyby”, „Ja to ja”. W 2000 roku Fokus nagrał szereg utworów na płytę Usta Miasta Kast. W zamyśle producencki album Fokusa, w formie kompilacji został zrealizowany w głównej mierze przez IGS-a. Na płycie wystąpili ponadto m.in. tacy wykonawcy jak: Mea, Zapis-C Rytmu, Prohibeate, Bas Tajpan i Płonący Squat. 18 grudnia 2000 roku sklepów trafiła debiutancka płyta Paktofoniki Kinematografia. Osiem dni po wydaniu płyty samobójstwo popełnił Magik. W czerwcu wydali z Rahimem minialbum Jestem Bogiem poświęcony zmarłemu koledze.

W kwietniu roku 2002 zespół został nagrodzony Fryderykiem za najlepszy album hiphopowy w roku 2001. 25 września tego samego roku została wydana druga, pożegnalna płyta zespołu pt. Archiwum kinematografii, na której znalazły się m.in. utwory zarejestrowane podczas sesji nagraniowych pierwszej płyty. Także w 2002 roku Fokus ze Śliwką Tuitam z częstochowskiego zespołu Ego utworzył projekt Pijani Powietrzem. Efektem współpracy był wydany jeszcze w 2002 roku album zatytułowany Zawieszeni w czasie i przestrzeni. Na płycie wyprodukowanej przez Rahima, Fokusa, Młodego, DJ-a Haema i DJ-a Bambusa znalazło się czternaście piosenek, utrzymanych w nowoczesnej stylistyce. 21 marca 2003 roku odbył się ostatni koncert PFK w Katowickim Spodku, na którym ogłoszono zakończenie działalności zespołu.

W międzyczasie wraz z Rahimem i DJ-em Bambusem założył zespół pod nazwą Pokahontaz. Rok później ukazał się pierwszy singel formacji zatytułowany Wstrząs dla mas, do którego powstał także teledysk. 2 kwietnia 2005 roku nakładem Kreska Records ukazał się debiutancki album Pokahontaz zatytułowany Receptura. Na wydawnictwie znalazły się utwory wyprodukowane m.in. przez Rahima, Minika i DJ 600V, który także zmiksował i zmasterował nagrania. Gościnnie w nagraniach wzięli udział m.in. Śliwka Tuitam, oraz członkowie zespołu Projektor – Miuosh i Puq. Drugi singlem promującym płytę był utwór „Za szybcy się wściekli” do którego został zrealizowany teledysk. Promocyjny obraz powstał także do piosenki „Nie1”. Pod koniec 2005 roku, do sklepów miała trafić reedycja debiutu, pod nazwą R+. Ostatecznie wydawnictwo zostało udostępnione bezpłatnie m.in. na oficjalnej stronie internetowej zespołu. Kolejne trzy lata działalności artystycznej Fokusa stanowiły występy gościnne. Zwrotki rapera znalazły się na płytach takich wykonawców jak: Perwer Squad, Aes, Kooperacja, WhiteHouse, MeriDialu oraz Pih.

Fokus, 2013

17 listopada 2008 roku ukazał się debiutancki album solowy rapera zatytułowany Alfa i Omega. Płyta ukazała się nakładem oficyny FoAna. Album poprzedził szereg koncertów promujących płytę. Gościnnie w nagraniach wzięli udział m.in. HST, O.S.T.R. i Pezet. Na dwupłytowym wydawnictwie znalazły się piosenki, które wyprodukował sam Fokus, a także MTI i Stahu. Materiał był promowany ponadto teledyskami do utworów „SMSy” i „Już dawno nie”. Piosenki znalazły się także na maxi-singlu Smsy, Czas II, Sekrety, Już dawno nie. Rok później Fokus gościł na albumach WhiteHouse, Trzeciego Wymiaru oraz KRI. Z kolei w 2010 roku wystąpił na płytach HiFi Bandy, Rahima, Aesa, Vienia, Pyskatego, a także albumie producenckim Lukatricks. Tego samego roku ukazał się również singel pt. Komplet, który Fokus nagrał wraz z Pezetem, Małolatem i O.S.T.R.-em. Wydawnictwo powstało w ramach promocji cyklu koncertowego Rap Route.

5 lutego 2011 roku odbyła się premiera drugiego albumu solowego Fokusa pt. Prewersje. Płyta zadebiutowała na 6. miejscu listy OLiS. Nagrania były promowane teledyskami do utworów „6 ścian”, „V.I.P.”, „Wszystko będzie dobrze” oraz „Lubisz to”. Gościnnie na płycie wystąpili jedynie Losza Vera i Gutek. Natomiast produkcji podjęli się WhiteHouse, O.S.T.R., Jajonasz oraz The Returners. Także w 2011 roku Fokus rapował gościnnie na płytach Kooperacji, DonGURALesko, Dwa Zera oraz duetu Moral i Gano. Artysta wystąpił także na drugim albumie solowym piosenkarki popowej Doroty „Dody” Rabczewskiej7 pokus głównych, w utworze „Fuck It”. Współpraca z Dodą spotkała się ze skrajnie negatywnym odbiorem środowiska hip-hopowego[6]. Rok później raper po raz kolejny na płytach Trzeciego Wymiaru, WhiteHouse i Pezeta, a także po raz pierwszy na wydawnictwie duetu Raca i DonDe. Ponadto wraz z Pono nagrał utwór „Nie ukrywam, że...”, który ukazał się na kompilacji różnych wykonawców Prosto Mixtape Kebs, sygnowanej przez DJ-a Kebsa.

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

 Zobacz więcej w artykule Pokahontaz, w sekcji Dyskografia.
 Zobacz więcej w artykule Paktofonika, w sekcji Dyskografia.
 Zobacz więcej w artykule Pijani Powietrzem, w sekcji Dyskografia.
 Z tym tematem związana jest kategoria: Albumy wyprodukowane przez Fokusa.

Albumy solowe[edytuj | edytuj kod]

Tytuł Dane dot. albumu Pozycja na liście Sprzedaż
POL
Alfa i Omega
  • Data: 17 listopada 2008[7]
  • Wydawca: FoAna/Fonografika
Prewersje
  • Data: 5 lutego 2011[8]
  • Wydawca: FoAna/Fonografika
6[9]
  • POL: 10 tys. +[10]
"—" album nie był notowany.

Single[edytuj | edytuj kod]

Tytuł Rok Album
„Smsy, Czas II, Sekrety, Już dawno nie”[11] 2008 Alfa i Omega
Fokus, Meridialu – „Koncerty”[12] 2009
Fokus, Pezet, Małolat, O.S.T.R. – „Komplet”[13] 2010

Kompilacje różnych wykonawców[edytuj | edytuj kod]

Album Rok Utwór Źródło
19 Południk – Katowice 2000 Fokus – „CHTHC”
Literat, MCF, Fokus – „Po co”
[14]
Usta Miasta Kast Mea, Fokus – „Intro”
Fokus – „Stem tutaj”
Fokus – „Śmietan(k)a skit”
Jajonasz, Fokus, Bas Tajpan, Dene – „Witam na majq”
Fokus – „100 wersów”
[15]
Pokaż walory Fokus – „100 wersów (I wersja)” [16]
Klan CD#17 2001 Fokus – „Stem tutaj” [17]
Silesia na kradzionych bitach 2006 Mata, Siwydym, Fokus – „Kto Ty jesteś?” [18]
Hip-Hop.pl składanka 2008 2008 Fokus – „Super saiyan” [19]
Prosto Mixtape Kebs 2012 Pono, Fokus – „Nie ukrywam, że...” [20]

Występy gościnne[edytuj | edytuj kod]

Album Rok Utwór Źródło
IGSEkspedycje 2000 „Za mikrofonami” (gościnnie: HST, Fokus, Dene)
„Ja nadal” (gościnnie: Fokus)
[21]
IGS – Alchemia 2001 „Czas” (gościnnie: Fokus) [22]
Pezet/NoonMuzyka klasyczna 2002 „Zimnafuzja” (gościnnie: Fokus) [23]
HSTMasy ludu. Na językach „Alkoholizm” (gościnnie: Fokus) [24]
MCF – Made In Poland „Wielkie boom” (gościnnie: Fokus) [25]
RahimExperyment: PSYHO „Magnes” (gościnnie: Fokus) [26]
WhiteHouseKodex „Są dni” (gościnnie: Fokus, Gutek) [27]
Żusto – HipHobbitz 2003 „Powtarzam się” (gościnnie: Fokus) [28]
Perwer Squad – Mixtape Vol.1 2006 „Gupie gufno” (gościnnie: Fokus) [29]
Aes – Maestro „Miasto dni siedem” (gościnnie: Fokus) [30]
Kooperacja – Kooperacja 2007 „Nie daj się” (gościnnie: Fokus, Mr. Hide) [31]
WhiteHouse – Kodex 3: Wyrok „Wyrok” (gościnnie: DonGuralEsko, Fokus) [32]
MeriDialu – Dekada 2008 „Znowu to samo” (gościnnie: Fokus)
„Sierściuchy” (gościnnie: Fokus, Rahim)
„SMSy” (Młody RMX) (gościnnie: Fokus)
[33]
PihKwiaty zła „Rany kłute” (gościnnie: Kaczor, Ero, Fokus) [34]
WhiteHouse – Poeci 2009 „Całujcie mnie wszyscy w dupę” – Julian Tuwim (gościnnie: Fokus) [35]
Trzeci WymiarZłodzieje czasu „Ilu z was?!” (gościnnie: Fokus) [36]
KRI. – Kunszt „Błazenada” (gościnnie: Fokus) [37]
Rahim – Podróże po amplitudzie 2010 „Kropeczka” (gościnnie: Fokus, Śliwka Tuitam)
„M-ów” (gościnnie: Fokus, Puq)
[38]
Aes – Pozycja obowiązkowa „Tak nie” (gościnnie: Fokus) [39]
PyskatyPysk w pysk (Edycja Specjalna) „Bez granic” (gościnnie: Fokus i inni) [40]
LukatricksCzarne złoto „Triumf” (gościnnie: Mata, Świtał, Jajonasz, Moral/Gano, Fokus, HST)
„Trzeba wziąć” (gościnnie: Joka, Jajonasz, HST, Fokus)
„Muzyka i Śląsk” (gościnnie: HST, Jajonasz, Fokus, Siwydym)
„Mówią o mnie w mieście” (gościnnie: Tede, Gano, Fokus, Abradab, Gutek)
„Pro-to-typ” (gościnnie: Gano, Mata, Fokus, Mr. Hide, Toony)
„Podaruj mi trochę słońca” (gościnnie: HST, Fokus, Gano)
„Miliony myśli” (gościnnie: Świtał, Pih, Moral, Fokus, Jajonasz)
[41]
Karim – Wiem, że warto „Nie mam w nawyku 2” (gościnnie: Fokus) [42]
VienioEtos 2010 „Różnice” (gościnnie: Łona, Fokus) [43]
DJ Tuniziano – Polski Blender Vol.2 Pyskaty – „Bez granic” (gościnnie: Fokus i inni) [44]
HiFi Banda23:55 „Zarażeni” (gościnnie: W.E.N.A., Shugar, Fokus)
„Nie kupuję” (gościnnie: Fokus)
[45]
Rahim – Amplifikacja „Kropeczka” (Karma Remix) (gościnnie: Fokus, Śliwka Tuitam)
„M-ów” (Stahu Beats Remix) (gościnnie: Fokus, Puq)
[46]
Kooperacja – KO3 2011 „WTF?!” (gościnnie: Fokus, Mr. Hide) [47]
Dwa Zera – Płyta z czarnych płyt „Jakość” (gościnnie: Fokus) [48]
Moral / GanoPrzeminęło z dymem „Jestem graczem” (gościnnie: Fokus) [49]
Doda7 pokus głównych „Fuck It” (gościnnie: Fokus) [50]
DonGURALeskoZaklinacz deszczu „Kolor purpury” (gościnnie: Waldemar Kasta, VNM, Wdowa, Brahu, Fokus) [51]
Trzeci Wymiar – Dolina klaunoow 2012 „Myśl” (gościnnie: AZitiZ, Fokus) [52]
WhiteHouse – Kodex 4 „Nigdy się nie poddawaj” (gościnnie: Fokus) [53]
Raca/DonDe – Konsument ludzkich sumień „Poranek poety” (gościnnie: Fokus, Cira) [54]
PezetRadio Pezet. Produkcja Sidney Polak „Noc jest dla mnie” (gościnnie: Fokus) [55]
DonGURALesko – Projekt jeden z życia moment „A gdyby tak” (gościnnie: Fokus) [56]
Stahu – Muzykopunktura 2013 „Kici kici” (gościnnie: Fokus, Mr. Hide) [57]
Gonix – Funky cios, sexy głos „Ego Trippin’” (gościnnie: Fokus) [58]
Tony Jazzu – W cenie sztuki 2014 „Było ostro” (gościnnie: Fokus) [59]

Teledyski[edytuj | edytuj kod]

 Zobacz więcej w artykule Pokahontaz, w sekcji Teledyski.
 Zobacz więcej w artykule Paktofonika, w sekcji Teledyski.
Tytuł Rok Reżyseria/Realizacja Album Źródło
„SMSy” 2008
Alfa i Omega [60]
„Już dawno nie” (gościnnie: HST) zdj. Michał Kopaniszyn, Matylda Sałajewska [61]
„6 ścian” 2010 Michał „Kopa” Kopaniszyn Prewersje [62]
„V.I.P.” 2011 ToczyVideos [63]
„Wszystko będzie dobrze” (gościnnie: Gutek) Przedmarańcza [64]
„Lubisz to” Make A Move [65]
„Cytryny” Bump
[66]
Występy gościnne
WhiteHouse (gościnnie: Donguralesko, Fokus) – „Wyrok” 2007 Łukasz Tunikowski Kodex 3: Wyrok [67]
Straho (gościnnie: Fokus) – „Cyfroni” 2008 Przedmarańcza DynamoL [68]
L.U.C (gościnnie: Fokus, Rahim) – „Co z tą Polską” Piotr Bartos, Łukasz "L.U.C" Rostkowski Planet L.U.C [69]
Pyskaty (gościnnie: Fokus i inni) – „Bez granic” 2010 Toczy Videos Pysk w pysk [70]
Trzeci Wymiar (gościnnie: Fokus) – „I choć niewiele mam, Cofnij się, Ilu z Was?" RMVISION Złodzieje czasu [71]
Vienio (gościnnie: Łona, Fokus) – „Różnice” Darek Juraś Etos 2010 [72]
VNM, Fu, Fokus – „Elementum Tour” 2011 DwaemMediaGroup
[73]
Pezet (gościnnie: Fokus) – „Noc jest dla mnie” 2012 Film-A-Lot Productions Radio Pezet. Produkcja Sidney Polak [74]
Raca Donde (gościnnie: Fokus, Cira, DJ Filip) – „Poranek poety” Tomasz Barbarski Konsument ludzkich sumień [75]
Doda (gościnnie: Fokus) – „Fuck It” Xawery Żuławski 7 pokus głównych [76]

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Tytuł Rok Uwagi
„Mówią bloki człowieku 2” 2001 film dokumentalny, reżyseria: Joanna Rechnio[77]
„Paktofonika. Hip-Hopowa podróż do przeszłości”[a] 2009 reportaż, scenariusz i reżyseria: Marta Dzido, Piotr Śliwowski

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

 Zobacz więcej w artykule Paktofonika, w sekcji Nagrody i wyróżnienia.

Uwagi

  1. Produkcja na rzecz TVP Kultura. Współtwórcy: Paweł Matula: montaż, Paweł Majak: zdjęcia, Jacek Gołąb: dźwięk, Piotr Gburek: światło, Łukasz Borzęcki: producent.

Przypisy

  1. Dominika Węcławek, Marcin Flint, Tomasz Kleyff, Andrzej Cała, Kamil Jaczyński: Antologia Polskiego Rapu. Narodowe Centrum Kultury, 2014, s. 315. ISBN 978-83-7982-041-2.
  2. Fokus (pol.). www.hip-hop.pl. [dostęp 2010-04-30].
  3. Fokus (pol.). www.glamrap.pl. [dostęp 2013-05-18].
  4. Najlepszy Polski Raper (numeracja 0-29) (pol.). www.machina.pl. [dostęp 2011-12-19].
  5. Radek Miszczak: Beaty, rymy, życie: leksykon muzyki hip-hop. Wyd. Kurpisz S.A., 2005, s. 381. ISBN 9788389738752.
  6. Raper o Dodzie: Twarda zawodniczka (pol.). muzyka.interia.pl. [dostęp 2012-09-19].
  7. Nadchodzi solowy album Fokusa (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2008-12-04].
  8. FOKUS “PREWERSJE” – PIERWSZA ODSŁONA PŁYTY (pol.). [dostęp 2008-12-04].
  9. OLiS - sprzedaż w okresie 31.01.2011 - 06.02.2011 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2011-02-11].
  10. FOKUS "PREWERSJE" - W ROK SPRZEDAŁO SIĘ 10 TYS. EGZ. (pol.). glamrap.pl. [dostęp 2013-11-22].
  11. Fokus – Smsy Czas II Sekrety Już Dawno Nie (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2012-08-01].
  12. Fokus & MeriDialu „Koncerty (pol.). www.hip-hop.pl. [dostęp 2012-08-01].
  13. Fokus, Pezet, Małolat, O.S.T.R - „Komplet” (pol.). www.hip-hop.pl. [dostęp 2012-08-01].
  14. 19 Południk - Katowice (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2012-08-01].
  15. Usta Miasta Kast (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2012-08-01].
  16. Pokaż Walory (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2012-08-01].
  17. Klan CD#17 (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2012-08-01].
  18. Silesia Na Kradzionych Bitach (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2012-08-01].
  19. Hip-Hop.pl Składanka 2008 (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2012-08-01].
  20. V/A - Prosto Mixtape Kebs (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2012-06-21].
  21. IGS - Ekspedycje (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2011-02-11].
  22. IGS - Alchemia (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2011-02-11].
  23. Pezet/Noon - Muzyka Klasyczna (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2011-02-11].
  24. HST - Masy Ludu. Na Językach (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2011-02-11].
  25. MCF - Made In Poland (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2011-02-11].
  26. Rahim - Experyment PSYHO (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2011-02-11].
  27. WhiteHouse - Kodex (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2011-02-11].
  28. Żusto - HipHobbitz (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2011-02-11].
  29. Perwer Squad - Mixtape Vol.1 (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2011-02-11].
  30. Aes - Maestro (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2011-02-11].
  31. Kooperacja - Kooperacja (ang.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2011-02-11].
  32. WhiteHouse - Kodex III: Wyrok (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2011-02-11].
  33. MeriDialu - Dekada (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2011-02-11].
  34. Pih - Kwiaty zła (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2011-02-11].
  35. WhiteHouse - Poeci (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2011-02-11].
  36. Trzeci Wymiar - Złodzieje Czasu (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2011-02-11].
  37. KRI. - Kunszt (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2011-02-11].
  38. Rahim - Podróże Po Amplitudzie (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2011-02-11].
  39. Aes - Pozycja Obowiązkowa (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2011-02-11].
  40. Pyskaty - „Pysk w Pysk (Edycja Specjalna)” (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2011-02-11].
  41. Lukatricks - Czarne Złoto (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2011-02-11].
  42. Karim - Wiem, Że Warto (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2011-02-11].
  43. Vienio - Etos 2010 (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2011-02-11].
  44. DJ Tuniziano - Polski Blender Vol.2 (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2011-02-11].
  45. HiFi Banda - 23:55 (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2011-02-11].
  46. Rahim - Amplifikacja (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2011-02-11].
  47. Kooperacja - KO3 (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2011-02-11].
  48. Dwa Zera - Płyta Z Czarnych Płyt (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2011-04-20].
  49. Moral/Gano - Przeminęło Z Dymem (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2011-04-20].
  50. Fokus na nowej płycie Dody. muzyka.onet.pl, 2011-04-21. [dostęp 2011-05-14].
  51. DonGuralEsko - Zaklinacz Deszczu (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2012-06-21].
  52. Trzeci Wymiar - Dolina Klaunoow (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2012-06-21].
  53. WhiteHouse - Kodex IV (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2012-06-21].
  54. Raca/DonDe - Konsument Ludzkich Sumień (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2012-06-21].
  55. Damian Noga: Pezet „Radio Pezet” - okładka tracklista i preorder (pol.). www.popkiller.pl. [dostęp 2012-08-28].
  56. Gural - Projekt jeden z życia moment (pol.). www.hhbd.pl. [dostęp 2012-11-08].
  57. Stahu - Muzykopunktura (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2014-06-21].
  58. Gonix - Funky Cios, Sexy Głos (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2014-06-21].
  59. Tony Jazzu - W Cenie Sztuki (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2014-06-21].
  60. Fokus - „SMSy” (pol.). www.hip-hop.pl. [dostęp 2011-02-11].
  61. Fokus - „Już dawno nie (ft. HST)” (pol.). www.hip-hop.pl. [dostęp 2011-02-11].
  62. Fokus - „6 Ścian” (pol.). www.hip-hop.pl. [dostęp 2011-02-11].
  63. Fokus - „V.I.P.” (pol.). www.hip-hop.pl. [dostęp 2011-02-11].
  64. Fokus - „Wszystko Będzie Dobrze” (ft Gutek) (pol.). www.hip-hop.pl. [dostęp 2011-02-11].
  65. Fokus „Lubisz to” teledysk (pol.). www.hip-hop.pl. [dostęp 2011-06-17].
  66. Fokus „Cytryny” teledysk (pol.). www.hip-hop.pl. [dostęp 2011-11-11].
  67. Whitehouse (Magiera & LA) - „Wyrok” (ft. donGuralesko, Fokus) / „Siła-z-pokoju” (ft. Grubson, Junior Stress) (pol.). www.hip-hop.pl. [dostęp 2011-02-11].
  68. Pokahontaz - „Cyfroni” (pol.). www.hip-hop.pl. [dostęp 2011-02-11].
  69. L.U.C. - Co z tą Polską (feat. FOKUS, RAHIM, SZCZESNY, NEMY, KIRK) (pol.). www.youtube.com. [dostęp 2014-12-01].
  70. Pyskaty - „Bez granic” (ft. Termanology, Eldo, Ero, Tomiko, Łona, Fokus, Małolat, O.S.T.R., Ten Typ Mes) (pol.). www.hip-hop.pl. [dostęp 2011-02-11].
  71. Trzeci Wymiar - „I choć niewiele mam, Cofnij się, Ilu z Was?” (ft. Fokus) (pol.). www.hip-hop.pl. [dostęp 2011-02-11].
  72. Vienio - „Różnice (ft. Łona, Fokus)” (pol.). www.hip-hop.pl. [dostęp 2011-02-11].
  73. VNM, Fu, Fokus - „Elementum Tour” (pol.). www.hip-hop.pl. [dostęp 2011-04-23].
  74. Pezet feat. Fokus „Noc jest dla mnie” prod. Sidney Polak (pol.). www.youtube.com. [dostęp 2012-02-09].
  75. RACA DONDE - PORANEK POETY feat. FOKUS, CIRA, DJ FLIP (official video) (pol.). www.youtube.com. [dostęp 2014-12-12].
  76. Xawery Żuławski reżyserem klipu Fuck It? (pol.). doda-music.com. [dostęp 2012-09-30].
  77. MÓWIĄ BLOKI CZŁOWIEKU 1 i 2 - (dokument o Polskim HipHopie) (pol.). glamrap.pl. [dostęp 2012-03-18].