Tricholoma

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Gąska)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Gąska
Gąska zielonka (Tricholoma equestre)
Gąska zielonka (Tricholoma equestre)
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina gąskowate
Rodzaj gąska
Nazwa systematyczna
Tricholoma (Fr.) Staude
Schwämme Mitteldeutschl.: XXVIII, 125 (1857)
Typ nomenklatoryczny
Tricholoma equestre (L.) P. Kumm.
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Tricholoma (Fr.) Staude (gąska) rodzaj grzybów należący do rodziny gąskowatych (Tricholomataceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji: Tricholomataceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi (według Index Fungorum)[1].

Nazwę polską podał Jundził w 1830[2]. Inne polskie nazwy: bedłka, brzegowłosek, opieńki i rycerzyk[3]. Synonimy łacińskie: Agaricus trib. Tricholoma Fr., Cortinellus Roze, Glutinaster Earle, Gyrophila Quél., Mastoleucomyces Battarra ex Kuntze, Megatricholoma G. Kost, Monomyces Battarra ex Earle, Phlebophora Lév., Sphaerocephalus Battarra ex Earle, Tricholoma sect. Megatricholoma (G. Kost) Mort. Chr. & Noordel[1].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Naziemne grzyby kapeluszowe wytwarzające owocniki o kapeluszach nagich lub łuskowatych, niehigrofanicznych. Hymenofor blaszkowy, a blaszki mają regularną tramę i są zatokowato lub ząbkowato wycięte (nigdy nie zbiegające) przy trzonach. Na trzonach u niektórych gatunków występuje pierścień lub zasnówka. Zarodniki gąsek mają pokrój owalny lub eliptyczny, są gładkie, bez pory rostkowej. Wysyp zarodników jest biały, nieamyloidalny[4][5].

Gąska biaława (T. album)
Gąska pomarańczowa (T. aurantium)
Gąska krowia (T. vaccinum)
Gąska niekształtna (T. portentosum)
Gąska siarkowa (T. sulphureum)
Gąska mydlana (T. saponaceum)
Gąska bukowa (Tricholoma ustale)
Gąska pieprzna (T. virgatum)

Gatunki[edytuj | edytuj kod]

Wykaz gatunków (nazwy naukowe) na podstawie Index Fungorum. Obejmuje on tylko gatunki zweryfikowane o potwierdzonym statusie. Oprócz tych wyżej wymienionych na liście Index Fungorum znajdują się gatunki niezweryfikowane[7]. Nazwy polskie według Władysława Wojewody[3].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyby mikoryzowe. Wśród gąsek tylko nieliczne to grzyby jadalne. Większość gatunków to grzyby niejadalne z powodu gorzkiego smaku, niektóre to grzyby trujące, powodujące ostre zaburzenia żołądkowo-jelitowe[8].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. J. Jundziłł: Opisanie roślin w Litwie, na Wołyniu, Podolu i Ukrainie dziko rosnących, jako i oswojonych (The wild and cultivated plants growing in Lithuania, Wolyn, Podolia and Ukraine. Wilno: Józef Zawadzki, 1830.
  3. 3,0 3,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. Warszawa: 2006, s. 74. ISBN 8374045132.
  5. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: 1985, s. 314. ISBN 8309007140.
  6. W. Wojewoda podał nazwę polską dla synonimu Tricholoma nauseosum (A. Blytt) Kytöv.
  7. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  8. Andreas Gminder: Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.