Tricholoma
| Gąska | |
|---|---|
.JPG) Gąska bukowa (Tricholoma ustale)
|
|
| Systematyka[1] | |
| Królestwo | grzyby |
| Gromada | podstawczaki |
| Klasa | pieczarniaki |
| Rząd | pieczarkowce |
| Rodzina | gąskowate |
| Rodzaj | Tricholoma |
| Nazwa systematyczna | |
| Tricholoma (Fr.) Staude Schwämme Mitteldeutschl.: XXVIII, 125 (1857) |
|
| Typ nomenklatoryczny | |
| Tricholoma equestre (L.) P. Kumm. | |
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Tricholoma (Fr.) Staude – rodzaj grzybów należący do rodziny gąskowatych (Tricholomataceae)[1].
Systematyka i nazewnictwo [edytuj]
Nazwa polska gąska, podał ją Jundził w 1830[2]. Inne polskie nazwy: bedłka, brzegowłosek, opieńki i rycerzyk[3]. Synonimy łacińskie: Agaricus trib. Tricholoma Fr., Cortinellus Roze, Glutinaster Earle, Gyrophila Quél., Mastoleucomyces Battarra ex Kuntze, Megatricholoma G. Kost, Monomyces Battarra ex Earle, Phlebophora Lév., Sphaerocephalus Battarra ex Earle, Tricholoma sect. Megatricholoma (G. Kost) Mort. Chr. & Noordel[1]..
Charakterystyka [edytuj]
Naziemne grzyby kapeluszowe wytwarzające owocniki o kapeluszach nagich lub łuskowatych, niehigrofanicznych. Hymenofor blaszkowy, a blaszki mają regularną tramę i są zatokowato lub ząbkowato wycięte (nigdy nie zbiegające) przy trzonach. Na trzonach u niektórych gatunków występuje pierścień lub zasnówka. Zarodniki gąsek mają pokrój owalny lub eliptyczny, są gładkie, bez pory rostkowej. Wysyp zarodników jest biały, nieamyloidalny[4][5].
.JPG)
|
|
|
|
|
|
|
.JPG)
|
|
|
|
|
Gatunki [edytuj]
- Tricholoma acerbum (Bull.) Vent. – gąska karbowana
- Tricholoma aestuans (Fr.) Gillet
- Tricholoma albobrunneum (Pers.) P. Kumm. – gąska białobrązowa
- Tricholoma album (Schaeff.) P. Kumm. – gąska biaława
- Tricholoma apium Jul. Schäff. – gąska selerowa
- Tricholoma argyraceum (Bull.) Gillet
- Tricholoma arvernense Bon
- Tricholoma atrosquamosum (Chevall.) Sacc. – gąska czarnołuskowa
- Tricholoma aurantium (Schaeff.) Ricken – gąska pomarańczowa
- Tricholoma batschii Gulden – gąska czerwonobrązowa
- Tricholoma bresadolanum Clémençon – gąska myszata
- Tricholoma bubalinum (G. Stev.) E. Horak
- Tricholoma bufonium (Pers.) Gillet – gąska winnobrązowa
- Tricholoma caligatum (Viv.) Ricken
- Tricholoma cartilagineum (Bull.) Quél.
- Tricholoma cingulatum (Almfelt) Jacobashch – gąska wierzbowa
- Tricholoma colossus (Fr.) Quél. – gąska wielka
- Tricholoma columbetta (Fr.) P. Kumm. – gąska gołębia
- Tricholoma elegans G. Stev.
- Tricholoma equestre (L.) P. Kumm.) – gąska zielonka
- Tricholoma focale (Fr.) Ricken – gąska ognista
- Tricholoma fracticum (Britzelm.) Kreisel
- Tricholoma fulvum (Fr.) Bigeard & H. Guill. – gąska żółtobrunatna
- Tricholoma gausapatum (Fr.) Quél. – gąska szarobrązowa
- Tricholoma goliath (Fr.) S. Lundell & Nannf.
- Tricholoma imbricatum (Fr.) P. Kumm. – gąska dachówkowata
- Tricholoma inamoenum (Fr.) Gillet – gąska nieprzyjemna
- Tricholoma intermedium Peck
- Tricholoma lascivum (Fr.) Gillet – gąska śmierdząca
- Tricholoma luridum (Schaeff.) P. Kumm. – gąska szerokoblaszkowa
- Tricholoma magnivelare (Peck) Redhead
- Tricholoma matsutake (S. Ito & S. Imai) Singer
- Tricholoma muricatum Shanks
- Tricholoma nauseosum (A. Blytt) Kytöv.– gąska sosnowa
- Tricholoma orirubens Quél. – gąska czerwieniejąca
- Tricholoma persicinum (Fr.) Quél.
- Tricholoma pessundatum (Fr.) Quél. – gąska kroplistobrzega
- Tricholoma populinum J.E. Lange – gąska topolowa
- Tricholoma portentosum (Fr.) Quél. – gąska niekształtna
- Tricholoma psammopus (Kalchbr.) Quél. – gąska modrzewiowa
- Tricholoma pseudonictitans Bon
- Tricholoma robustum (Alb. & Schwein.) Ricken – gąska okazała
- Tricholoma saponaceum (Fr.) P. Kumm. – gąska mydlana
- Tricholoma scalpturatum (Fr.) Quél. – gąska żółknąca
- Tricholoma sciodes (Pers.) C. Martín – gąska ostra
- Tricholoma sejunctum (Sowerby) Quél. – gąska zielonożółta
- Tricholoma stans (Fr.) Sacc. – gąska gorzkawa
- Tricholoma stiparophyllum (S. Lundell) P. Karst. – gąska jasna
- Tricholoma sudum (Fr.) Quél. – gąska korzeniasta
- Tricholoma sulphurescens Bres.
- Tricholoma sulphureum (Bull.) P. Kumm. – gąska siarkowa
- Tricholoma terreum (Schaeff.) P. Kumm. – gąska ziemistoblaszkowa
- Tricholoma testaceum G. Stev.
- Tricholoma tigrinum (Schaeff.) Gillet - gąska tygrysia
- Tricholoma triste (Scop.) Quél.
- Tricholoma unifactum Peck
- Tricholoma ustale (Fr.) P. Kumm. – gąska bukowa
- Tricholoma ustaloides Romagn.
- Tricholoma vaccinum (Schaeff.) P. Kumm. – gąska krowia
- Tricholoma vinaceogriseum P.D. Orton
- Tricholoma virgatum (Fr.) P. Kumm. – gąska pieprzna
- Tricholoma viridifucatum Bon
- Tricholoma viridilutescens M.M. Moser
- Tricholoma viridiolivaceum G. Stev.
Wykaz gatunków (nazwy naukowe) na podstawie Index Fungorum. Obejmuje on tylko gatunki zweryfikowane o potwierdzonym statusie. Oprócz tych wyżej wymienionych na liście Index Fungorum znajdują się gatunki niezweryfikowane[6]. Nazwy polskie według Władysława Wojewody[3].
Znaczenie [edytuj]
Grzyby mikoryzowe. Wśród gąsek tylko nieliczne to grzyby jadalne. Większość gatunków to grzyby niejadalne z powodu gorzkiego smaku, niektóre to grzyby trujące, powodujące ostre zaburzenia żołądkowo-jelitowe[7].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
- ↑ J. Jundziłł: Opisanie roślin w Litwie, na Wołyniu, Podolu i Ukrainie dziko rosnących, jako i oswojonych (The wild and cultivated plants growing in Lithuania, Wolyn, Podolia and Ukraine. Wilno: Józef Zawadzki, 1830.
- ↑ 3,0 3,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
- ↑ Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. Warszawa: 2006, s. 74. ISBN 8374045132.
- ↑ Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: 1985, s. 314. ISBN 8309007140.
- ↑ Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
- ↑ Andreas Gminder: Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.
