HMS Kashmir

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
HMS Kashmir (F12)
HMS "Kashmir" widziany z innego okrętu.
HMS "Kashmir" widziany z innego okrętu.
Historia
Stocznia Thornycroft w Southampton Anglia
Położenie stępki 11 października 1937 (jako HMS "Javelin")[notatka 1]
Wodowanie 4 kwietnia 1939
 Royal Navy
Wejście do służby 26 października 1939
Los okrętu zatopiony 23 maja 1941 na Morzu Śródziemnym
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność standardowa: 1760 t
pełna: 2330 t
Długość 108,6 m
Szerokość 10,8 m
Zanurzenie 3,9 m
Napęd
2 turbiny parowe o mocy łącznej 40 000 KM,
2 kotły parowe, 2 śruby
Prędkość 36 w
Zasięg 5500 mil morskich przy 15 w
Uzbrojenie
6 dział 120 mm (3xII),
4 działka 40 mm plot (1xIV),
8 wkm 12,7 mm plot (2xIV),
10 wt 533 mm (2xV), bg, 2 mbg
(stan na 1939 – szczegóły poniżej)
Załoga 218

HMS Kashmirbrytyjski niszczyciel z okresu II wojny światowej, należący do typu K (J/K/N), w służbie Royal Navy w latach 1939-1941. Nosił znaki taktyczne F12, później G12. Służył na Morzu Północnym i Morzu Śródziemnym, gdzie został zatopiony przez lotnictwo w obronie Krety 23 maja 1941.

Podczas służby otrzymał trzy wyróżnienia bitewne (Battle Honours): za Morze Północne 1939, Morze Śródziemne 1941 i Kretę 1941[1].

Budowa[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Niszczyciele typu J/K/N.

Stępkę pod budowę okrętu położono 11 października 1937[notatka 1] w stoczni Thornycroft w Southampton, kadłub wodowano 4 kwietnia 1939. Budowę rozpoczęto jako niszczyciela typu J pod nazwą "Javelin", przed wodowaniem jednak zamieniono mu nazwę z równolegle budowanym niszczycielem "Kashmir" identycznego typu K (przemianowanym na HMS "Javelin"). Okręt wszedł do służby w Royal Navy 26 października 1939 jako pierwszy okręt brytyjski o nazwie HMS "Kashmir" (pol. Kaszmir). W tej samej stoczni budowano też równocześnie niszczyciel HMS Kimberley tego typu, a następnie HMAS "Nepal" i "Norman" identycznego typu N.

Służba[edytuj | edytuj kod]

Morze Północne 1939-1941[edytuj | edytuj kod]

"Kashmir" wszedł do służby brytyjskiej wkrótce po wybuchu II wojny światowej i 12 listopada 1939 wszedł w skład 9 Dywizjonu 5 Flotylli Niszczycieli dowodzonej przez kmdra Louisa Mountbattena, grupującej okręty typu K. Flotylla ta wchodziła w skład Floty Metropolii (Home Fleet) i bazowała początkowo w Scapa Flow. Przez pierwsze miesiące wojny razem z niszczycielami flotylli przeważnie eskortował konwoje na Morzu Północnym, patrolował i osłaniał główne siły floty w wypadach na Morzu Północnym i w składzie patrolu północnego w rejonie Wysp Owczych. 29 listopada 1939 wraz z niszczycielem HMS "Kingston" zatopił niemiecki okręt podwodny U-35 na północny zachód od Bergen, ratując i biorąc do niewoli 31 członków załogi[notatka 2]. W marcu 1940 okręt był dokowany w celu naprawy hydrolokatora.

Tuż przed rozpoczęciem kampanii norweskiej, 8 kwietnia "Kashmir" patrolował w rejonie Stavanger z krążownikami HMS "Arethusa" i "Galatea" i niszczycielami brytyjskimi i polskimi[notatka 3], lecz bez kontaktu z nieprzyjacielem. 9 kwietnia siły te dołączyły na Morzu Północnym do sił głównych adm. Forbesa, lecz o godz. 4 rano tego dnia "Kashmir" doznał uszkodzenia rufy w kolizji z HMS "Kelvin" (1 zabity), po czym został odholowany przez HMS "Cossack" do Lerwick. Remont w Tyne trwał do 13 czerwca 1940[2]. Zmieniono mu wówczas znak taktyczny na G12.

"Kashmir" następnie zajmował się wciąż głównie eskortą konwojów. Od 1 października został przydzielony do Dowództwa Zachodnich Podejść (m.in. z HMS "Jackal" i "Jupiter"). W nocy 10-11 października 1940 wziął udział w operacji Medium, ostrzeliwując wraz z pancernikiem HMS "Revenge" i niszczycielami 5. Flotylli port w Cherbourgu[notatka 4].

W nocy 17-18 października wraz z niszczycielami 5. Flotylli i dwoma krążownikami wziął udział w potyczce z niemieckimi niszczycielami "Hans Lody", "Karl Galster" i "Friedrich Ihn", z dużej odległości, bez strat po obu stronach[notatka 5]. 29 listopada 1940 wziął udział wraz z HMS "Javelin", "Jupiter", "Jackal", i "Jersey" w kolejnej potyczce z niemieckimi niszczycielami "Karl Galster", "Hans Lody" i "Richard Beitzen", urządzającymi rajd pod brytyjskie wybrzeże, podczas której uszkodzony został brytyjski niszczyciel "Javelin"[3].

15 lutego 1941 "Kashmir" z niszczycielami HMS "Kelly", "Kipling" i "Jackal" usiłował przechwycić niemiecki ciężki krążownik "Admiral Hipper" płynący do Brestu, lecz do kontaktu nie doszło. Kilkakrotnie w tym okresie osłaniał też akcje stawiania min.

Morze Śródziemne 1941[edytuj | edytuj kod]

W kwietniu 1941 "Kashmir" został przeniesiony z 5. Flotyllą do Floty Śródziemnomorskiej i 28 kwietnia dotarł na Maltę, gdzie został włączony do Zespołu K (Force K) dowodzonego przez Louisa Mountbattena i działającego przeciwko żegludze pomiędzy Włochami a Afryką (w jego skład wchodziły wówczas niszczyciele HMS "Kelly", "Kelvin", "Kipling", "Kashmir", "Jackal", "Jersey" i krążownik "Gloucester"). Już 2 maja, po uszkodzeniu na minie niszczyciela "Jersey", blokującego wejście do portu, "Gloucester", "Kipling" i "Kashmir" odesłano do Gibraltaru. Powróciły one na Maltę z konwojem operacji Tiger. 10 maja 1941 "Kashmir" wraz z "Jackal", "Jersey", "Kelly", "Kipling" i "Kelvin" bombardował Bengazi, po czym okręty były atakowane nieskutecznie przez samoloty niemieckie.

Od 22 maja 1941 "Kashmir" z zespołem K uczestniczył w bitwie o Kretę, przydzielony do zespołu A-1. 23 maja został zatopiony na południe od Krety (pozycja 34°40′N 24°10′E/34,666667 24,166667) przez niemieckie bombowce nurkujące Ju 87 Stuka, wraz z HMS "Kelly". Rozbitkowie wraz z dowódcą zostali uratowani przez HMS "Kipling", zginęło 83 członków załogi[4].

Dowódcy:

  • październik 1939 – maj 1941: Cdr (kmdr por) Henry A. King

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

Uzbrojenie[edytuj | edytuj kod]

Uwaga – dane dotyczące uzbrojenia i wyposażenia odnoszą się ogólnie do okrętów typu K, daty zmian w przypadku konkretnego okrętu są orientacyjne.

  • 6 dział 120 mm QF Mk XII na podwójnych podstawach CP Mk XIX, osłoniętych maskami (3xII)
    • długość lufy: L/45 (45 kalibrów), donośność maksymalna 15 520 m, kąt podniesienia +40°, masa pocisku 22,7 kg
  • 1 działo plot 102 mm QF Mk V na podstawie HA Mk III (od 1940/41 zamiast aparatu torpedowego)
    • długość lufy: L/45, kąt podniesienia +80°, masa pocisku 14,06 kg
  • 4 automatyczne armaty przeciwlotnicze 40 mm Vickers Mk VIII ("pom-pom") poczwórnie sprzężone na podstawie Mk VII (1xIV)
  • 2-4 automatycznych działek plot 20 mm Oerlikon 20 mm (od 1941, ilość stopniowo wzrastała, 2xI do 4xI zamiast wkm)
  • 8 wkm plot 12,7 mm Vickers Mk III (2xIV) (do 1941)
  • 10 wyrzutni torpedowych 533 mm w dwóch aparatach torpedowych PR Mk II (2xV), 10 torped Mk IX (od 1940/41 – 5 wyrzutni)
  • 1 zrzutnia na 6 bomb i 2 miotacze bomb głębinowych (20 bomb głębinowych)

Wyposażenie

  • hydrolokator Asdic
  • system kierowania ogniem artylerii: dalocelownik (DCT) i główny dalmierz (na nadbudówce dziobowej)
  • radar dozoru ogólnego Typ 286 (od 1941, na głównym maszcie)
  • radar kierowania ogniem plot Typ 285 (od 1941, na stanowisku dalmierza)

Adnotacje[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 Data rozpoczęcia budowy za G. Mason, op.cit.. Większość publikacji podaje tylko październik 1937 (np. M.J. Whitley, Zerstörer im Zweiten Welkrieg, Stuttgart, 1997, ISBN 3-613-01426-2, s.114). Według Don Kindell, BRITISH & DOMINION WARSHIP CONSTRUCTION, AUGUST 1939, Part 1 of 2 – 18 listopada 1937.
  2. Don Kindell, NAVAL EVENTS, NOVEMBER 1939, Part 2 of 2. Można sądzić, że działanie "Kingston" zostało przez Admiralicję uznane za bardziej decydujące, gdyż jego dowódca P. Somerville został odznaczony DSO, a dowódca "Kashmira" kmdr King – wymieniony w raporcie (Mentioned in Despatches) – [1] i [2] w serwisie Royal Navy (RN) Officers 1939-1945
  3. Niszczyciele "Afridi", "Gurkha", "Sikh", "Mohawk", "Zulu", "Cossack", "Kelvin" i polskie OORP "Grom", "Błyskawica" i "Burza" – G.Mason, op.cit.
  4. Operacja Medium – pancernik HMS "Revenge", niszczyciele HMS "Javelin", "Jaguar", "Jupiter", "Kashmir", "Kelvin", "Kipling", ścigacze okrętów podwodnych MA/SB 40, 42, 43, 44, 45, 46, 51, pod osłoną innych okrętów – Don Kindell, NAVAL EVENTS, OCTOBER 1940, Part 1 of 2 w serwisie naval-history.net [dostęp 10-7-2009]
  5. Krążowniki HMS "Newcastle", "Emerald", niszczyciele HMS "Jackal", "Jupiter", "Kashmir", "Kelvin", "Kipling" – Don Kindell, NAVAL EVENTS, OCTOBER 1940, Part 2 of 2 w serwisie naval-history.net [dostęp 10-7-2009]

Przypisy

  1. G. Mason, op.cit.
  2. Don Kindell, NAVAL EVENTS, APRIL1940, Part 2 of 4 w serwisie naval-history.net [dostęp 10-7-2009]
  3. Don Kindell, NAVAL EVENTS, NOVEMBER 1940, Part 2 of 2 w serwisie naval-history.net [dostęp 10-7-2009]
  4. Don Kindell, NAVAL EVENTS, MAY 1941, Part 2 of 2 w serwisie naval-history.net [dostęp 10-7-2009]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]