Hathor

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Hathor
O6 t
O1
D2
r
C9
lub
O10 C9
Hathor w hieroglifach

Hathor (Het-heret, Het-Heru – egip. Pałac/Dom Horusa) – egipska bogini nieba, uosobienie Wielkiej Macierzy, a także patronka nekropolii tebańskiej. Pierwotnie stanowiła personifikację pałacu faraona (stąd jej imię; podobnie Izyda była personifikacją tronu) Z czasem stała się bóstwem miłości, radości, uciech, muzyki i tańca, a także opiekunką kobiet. Nosiła przydomki "Oka Horusa", "Złotej Bogini", "Bogini Niebios", "Pani Czerwonej Góry" i "Turkusowej Pani". Grecy identyfikowali ją z Afrodytą, a Rzymianie z Wenus.

Czczona była od najdawniejszych czasów jako niebiańska krowa, jej główna świątynia znajdowała się w Denderze (Ta-Netjer), w Górnym Egipcie, z mieszczącą się w niej wyrocznią, gdzie wróżono ze snów. Stąd jej kult rozprzestrzenił się na cały Egipt. Przedstawiano ją początkowo pod postacią krowy, później jako kobietę z głową krowy i dyskiem słonecznym pomiędzy rogami. W ostatnim okresie jako kobietę z krowimi uszami, rogami i dyskiem słonecznym. Te atrybuty przejęła od niej Izyda.

Hathor występowała także jako protektorka żon faraona. Święta jej obchodzono: 7 sierpnia, 17 września i 2 listopada. Jej atrybutami było: lustro, menat (rytualny naszyjnik) i sistrum.

W świątyni Nefertari, w Abu Simbel i w Księdze umarłych Hathor jest opisana jako siedem niebiańskich krów, stąd powstał kult siedmiu Hathor czczonych w Tebach, Heliopolis, Afrodytopolis, na Synaju, w Memfis, Herakleopolis i Keset. W tej postaci bogini decydowała o przeznaczeniu nowo narodzonych dzieci.

W Tebach Hathor była czczona jako bogini zmarłych. Na Półwyspie Synajskim przy kopalniach miedzi i turkusu znajduje się świątynia, w której czczono ją jako patronkę kopalń. Kult Hathor wykroczył poza granice Egiptu, pod imieniem "Pani Byblos" oddawano jej cześć w Byblos, gdzie także miała swoją świątynię.

Jej osobowość była przedstawiona w dwóch postaciach: dobrej Hathor i gniewnej Sechmet. Często była utożsamiana z innymi boginiami-matkami, np. Izydą, Nut, czy Tefnut.

W serialu "Siedem życzeń" zaklęcie Rademenesa to trzykrotnie wypowiadane imię Hathor. Motyw ten wykorzystał również polski artysta reggae/raggamuffin Pablopavo w utworze "10 piosenek".

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Niwiński, Bóstwa, kulty i rytuały starożytnego Egiptu, Wyd."Świat Książki", Warszawa 2004
  • Andrzej Niwiński, Mity i symbole starożytnego Egiptu, Wyd. "Fakty", Warszawa 2002
  • Mariusz Prokopowicz, Hathor- ,,Pani Synaju" a Biblia. Kilka kluczowych hipotez wokół tradycji Merkaba, W: Collectanea Theologica 4(1996), s.5-52. ATK Warszawa.
  • Jadwiga Lipińska, Marek Marciniak, Mitologia starożytnego Egiptu, Wyd. Artyst. i Filmowe, Warszawa 1986
  • Tadeusz Andrzejewski, Księga Umarłych Piastunki Kai, Muz. Narodowe w Warszawie, Warszawa 1951