Heliodor Święcicki

Heliodor Święcicki
Tablica pamiątkowa w Śremie.
Data i miejsce urodzenia	3 lipca 1854 Śrem
Data śmierci	10 października 1923
Tytuł	Rektor Uniwersytetu Poznańskiego

Popiersie Heliodora Święcickiego w budynku Rektoratu UAM w Poznaniu

Heliodor Święcicki (ur. 3 lipca 1854 w Śremie, zm. 10 października 1923 w Poznaniu) – lekarz ginekolog, społecznik, filantrop, założyciel i pierwszy rektor Wszechnicy Piastowskiej (od 1920 r. Uniwersytetu Poznańskiego, późniejszego Uniwersytetu im. A. Mickiewicza - od 24 grudnia 1955).

Biografia

Urodził się 3 lipca 1854 w lekarskiej rodzinie w Śremie. Po ukończeniu Gimnazjum w Śremie w 1872 rozpoczął studia lekarskie we Wrocławiu, które ukończył w 1877. Podczas studiów działał w Towarzystwie Literacko–Słowiańskim. W latach 1879–1883 specjalizował się w dziedzinie ginekologii i położnictwa w Lipsku, Dreźnie, Jenie oraz Erlangen.

W 1883 osiadł w Poznaniu gdzie obok prywatnej praktyki pracował jako asystent w Zakładzie Położniczym św. Elżbiety. Działał również w Poznańskim Towarzystwie Pomocy Naukowej pracując jako bibliotekarz (1883–1887), przewodniczący komitetu PTPN (1885–1904), redaktor "Roczników PTPN" (1888–1903), a później "Nowin Lekarskich" będących pismem wydziału lekarskiego Towarzystwa. W 1911 został wiceprezesem, a 1915 prezesem Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Jego działalność społeczna obejmowała również długoletnią pracę w Towarzystwie Dobroczynności św. Wincentego à Paulo oraz radzie nadzorczej "Dziennika Poznańskiego". Oprócz tego we własnym zakresie przez szereg lat opiekował się polską biedotą otaczając ją pomocą materialną i zapewniając dostęp do książek w języku polskim.

Bardzo zły poziom opieki zdrowotnej wśród podopiecznych sprawił, że stał się pierwszym wśród polskich lekarzy dążącym do powołania instytucji pielęgniarki środowiskowej. Jego praca naukowa obejmowała niemal 40 prac z zakresu etiologii i leczenia chorób ginekologicznych oraz anatomii i patologii ogólnej. Był również członkiem wielu krajowych i zagranicznych towarzystw lekarskich i naukowych. Zajmował się także filozofią medycyny i należał do polskiej szkoły filozofii medycyny.

W chwili odzyskania niepodległości Heliodor Święcicki rozpoczął starania o powstanie Uniwersytetu Poznańskiego, który został powołany 5 kwietnia 1919. Sam Święcicki otrzymał tytuł profesora i rozpoczął pracę na Wydziale Lekarskim. Został również pierwszym rektorem nowej uczelni. Tę funkcję pełnił do swojej śmierci 10 października 1923 roku. Przed śmiercią w 1921 powołał jeszcze fundację "Nauka i Praca" mającej na celu wspieranie polskich uczonych i młodzieży z terenu całego kraju.

Pochowano go na dawnym cmentarzu farnym, a następnie zwłoki przeniesiono na tzw. Poznańską Skałkę, do krypty zasłużonych kościoła św. Wojciecha.

Bibliografia

• Uniwersytet Poznański w pierwszych latach swego istnienia <1919, 1919-20, 1920-21, 1921-22, 1922-23> za rektoratu Heliodora Święcickiego. Księga pamiątkowa wydana staraniem Senatu Uniwersytetu Poznańskiego, pod redakcją Adama Wrzoska, Poznań 1925.
• Antoni Gąsiorowski, Jerzy Topolski (red.) Wielkopolski słownik biograficzny, Warszawa-Poznań 1983, PWN ISBN 83-01-02722-3
• Heliodor Święcicki w 90. rocznicę powstania Uniwersytetu Poznańskiego, pod redakcją Michała Musielaka, Poznań 2009.
• Jarosław Barański, Jan Zamojski, Heliodor Święcicki, (w:) Polska szkoła filozofii medycyny. Przedstawiciele i wybrane teksty źródłowe, pod redakcją Michała Musielaka i Jana Zamojskiego, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, Poznań 2010.
• J. Zamojski, Pielęgniarstwo środowiskowe i opieka społeczna w ujęciu Heliodora Święcickiego, "Problemy Dydaktyki Medycznej i Wychowania", nr 15, Poznań 1984, s. 74-84.
• "Historia Herbu Rodowego Jastrzębiec czyli saga Rodu Święcickich IX - XXI w." autor: Andrzej H.T. Święcicki, wydanie internetowe, Poznań 2010.

Linki zewnętrzne

• Biogram na stronie rektoratu UAM
• Magdalena Knapowska-Niziołek. Upowszechnić Święcickiego - wywiad z prof. Michałem Musielakiem. „Fakty UMP”, maj-czerwiec 2009. 

Poprzednik -

Rektor Wszechnicy Piastowskiej/Uniwersytetu Poznańskiego 1919 - 1923

Następca Zygmunt Lisowski