Powiat turecki

Powiat turecki
Herb powiatu
Położenie na mapie województwa
Województwo	wielkopolskie
Siedziba władz powiatu	Turek
Starosta	Zbigniew Bartosik
Powierzchnia	929,4 km²
Ludność (2011)  • liczba  • gęstość	83 707 90 osób/km²
Urbanizacja	34,81%
Tablica rejestracyjna	PTU
gminy miejskie 1 miejsko-wiejskie 2 wiejskie 6
Adres starostwa powiatowego	ul. Kaliska 59 62-700 Turek
Strona internetowa powiatu

Powiat turecki – powiat w Polsce, we wschodniej części województwa wielkopolskiego, z siedzibą w Turku; przywrócony w wyniku reformy administracyjnej przeprowadzonej w 1999.

Powiat turecki powstał w 1867 w wyniku wydzielenia z wschodniej części powiatu kaliskiego w guberni kaliskiej Królestwa Polskiego.

Przez powiat turecki przebiega autostrada A2, droga krajowa nr 72 i droga krajowa nr 83.

Podział administracyjny

W skład powiatu wchodzą:

• 1 gmina miejska: Turek
• 2 gminy miejsko-wiejskie: Dobra, Tuliszków
• 6 gmin wiejskich: Brudzew, Kawęczyn, Malanów, Przykona, Turek, Władysławów
• 3 miasta: Turek, Dobra, Tuliszków

Obiekty zabytkowe

Według danych Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków, na terenie powiatu tureckiego znajduje się 107 obiektów i zespołów zabytkowych,w tym 51 na terenie samego miasta Turku. Poza tym najwięcej wpisanych zabytków i ich zespołów posiada gmina Władysławów (13), zaś najmniej gmina Przykona (zaledwie 3). Przeważają obiekty sztuki sakralnej – kościoły, cmentarze – oraz zespoły dworskie. Warto jednak zauważyć, że w samym Turku aż 43 pozycje stanowią tzw. domy tkaczy z XIX wieku.

Położenie

Powiat położony jest w wschodniej Wielkopolsce, w Kaliskiem i graniczy z powiatami: kolskim, konińskim, kaliskim oraz poddębickim i sieradzkim, administracyjnie należącymi do województwa łódzkiego. Głównym ośrodkiem administracyjnym i gospodarczym powiatu tureckiego jest miasto Turek. Przez Turek przechodzi węzeł komunikacyjny o znaczeniu wojewódzkim i międzywojewódzkim (droga krajowa nr 72, droga krajowa nr 83, droga wojewódzka nr 470).

Turystyka

Trasy piesze i rowerowe

• Piesze i rowerowe ścieżki dydaktyczne Bogdałów
• Piesze i rowerowe ścieżki dydaktyczne Zdrojki
• Dydaktyczny szlak rowerowy Panorama
• Szlaki pieszo-rowerowe gminy Malanów
• Szlaki pieszo-rowerowe gminy Kawęczyn

Rzeki

Główną rzeką jest Warta, stanowiąca wschodnią granicę powiatu. Obszar położony na zachód od niej odwadniany jest przez zespół czterech cieków – jej lewobrzeżnych dopływów. Są nimi: Teleszyna, Kiełbaska, Topiec i Powa.

Bogactwa naturalne

Swoistą cechą powiatu tureckiego jest kopalnictwo odkrywkowe i dominujący w ogólnym bilansie wody udział wód podziemnych, drenowanych w toku eksploatacji górniczej.

Najważniejszym bogactwem naturalnym eksploatowanym na terenie powiatu jest węgiel brunatny. Udokumentowane i eksploatowane złoża występują na terenie gmin: Turek, Przykona, Brudzew i Władysławów. Węgiel wykorzystywany jest jako surowiec energetyczny w miejscowej Elektrowni „Adamów”. Poza węglem występują dość powszechnie pospolite surowce mineralne jak: piaski, żwiry, gliny morenowe, iły. Surowce te stanowią bazę kruszywa naturalnego dla potrzeb budownictwa i drogownictwa.

Demografia

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):

	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
	osób	%	osób	%	osób	%
Ogółem	83 686	100	42 839	51,19	40 847	48,81
Miasto	34 398	41,10	17 999	21,51	16 399	19,60
Wieś	49 288	58,90	24 840	29,68	24 448	29,21

Liczba ludności w każdej z gmin (dane z 30 września 2008):

• m. Turek: 29.621 (1)
• gm. Brudzew: 6.168 (7)
• gm. Dobra: 6.471 (6)
• gm. Kawęczyn: 5.372 (8)
• gm. Malanów: 6.518 (5)
• gm. Przykona: 4.273 (9)
• gm. Tuliszków: 10.557 (2)
• gm. Turek: 8.075 (3)
• gm. Władysławów: 8.032 (4)

ogółem: 85.087

Media

Na terenie powiatu wydawane są dwa tygodniki lokalne:

• Echo Turku
• portal turek.net.pl

Ciekawostki

Terytorialny kształt powiatu na mapie przypomina terytorialny kształt kraju najbardziej ze wszystkich 379 powiatów w Polsce.

Linki zewnętrzne

• Powiat turecki w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XII (Szlurpkiszki – Warłynka) z 1892 r.