Henrietta Maria Burbon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Henrietta Maria Burbon
księżniczka Francji, królowa Anglii, Szkocji i Irlandii
HenriettaMariaofFrance02.jpg
Coat of Arms of Henrietta Maria of France.svg
królowa Anglii, Szkocji i Irlandii
Okres panowania od 1625
do 1649
Żona króla Karola I Stuarta
Poprzedniczka Anna Duńska
Następczyni Katarzyna Bragança
Dane biograficzne
Dynastia Burbonowie
Urodzona 25 listopada 1609
Zmarła 10 września 1669
Ojciec Henryk IV Burbon
Matka Maria Medycejska
Dzieci Karol Jakub,
Karol II,
Maria,
Jakub II,
Elżbieta,
Anna,
Katarzyna,
Henryk,
Henrietta Anna
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Henrietta Maria Francuska, fr. Henriette-Marie de France, ang. Henrietta Maria of France (ur. 25 listopada 160910 września 1669), księżniczka francuska, królowa Anglii, Szkocji i Irlandii w latach 1625-1649 jako żona Karola I Stuarta.

Wczesne życie[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się w paryskim Luwrze jako najmłodsza córka Henryka IV Burbona i Marii Medycejskiej. Jej starszym braćmi byli późniejszy król Ludwik XIII i książę Orleanu Gaston, a starszymi siostrami Elżbieta (królowa Hiszpanii) i Krystyna Maria (księżna-regentka Sabaudii). Jej ojciec został zamordowany, kiedy Henrietta miała niecały rok, a siedem lat później jej matka została wygnana z Francji. Henrietta została wychowana na żarliwą katoliczkę, a za mąż wydano ją za angielskiego króla.

Ślub Henrietty i Karola per procura odbył się 11 maja 1625 roku , zaraz po jego akcesji. Para spotkała się 13 czerwca 1626 roku, w St Augustine's Church w Canterbury w hrabstwie Kent, gdzie ceremonię ślubną powtórzono. Ze względu na swoją religię, Henrietta Maria nie została koronowana razem ze swoim mężem.

Królowa Anglii (Sir Peter Lely, 1660)

Henrietta Maria przywiozła z Francji swój własny dwór, którego utrzymanie wiele kosztowało skarb królewski. Karol chciał oddalić dwór małżonki, a pozostawić jej jedynie spowiednika i dwie damy do towarzystwa, ale odwołał swój rozkaz. Para królewska nie była zgodna, często dochodziło między nimi do kłótni, a następnie małżonkowie unikali się przez całe tygodnie.

Królowa nie lubiła faworyta męża, księcia Buckingham, a gdy został on zamordowany przez Johna Feltona w sierpniu 1628 roku, jej stosunki z mężem uległy znacznej poprawie.

Niepopularna królowa[edytuj | edytuj kod]

Jej odmowa wyrzeczenia się katolicyzmu spowodowała, że wielu ludzi odsunęło się od niej, np. William Laud, arcybiskup Canterbury i Thomas Wentworth, earl Strafford. Jednak kiedy w Anglii miała wybuchnąć wojna domowa, Henrietta szukała funduszy, żeby wesprzeć swojego męża. Konflikt rozpoczął się w sierpniu 1642 roku, a Henrietty nie było wtedy w Anglii. Wysyłała pieniądze rojalistom, ale nie powróciła do kraju aż do następnego roku, gdy razem z oddziałami i bronią wylądowała w Bridlington w Yorkshire i wsparła rojalistów walczących w północnej Anglii. Kilka miesięcy później połączyła się z królem w Oksfordzie. Kiedy król odniósł ostateczną porażkę i odmówił podpisania konstytucji, Henrietta razem z córką Henriettą Anną i synami uciekła w lipcu 1644 roku do Francji (najstarszy - Karol osiadł w Hadze, w Holandii). Jej mąż Karol został ścięty w 1649 roku, a Oliver Cromwell ogłosił się Lordem Protektorem.

Wygnanie i wdowieństwo[edytuj | edytuj kod]

Henrietta Maria (Antoon van Dyck, 1632/1635)

Królowa zamieszkała w Paryżu , gdzie wokół niej zbierali się rojaliści z Anglii, powróciła do kraju dopiero po restauracji monarchii w październiku 1660 roku i zamieszkała w Somerset House w Londynie. W 1665 roku powróciła do Francji, gdzie ufundowała klasztor w Chaillot i tam osiadła. Zmarła w Château de Colombes. Została pochowana w królewskiej nekropoli − bazylice Saint-Denis koło Paryża.

Imieniem Henrietty Marii nazwano jeden ze stanów w Stanach Zjednoczonych - Maryland (łac. Terra Mariae). Również przylądek Cape Henrietta Maria w Zatoce Hudsona, w północnej części Ontario został nazwany na jej cześć.

Potomstwo[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Anna Duńska
Royal Arms of England (1189-1198).svg Królowa Anglii
1625-1649
Royal Arms of England (1189-1198).svg Następca
Katarzyna Bragança
Poprzednik
Anna Duńska
Królowa Szkocji
1625–1649
Następca
Katarzyna Bragança