Język mon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
mon
Obszar Mjanma, Tajlandia
Liczba mówiących 850 000 (2004)[1]
Klasyfikacja genetyczna austroazjatyckie
* Języki mon-khmer[2][1]
** Język mon
Kody języka
ISO 639-1 brak
ISO 639-2 mnw
ISO 639-3 mnw
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
WiktionaryPl.svg
W Wikisłowniku: Słownik języka mon
Słownik -polski, polsko- online

Język mon - język należący do rodziny języków austroazjatyckich, używany przez 750 tysięcy członów ludu Mon w Mjanmie oraz około 100 tysięcy w Tajlandii[1]. Większość użytkowników posługuje się również językiem birmańskim, młodsi Monowie znają czasami wyłącznie birmański.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Do XII w. język mon służył jako lingua franca w dolinie Irawadi, również w birmańskim królestwie Pagan. Zapisywany był pismem mon proweniencji indyjskiej, z którego wywodzi się współczesne pismo birmańskie. Pisany język mon był używany również po upadku mońskiego królestwa Thaton w XI w. Liczne inskrypcje w języku mon znajdowano także w Tajlandii.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

W odróżnieniu od wielu języków Azji Południowo-Wschodniej, język mon nie jest językiem tonalnym[3].

Fonetyka[edytuj | edytuj kod]

Spółgłoski[edytuj | edytuj kod]

Dwuwargowe Zębowe Palatalne Tylnojęzykowe Krtaniowe
Zwarte p pʰ ɓ t tʰ ɗ c cʰ k kʰ ʔ
Szczelinowe s ç 1 h
Nosowe m n ɲ ŋ
sonorne w l, r j

Samogłoski[edytuj | edytuj kod]

Przednie Centralne Tylne
Wysokie i u
Wysokie-środkowe e ə o
Niskie-środkowe ɛ ɒ ɔ
Otwarte a

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bauer, Christian. 1982. Morphology and syntax of spoken Mon. Ph.D. thesis, University of London (SOAS).
  • Bauer, Christian. 1984. A guide to Mon studies. Working Papers, Monash U.
  • Bauer, Christian. 1986. The verb in spoken Mon. Mon-Khmer Studies 15.
  • Bauer, Christian. 1986. Questions in Mon: Addenda and Corrigenda. Linguistics of the Tibeto-Burman Area v. 9, no. 1, pp. 22–26.
  • Diffloth, Gerard. 1984. The Dvarati Old Mon language and Nyah Kur. Monic Language Studies I, Chulalongkorn University, Bangkok. ISBN 974-563-783-1
  • Diffloth, Gerard. 1985. The registers of Mon vs. the spectrographist's tones. UCLA Working Papers in Phonetics 60:55-58.
  • Ferlus, Michel. 1984. Essai de phonetique historique du m&ocircn. Mon-Khmer Studies, 9:1-90.
  • Guillon, Emmanuel. 1976. Some aspects of Mon syntax. in Jenner, Thompson, and Starosta, eds. Austroasiatic Studies. Oceanic linguistics special publication no. 13.
  • Halliday, Robert. 1922. A Mon-English dictionary. Bangkok: Siam society.
  • Haswell, James M. 1901. Grammatical notes and vocabulary of the Peguan language. Rangoon: American Baptist Mission Press.
  • Huffman, Franklin. 1987-1988. Burmese Mon, Thai Mon, and Nyah Kur: a synchronic comparison. Mon-Khmer Studies 16-17.
  • Jenny, Mathias. 2005. The Verb System of Mon. Arbeiten des Seminars für Allgemeine Sprachwissenschaft der Universität Zürich, Nr 19. Zürich: Universität Zürich. ISBN 3-9522954-1-8
  • Lee, Thomas. 1983. An acoustical study of the register distinction in Mon. UCLA Working Papers in Phonetics 57:79-96.
  • Pan Hla, Nai. 1986. Remnant of a lost nation and their cognate words to Old Mon Epigraph. Journal of the Siam Society 7:122-155
  • Pan Hla, Nai. 1989. An introduction to Mon language Center for Southeast Asian Studies, Kyoto University.
  • Pan Hla, Nai. 1992. The Significant Role of the Mon Language and Culture in Southeast Asia. Tokyo, Japan: Institute for the Study of Languages and Cultures of Asia and Africa.
  • Shorto, H.L. 1962. A dictionary of modern spoken Mon. Oxford University Press.
  • Shorto, H.L.; Judith M. Jacob; and E.H.S. Simonds. 1963. Bibliographies of Mon-Khmer and Tai linguistics. Oxford University Press.
  • Shorto, H.L. 1966. Mon vowel systems: a problem in phonological statement. in Bazell, Catford, Halliday, and Robins, eds. In memory of J.R. Firth, pp. 398–409.
  • Shorto, H.L. 1971. A dictionary of the Mon inscriptions from the sixth to the sixteenth centuries. Oxford University Press.
  • Thongkum, Therapan L. 1987. Another look at the register distinction in Mon. UCLA Working Papers in Phonetics. 67:132-165

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]